![\"misir_230713\"](\"http:\/\/marx-21.net\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/misir_230713.jpg\")
<\/a>“Ne Mursi Ne Ordu” – 31.07.2013; Foto:\u00a0http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/2013_Egyptian_coup_d’%C3%A9tat<\/em><\/p>\nPhillip Marfleet<\/em><\/strong><\/p>\n 2013\u2019teki askeri darbe M\u0131s\u0131r\u2019daki devrimci hareket i\u00e7in ciddi bir geri \u00e7ekilmeydi.[1]<\/span> Ordu lideri Abd\u00fclfettah El-Sisi\u2019ye g\u00f6re bu devrimi kurtarma harek\u00e2t\u0131yd\u0131; M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n radikal aktivistlerine g\u00f6re ise 2011\u2019in Ocak ay\u0131nda ba\u015flayan ayaklanmay\u0131 sona erdirmeyi ama\u00e7layan bir kar\u015f\u0131-devrimci sald\u0131r\u0131. Darbeyi kitlesel tutuklamalar ve H\u00fcsn\u00fc M\u00fcbarek d\u00f6neminin vazge\u00e7ilmezi i\u015fkence ve k\u00f6t\u00fc muamelenin geri geli\u015fi ve aktivistlere kar\u015f\u0131 s\u00fcrekli bir sald\u0131r\u0131 takip etti. Bask\u0131, mart sonunda 529 M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler aktivistine verilen \u00f6l\u00fcm cezas\u0131yla peki\u015fti. Sokak hareketleri geri \u00e7ekildi ve kitlesel protestolar\u0131n oldu\u011fu aylarda geli\u015fen \u00e7o\u011fu siyasi ak\u0131m krize s\u00fcr\u00fcklendi. Ancak devrim ezilmedi. El-Sisi\u2019nin ve M\u0131s\u0131r toplumuna kendi kurallar\u0131n\u0131 empoze etmek isteyenlerin deh\u015fetine kar\u015f\u0131 i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketi enerjik ve muhalif kalmaya devam etti. \u00d6nemli grevler silahl\u0131 kuvvetlere ve onlar\u0131n m\u00fcttefiklerine devrimin kalbindeki meselelerin \u00e7\u00f6z\u00fclmedi\u011fini hat\u0131rlat\u0131yor ve devasa ekonomik problemler kitleleri kontrol alt\u0131na alma ve M\u0131s\u0131r kapitalizmini tekrar istikrara kavu\u015fturma projelerini tehdit ediyor.<\/p>\n 25 Ocak Ayaklanmas\u0131\u2019n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fcnde polis ve askerler M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n her yerinde \u015fehir merkezlerini i\u015fgal etti. Bu El-Sisi\u2019nin 2011\u2019de kitle hareketi taraf\u0131ndan ele ge\u00e7irilen \u201cmeydan<\/em>\u201d\u0131, yani kamusal alanlar\u0131 kimin kontrol etti\u011fini ispat eden bir g\u00f6steriydi. Ancak ayn\u0131 zamanda asgari \u00fccret talebi, i\u015fverenler ve h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan verilen sonra tutulmayan s\u00f6zlerin yerine getirilmesi ve \u201ctathir<\/em>\u201d (M\u00fcbarek rejimine e\u015flik eden yolsuz y\u00f6netici ve memurlar\u0131n temizlenmesi) taleplerine odaklanm\u0131\u015f olan grev hareketi \u00fclke \u00e7ap\u0131nda ilerlemekteydi. 2014\u2019\u00fcn \u015eubat ay\u0131nda El-Sisi taraf\u0131ndan atanan h\u00fck\u00fcmet, bakanlar\u0131n istifas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan t\u00fcm kabinenin azledilmesiyle d\u00fc\u015ft\u00fc; belli ki bu, ordunun hala de\u011fi\u015fime kararl\u0131 milyonlarca i\u015f\u00e7i \u00fczerinde daha b\u00fcy\u00fck kontrol sa\u011flama giri\u015fimi idi. Yeni ba\u015fbakan \u0130brahim Mehlab\u2019\u0131n ilk konu\u015fmas\u0131nda \u015funu talep etti: \u201cT\u00fcm oturma eylemlerini, protestolar\u0131 ve grevleri durdurun. Ulusu in\u015fa etmeye ba\u015flayal\u0131m<\/em>\u201d.[2]<\/span><\/p>\n Grev dalgas\u0131 doktorlar\u0131, eczac\u0131lar\u0131, toplu ta\u015f\u0131ma \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131, polisleri, emeklileri, posta \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131, tekstil end\u00fcstrisi ve di\u011fer pek \u00e7ok devlete ait i\u015fletmelerdeki i\u015f\u00e7ileri sard\u0131. Kahire\u2019den bir aktivist \u015f\u00f6yle aktar\u0131yor:<\/p>\n Temmuz darbesinden sonra El-Sisi, harekete pek \u00e7ok cepheden sald\u0131rd\u0131. Ama i\u015fyerlerine sald\u0131racak kadar g\u00fcvenli de\u011fildi; buralar [hala] insanlar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 savunabildi\u011fi yerler ve hareketin ivmesini nas\u0131l koruyaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6steriyorlar. Solun temel meselesi hem yenilgiyi hem de buna kar\u015f\u0131l\u0131k verme potansiyelimizi nas\u0131l tahlil etti\u011fimizdir.[3]<\/span><\/p><\/blockquote>\n Son geli\u015fmeler nedeniyle kafas\u0131 kar\u0131\u015fan pek \u00e7ok aktivistin ihtiyac\u0131 olan \u015fey silahl\u0131 kuvvetlerin ve M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n sivil politik akt\u00f6rlerinin istedikleri ile a\u015fa\u011f\u0131dan hareketin potansiyellerini yan yana koyan keskin bir de\u011ferlendirmedir.<\/p>\n 2013 yaz\u0131nda meydana gelen olaylar M\u0131s\u0131r\u2019da ve d\u00fcnya genelinde kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Cumhurba\u015fkan\u0131 Muhammed Mursi\u2019nin g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131 ve ordu destekli bir h\u00fck\u00fcmetin kurulmas\u0131 \u201cdevrimci\u201d bir giri\u015fim miydi, yoksa hi\u00e7bir ku\u015fkuya yer b\u0131rakmayan bir darbe mi? Silahl\u0131 kuvvetlere, M\u0131s\u0131r medyas\u0131na, liberal ya da radikal partilerin \u00e7o\u011fu liderine g\u00f6re El-Sisi, 2011 Ayaklanmas\u0131\u2019n\u0131n ama\u00e7lar\u0131na uygun olarak M\u0131s\u0131r halk\u0131n\u0131 kurtarma harek\u00e2t\u0131na giri\u015fmi\u015fti.<\/p>\n Devrimin ilk haftalar\u0131nda Y\u00fcksek Askeri Konsey M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler\u2019le pazarl\u0131\u011fa giri\u015fti\u011finde, \u0130slamc\u0131lar\u2019a teklif edilen koltuklar\u0131n bedeli, daha sonra yap\u0131lacak olan g\u00fcvenlik ayg\u0131tlar\u0131n\u0131n kendi paylar\u0131n\u0131 ald\u0131klar\u0131 ekonomik ve politik d\u00fczenlemelerle M\u0131s\u0131r\u2019\u0131 al\u0131\u015f\u0131ld\u0131k i\u015fleyi\u015fine geri d\u00f6nd\u00fcrecek askeri kamu d\u00fczeni anla\u015fmas\u0131yd\u0131. Mursi ve M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler pazarl\u0131\u011f\u0131n kendilerine d\u00fc\u015fen k\u0131sm\u0131n\u0131 yerine getirme konusunda ola\u011fan\u00fcst\u00fc ba\u015far\u0131s\u0131z oldu. Yerine getirilmeyen s\u00f6zler ve olduk\u00e7a tarafl\u0131 politikalar nedeniyle devasa protestolara neden oldular. Daha da k\u00f6t\u00fcs\u00fc 2013\u2019\u00fcn ilk aylar\u0131nda tarihsel olarak y\u00fcksek noktalara ula\u015fan sanayi sekt\u00f6r\u00fcndeki eylemleri temsil eden, elektrik kesintileri, benzin k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ve fiyatlar\u0131n art\u0131\u015f\u0131na y\u00f6nelik \u00f6fkeyi ifade eden ba\u011f\u0131ms\u0131z sendikal \u00f6rg\u00fctlenmeye olan g\u00fcveni[4]<\/span> ordu emriyle kontrol alt\u0131na almakta ba\u015far\u0131s\u0131z oldular. Bu radikal hava polisleri bile etkiledi, Nil Deltas\u0131\u2019n\u0131n baz\u0131 \u015fehirlerinde grev ve ayaklanmalara yol a\u00e7t\u0131. Bu iklim i\u00e7inde El-Sisi, devlet kurumlar\u0131n\u0131 korumak ve M\u0131s\u0131r kapitalizmini daha geni\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde yeniden istikrara kavu\u015fturmak amac\u0131yla Mursi\u2019yi izole edecek ara\u00e7lar\u0131 arad\u0131.<\/p>\n Karma\u015f\u0131kl\u0131k M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n yak\u0131n tarihi i\u00e7in ola\u011fan bir durum. Subaylar, cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n istifas\u0131n\u0131 isteyen sokak merkezli bir inisiyatif olan Tamarod<\/em>\u2019un (\u0130syan) arkas\u0131nda yer ald\u0131.[5]<\/span> \u0130\u015fadamlar\u0131, devlet b\u00fcrokrasisinin \u00f6nemli fig\u00fcrleri ile yarg\u0131\u00e7lar, 2011 sonras\u0131 kurulmu\u015f en politik partiler \u201cfeloul<\/em>\u201d (M\u00fcbarek d\u00fczeninin \u201ckal\u0131nt\u0131lar\u0131\u201d)kampanyas\u0131n\u0131 destekleme konusunda ortak ama\u00e7lar buldular.[6]<\/span><\/p>\n 30 Haziran\u2019da Tamarod arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla organize edilen ulusal protesto g\u00fcn\u00fc \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir kalabal\u0131kla ger\u00e7ekle\u015fti. Ordu \u201chalk\u0131n taleplerini kar\u015f\u0131la<\/em>\u201d, yoksa gelecekte bir \u201cyol haritas\u0131n\u0131n yapt\u0131r\u0131m\u0131yla y\u00fczle\u015firsin<\/em>\u201d diyerek a\u00e7\u0131k\u00e7a Mursi\u2019ye m\u00fcdahale ediyordu.[7]<\/span> Di\u011fer \u00f6nemli geli\u015fme de Tamarod\u2019un kurucular\u0131ndan Muhammed Badr\u2019\u0131n \u201cordunun tarihsel rol\u00fc halk\u0131n taraf\u0131n\u0131 tutmakt\u0131r<\/em>\u201d iddias\u0131yla do\u011frudan orduyu m\u00fcdahaleye \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131yd\u0131.[8]<\/span> Tamarod art\u0131k bir protesto kampanyas\u0131 de\u011fildi. Badr ve di\u011ferleri El-Sisi ile i\u015fbirli\u011fi halindeydi ve k\u0131sa bir s\u00fcre sonra ordu istihbarat merkezinde g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde bulunacaklard\u0131. Ordu komutas\u0131 sokaklardaki kitle hareketini ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde i\u00e7erden zay\u0131flatt\u0131.<\/p>\n Sokak g\u00f6sterilerinin \u00f6l\u00e7e\u011fi, enerjisi ve devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 hareketin ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n anahtar\u0131yd\u0131, ama pek \u00e7ok problemi de g\u00f6lgeledi. Bu problemler aras\u0131nda deneyimlerin payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve devrimci g\u00fcndemi ilerletebilecek stratejiye karar veren temsiliyetlerin kolektif \u00f6rg\u00fctlenmesinin yoklu\u011fu en \u00f6nemlisiydi. Baz\u0131 kat\u0131l\u0131mc\u0131lar ve akademik de\u011ferlendirmelere g\u00f6re formel \u00f6rg\u00fctlenmenin olmay\u0131\u015f\u0131 hareketin en b\u00fcy\u00fck g\u00fcc\u00fcd\u00fcr. Da\u011f\u0131n\u0131k \u00f6rg\u00fctlenme formlar\u0131n\u0131n ve \u201clidersiz\u201d protestolar\u0131n, geleneksel siyasi partilerin bo\u011fucu etkisini minimize ederek kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131 cesaretlendiren \u201cyatay\u201d bir karakter sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yleniyordu.[9]<\/span> Aktivist a\u011flar\u0131 ger\u00e7ekten de belli kampanyalar etraf\u0131nda genellikle parti, sendika ya da i\u015fyeri gruplar\u0131yla ili\u015fkilenmeden olu\u015fuyor ve yeniden olu\u015fuyordu. Ancak \u015eubat 2011\u2019de hareket M\u00fcbarek\u2019in g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131n\u0131 g\u00fcvenceye almak i\u00e7in \u00f6rg\u00fctl\u00fc i\u015f\u00e7ilerin m\u00fcdahalesine ihtiya\u00e7 duydu. Sokak protestolar\u0131 daha kesintili hale geldik\u00e7e i\u015fyeri \u00f6rg\u00fctlenmesi kolektif deneyimleri do\u011frudan i\u015fverenlerin ve devletin can\u0131n\u0131 s\u0131kan grevlere aktararak geli\u015fmeye devam etti. 2013 grevlerinden g\u00f6z\u00fc korkan askeri y\u00f6netim, kendi arac\u0131 olarak kullanabilece\u011fi yeni bir aktivist a\u011f\u0131yla halk hareketine m\u00fcdahale etmeye meyletti. Tamarod, M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler\u2019in ihanetine duyulan hakiki \u00f6fkeye yo\u011funla\u015ft\u0131; bu \u00f6fkeyi, kitle hareketine d\u00fc\u015fman olan, ama \u015fimdi \u201csoka\u011f\u0131n\u201d mobilizasyonunu kar\u015f\u0131-devrimci bir inisiyatife haz\u0131rl\u0131k i\u00e7in kullananlar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131na uygun hale getirdi.<\/p>\n Tamarod taraf\u0131ndan hararetle desteklenen El-Sisi, Temmuz 2013\u2019te ordunun M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler\u2019e kar\u015f\u0131 desteklenmesi i\u00e7in ulusal seferberlik ilan etti. Art\u0131k ordu g\u00fc\u00e7leri b\u00fcy\u00fck say\u0131larla sokaklara geri d\u00f6n\u00fcyordu. K\u0131sa s\u00fcrede M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler\u2019in protestocular\u0131na \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc sald\u0131r\u0131lar ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Buna Kahire\u2019deki iki g\u00f6steri alan\u0131nda en az 1000 ki\u015finin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc katliamlar d\u00e2hildir; bu, modern M\u0131s\u0131r tarihindeki en b\u00fcy\u00fck devlet destekli toplu cinayettir. Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fc, takip eden aylarda g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerinin sokakta ve kamp\u00fcslerde \u0130slamc\u0131lar\u2019a sald\u0131rarak ve aralar\u0131nda M\u00fcbarek d\u00f6neminin \u00fcnl\u00fc sorgu merkezleri ve hapishanelerinde \u201ckaybolanlar\u201d\u0131n oldu\u011fu binlerce ki\u015fiyi yakalay\u0131p hapsederek \u201cbask\u0131 emri\u201dnin tad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.[10]<\/span><\/p>\n Nesiller boyunca askerler kendi tiranl\u0131klar\u0131n\u0131n me\u015fruiyetini halktan ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ettiler. S\u00f6m\u00fcrgeci d\u00f6nemin sona eri\u015fiyle birlikte Ortado\u011fu, generallerin ve albaylar\u0131n \u201chalk\u201d, \u201culus\u201d ve \u201cdevrim\u201d ad\u0131na iktidar i\u00e7in pazarl\u0131klara giri\u015fti\u011fi \u00e7ok say\u0131da sahneye tan\u0131k oldu.<\/p>\n Hazem Kandil\u2019e g\u00f6re 1952 ile 1966 aras\u0131nda M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n ilk ba\u011f\u0131ms\u0131z lideri Cemal Abd\u00fcl Nas\u0131r\u2019a kar\u015f\u0131, hepsi devlet ayg\u0131t\u0131n\u0131n i\u00e7inden \u00e7\u0131kan ve kendilerinin halk iradesinin tecellisi oldu\u011fu iddias\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan en az 18 darbe giri\u015fimi oldu.[11]<\/span> Nas\u0131r ve H\u00fcr Subaylar Hareketi\u2019ne g\u00f6re \u0130ngiliz yanl\u0131s\u0131 monar\u015fiye kar\u015f\u0131 d\u00fczenlenen 1952 Darbesi\u2019nin \u00f6nc\u00fcs\u00fc olan askeri g\u00fc\u00e7ler \u201chalk\u0131n hizmetinde\u201dydi; onlar \u201chalk\u0131n isteklerinin ara\u00e7lar\u0131\u201d idi.[12]<\/span> Me\u015fruluklar\u0131 \u201cdevrim\u201din (darbe) liderli\u011fi olma iddialar\u0131na, ulusal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k savlar\u0131na ve kitlelerin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenen reform uygulamalar\u0131na dayan\u0131yordu. Halk kar\u015f\u0131s\u0131nda Nas\u0131r\u2019\u0131n tabiriyle \u201cmutemet\u201d olarak hareket eden ordu, onun d\u00f6nemi boyunca resmi olarak devletle e\u015fanlaml\u0131yd\u0131.[13]<\/span><\/p>\n 2011\u2019in \u015eubat ay\u0131nda s\u00fcrekli d\u00fczenlenen g\u00f6sterileri, M\u0131s\u0131r Silahl\u0131 Kuvvetleri Y\u00fcksek Konseyi\u2019nin M\u00fcbarek\u2019ten kontrol\u00fc ele ge\u00e7irmek i\u00e7in harekete ge\u00e7mesine yol a\u00e7an kritik kitle grevleri takip etti. Generaller \u201cHalk\u0131 koruman\u0131n ve onlar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 ve g\u00fcvenliklerini g\u00f6zetmenin (…) ulusu ve b\u00fcy\u00fck M\u0131s\u0131r halk\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 ve arzular\u0131n\u0131 koruman\u0131n<\/em>\u201d [14]<\/span> onlar\u0131n da sorumlulu\u011fu oldu\u011funu ilan ettiler. 11 \u015eubat\u2019ta M\u00fcbarek cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 koltu\u011fundan indirildi. Ordu, kitle hareketinin ana talebini kar\u015f\u0131lam\u0131\u015f oldu; ayn\u0131 zamanda \u201culus\u201dun resmi kontrol\u00fcn\u00fc ele ald\u0131. Generaller, ilk \u00f6nce Nas\u0131r ve H\u00fcr Subaylar\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi yetkiyi ele ge\u00e7irme \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapt\u0131lar; M\u0131s\u0131r toplumunda, resmi tarihte ve Nas\u0131r d\u00f6nemine ait halk\u0131n haf\u0131zas\u0131nda derin yer etmi\u015f olan ordunun ortak \u00e7\u0131karlar\u0131n v\u00fccut bulmu\u015f hali d\u00fc\u015f\u00fcncesini kullanmaya ba\u015flad\u0131lar. 2011\u2019de bu sadece bir retorik meselesi de\u011fildi. G\u00f6sterilerle, polis ve M\u00fcbarek\u2019in paral\u0131 katilleri ile vah\u015fi \u00e7at\u0131\u015fmalarla ge\u00e7en haftalar boyunca g\u00f6stericiler \u015funu s\u00f6yl\u00fcyordu: \u201cOrdu ve halk tek yumruk!<\/em>\u201d G\u00f6sterilerde askeri komuta tabandaki erlerin sadakatine g\u00fcvenemeyerek ordu m\u00fcdahalesi emri vermedi.<\/p>\n Ancak sonraki 12 ayda birlikler ve g\u00f6stericiler aras\u0131nda pek \u00e7ok \u00e7at\u0131\u015fma ya\u015fand\u0131. En bilinenleri 80 kadar ki\u015finin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc Maspero protestolar\u0131 ve 2011 Ekim ve Kas\u0131m\u0131\u2019ndaki Muhammed Mahmud sald\u0131r\u0131lar\u0131d\u0131r.[15]<\/span> G\u00f6stericilerin ruh hali de\u011fi\u015fti. 25 Ocak Devrimi\u2019nin birinci y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fcnde Tahrir Meydan\u0131\u2019nda toplanan geni\u015f kalabal\u0131k yeni bir slogan \u00fcretti: \u201cOrdu ve polis kirli tek bir yumruk!<\/em>\u201d. Generaller geri \u00e7ekilir gibi g\u00f6r\u00fcnd\u00fcler. Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imleriyle birlikte askeri birlikler sokaklarda daha nadir g\u00f6r\u00fcnmeye ba\u015flad\u0131 ve 2012 Haziran\u2019\u0131nda Muhammed Mursi\u2019nin se\u00e7ilmesinin ard\u0131ndan Y\u00fcksek Askeri Konsey daha d\u00fc\u015f\u00fck bir profil sunmay\u0131 benimsedi. Sonraki y\u0131l yap\u0131lan kitle grevleri Tamarud\u2019la ittifak\u0131n ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 yeni bir strateji gerektirdi. Kendisini Mursi ve M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler\u2019e kar\u015f\u0131 protestolar\u0131n ba\u015f\u0131na getiren El-Sisi, silahl\u0131 kuvvetlerin \u201cvatanseverlik ve tarihi sorumluluk\u201d gere\u011fi \u201chuzuru bozacak herhangi bir harekete kar\u015f\u0131 kararl\u0131 ve kat\u0131 bir \u015fekilde kar\u015f\u0131 durmak i\u00e7in<\/em>\u201d m\u00fcdahale etmeye mecbur b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 deklare etti.[16]<\/span><\/p>\n Pek \u00e7ok M\u0131s\u0131rl\u0131 El-Sisi\u2019yi destekledi. M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler\u2019i ger\u00e7ek ve hayali t\u00fcm su\u00e7lar\u0131 i\u00e7in cezaland\u0131rmaya istekli olu\u015fu, d\u00fczen ve denge s\u00f6zleri; i\u015fadamlar\u0131, feloul a\u011f\u0131, \u00e7o\u011fu orta s\u0131n\u0131f ve Mursi\u2019nin kibri ve tarafl\u0131 polis sald\u0131r\u0131lar\u0131 nedeniyle \u00f6fkeli pek \u00e7ok aktivisti rahatlatt\u0131. Ayn\u0131 zamanda 2013\u2019\u00fcn ikinci yar\u0131s\u0131nda sanayi sekt\u00f6r\u00fcndeki m\u00fccadelelerin say\u0131s\u0131 %60 kadar azald\u0131.[17]<\/span> Bu, k\u0131smen soka\u011fa \u00e7\u0131kma yasaklar\u0131 ve keyfi tutuklama tehditlerini kapsayan acil durum \u00f6nlemlerinin bir sonucuydu. Ayn\u0131 zamanda muhalefetin genelinin i\u00e7inde oldu\u011fu bir krizin \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak i\u015fyerlerinde ve sendikalardaki y\u00f6nelim bozuklu\u011funu yans\u0131t\u0131yordu. Bu durum El-Sisi\u2019nin \u201cge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi\u201d h\u00fck\u00fcmetine sol partilerin ve i\u015f\u00e7i hareketinin ana fig\u00fcrlerinin kat\u0131lmas\u0131yla ifadesini buldu. Bunlar ayn\u0131 zamanda denge, d\u00fczen ve sosyal bar\u0131\u015f \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yap\u0131yorlard\u0131. Askeri komuta sokaklardaki hareketi devrime sald\u0131r\u0131 i\u00e7in yeniden konumland\u0131rd\u0131; \u015fimdi ise laik muhalefeti ideolojik ve \u00f6rg\u00fctsel destek i\u00e7in kullan\u0131yordu.<\/p>\n M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n \u00f6nde gelen liberali ve Destour (Anayasa) Partisi kurucusu Muhammed El-Baradey cumhurba\u015fkan\u0131 yard\u0131mc\u0131s\u0131 oldu; bir Nas\u0131rc\u0131 ve Destour\u2019un kurucu \u00fcyesi olan H\u00fcsam Eissa Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Bakan\u0131 oldu; reformist Sosyal Demokrat Parti\u2019den Haz\u0131m El-Beblavi ba\u015fbakan oldu; yine Sosyal Demokrat Parti\u2019den Ziad Bahaa El-Din ba\u015fbakan yard\u0131mc\u0131s\u0131 oldu. En \u00e7arp\u0131c\u0131s\u0131 ise Halk\u00e7\u0131 Ak\u0131m \u00fcyesi ba\u011f\u0131ms\u0131z sendika hareketinin kurucusu Kamal Abu Eita\u2019n\u0131n \u00c7al\u0131\u015fma Bakan\u0131 olmas\u0131yd\u0131.[18]<\/span> Abu Eita on y\u0131l boyunca M\u00fcbarek rejimi kar\u015f\u0131t\u0131 muhalefetin kilit bir oyuncusuydu. Filistin\u2019le dayan\u0131\u015fma hareketine, Irak sava\u015f\u0131na kar\u015f\u0131 protestolara, Kifaya<\/em>\u2019ya (Demokrasi hareketi) ve en \u00f6nemlisi M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n 60 y\u0131l sonra ilk ba\u011f\u0131ms\u0131z sendikas\u0131 olan Gayrimenkul Vergi Dairesi Sendikas\u0131\u2019n\u0131n etkili lideri olarak i\u015f\u00e7i m\u00fccadelelerine kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bir Nas\u0131rc\u0131 ve Karama<\/em> (\u015eeref) Partisi \u00fcyesi olan Hamdin Sabbahi\u2019nin yak\u0131n bir m\u00fcttefikiydi. Sabbahi, M\u00fcbarek d\u00f6neminin az say\u0131daki ba\u011f\u0131ms\u0131z milletvekilinden biriydi ve eski rejim i\u00e7indeki bir dikendi. Sabbahi 2012 cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7iminde kitlelerin devrimci harekete kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n devam\u0131na dayanan radikal bir kampanyayla \u00f6nemli bir ba\u015far\u0131 sa\u011flad\u0131. \u0130lk turda, M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n her bir sanayi merkezinde \u00e7o\u011funlu\u011fu kazanarak feloul aday\u0131 Ahmet \u015eefik ve M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler\u2019in aday\u0131 Mursi\u2019yle kap\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n Aita\u2019n\u0131n grev g\u00f6zc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden Ba\u015fkanl\u0131k Saray\u0131\u2019na uzanan yolculu\u011fu, bir gecede muhaliften d\u00fczenin bek\u00e7isine d\u00f6n\u00fc\u015fmesi, Sabbahi\u2019nin askeri h\u00fck\u00fcmete olan deste\u011fi olmadan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemezdi. Ulusal politikada en g\u00f6ze \u00e7arpan radikal \u015fimdi El-Sisi\u2019ye ko\u015fulsuz destek veriyordu. Sabbahi 2013 yaz\u0131nda askeri komutayla geni\u015fletilmi\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frulayarak M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n de\u011fi\u015fmesi \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engelin M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler\u2019in \u201cter\u00f6rizm\u201dinden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve siyasi ak\u0131mlar\u0131n var olan tehdide kar\u015f\u0131 orduyla birlik olmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulad\u0131.[19]<\/span> Yeniden canlanan emek hareketinin simgesi, silah arkada\u015f\u0131 Abu Eita, buna uygun olarak M\u0131s\u0131r Ba\u011f\u0131ms\u0131z Sendikalar Federasyonu\u2019ndaki g\u00f6revinden istifa ederek El-Sisi\u2019nin kabinesine kat\u0131ld\u0131. G\u00f6revindeki ilk bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bakan, i\u015f\u00e7ilerin \u201culusal yeniden in\u015fa d\u00f6nemi\u201d ad\u0131na grev yapmaktan ka\u00e7\u0131nmalar\u0131 gerekti\u011fini vurgulad\u0131.[20]<\/span> \u0130nsan Haklar\u0131 \u0130\u00e7in Toprak Merkezi y\u00f6neticisi Karam Saber bu hamle kar\u015f\u0131s\u0131nda afallayan pek \u00e7ok devrimci aktivist ve militan i\u015f\u00e7i ad\u0131na; Abu Eita h\u00fck\u00fcmetin par\u00e7as\u0131 olunca \u201ca\u00e7\u0131k\u00e7a i\u015fadamlar\u0131, yat\u0131r\u0131mc\u0131lar ve g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leriyle birlikte saf tutuyor<\/em>\u201d dedi.[21]<\/span><\/p>\n Yeni bakanlar k\u0131sa s\u00fcrede katliamlara bula\u015ft\u0131. 2013\u2019\u00fcn A\u011fustos ay\u0131nda Kahire\u2019de M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler taraftarlar\u0131na yap\u0131lan sald\u0131r\u0131 Maspero\u2019daki sald\u0131r\u0131y\u0131 ve 2011\u2019deki Muhammed Mahmud sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6lgede b\u0131rakt\u0131. Ancak kabine \u00fcyelerinin \u00e7o\u011fu buna sessiz kald\u0131. Sadece El-Baradey El-Sisi\u2019ye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131p \u201cBir damla kan\u0131n d\u00f6k\u00fclmesinin sorumlulu\u011funu alamam<\/em>\u201d diyerek g\u00f6revinden istifa edecek kadar onurlu \u00e7\u0131kt\u0131.[22]<\/span> Sabbahi \u0131srar\u0131na devam etti: \u201cOrdu ve polis vatansever devlet kurumlar\u0131d\u0131r<\/em>\u201d.[23]<\/span> Sa\u011f kolu Abu Eita, askeri birlikler protestoculara sald\u0131r\u0131rken, gece soka\u011fa \u00e7\u0131kma yasa\u011f\u0131 uygularken ve \u201c\u015f\u00fcpheliler\u201di keyfi olarak yakalay\u0131p binlerce ki\u015fiyi hapse yollarken g\u00f6revinde kald\u0131.<\/p>\n El-Sisi\u2019nin h\u00fck\u00fcmeti M\u00fcbarek d\u00f6neminin bask\u0131lar\u0131n\u0131 taklit etti. General (\u00e7ok ge\u00e7meden mare\u015falli\u011fe terfi etti) sadece feloul aras\u0131ndan se\u00e7ilmi\u015f bakanlara ve devrim sonras\u0131 y\u00f6neticilere de\u011fil fakat ayn\u0131 zamanda hayati bir \u015fekilde, devrimci eylemciler i\u00e7inde kendi destek gruplar\u0131 olan parti liderlerine dayand\u0131. Destur Partisi ve Sosyal Demokrat Parti orta s\u0131n\u0131ftan destek bulan liberal-reformist ak\u0131mlard\u0131, bunlardan ilki ayn\u0131 zamanda pek \u00e7ok dinamik genci de kendi saflar\u0131na katm\u0131\u015ft\u0131. Sabbahi\u2019nin ve Abu Aita\u2019n\u0131n Nas\u0131rc\u0131 gelene\u011fi s\u00fcrd\u00fcren Halk\u00e7\u0131 Ak\u0131m\u0131, Karama\u2019n\u0131n yeniden form\u00fcle edilmi\u015f bir versiyonuydu.<\/p>\n On y\u0131llard\u0131r ilk kez radikal milliyet\u00e7i bir ak\u0131m\u0131n yayg\u0131n halk deste\u011fi kazanma ve i\u015f\u00e7i hareketinin temel taleplerini dillendirebilme f\u0131rsat\u0131 vard\u0131. Sabbahi\u2019nin b\u00fcy\u00fck bir dinleyici kitlesi vard\u0131. 2012\u2019deki cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kampanyas\u0131 s\u0131ras\u0131ndaki birka\u00e7 ay boyunca devam eden radikal de\u011fi\u015fim i\u00e7in en pozitif anlamda ilham kayna\u011f\u0131 olarak simgele\u015fti. Halk\u00e7\u0131 Ak\u0131m\u2019\u0131n kurulu\u015funun \u00fczerinden \u00e7ok ge\u00e7memi\u015fti ki Sabbahi, Mursi\u2019nin tart\u0131\u015fmal\u0131 anayasas\u0131na kar\u015f\u0131 olu\u015fturulan bir koalisyon olan Ulusal Kurtulu\u015f Cephesi\u2019ne kat\u0131lmak gerekti\u011finde \u0131srar etti. Bu yap\u0131 her t\u00fcrl\u00fc partiyi kaps\u0131yordu; i\u00e7inde Destur, ESDP, Tagammu (Birlik Partisi-M\u0131s\u0131r Kom\u00fcnist hareketinden arta kalanlar), radikal Sosyalist Halk \u0130ttifak\u0131 (devrimci Marksistler i\u00e7inde bir az\u0131nl\u0131k olu\u015fturuyorlar), Necip Saviris ve \u00d6zg\u00fcr M\u0131s\u0131rl\u0131lar Partisi (liberal kapitalistler) ve eski bakan Amr Musa ve onun Kongre Partisi\u2019nin yan\u0131s\u0131ra M\u00fcbarek d\u00f6neminin \u00f6nemli fig\u00fcrleri vard\u0131. Daha ba\u015flang\u0131\u00e7ta cephe, yo\u011fun ki\u015fisel \u00e7eki\u015fmeden ve silahl\u0131 kuvvetlere yaltaklanma \u00e7abalar\u0131ndaki rekabetten dolay\u0131 fel\u00e7 oldu. Bir UKC yetkilisi bile \u201cegolar sava\u015f\u0131n\u0131n\u201d onu verimsiz bir hale getirdi\u011fini onayl\u0131yordu.[24]<\/span><\/p>\n Devrimin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm \u00f6nemli sorunlarda cephe a\u00e7\u0131k bir tutum sergileyemedi; Mursi ile pratikte nas\u0131l ba\u015f edilece\u011fi, k\u0131tl\u0131\u011f\u0131n ve kesintilerin \u00fcstesinden nas\u0131l gelinebilece\u011fi, nas\u0131l daha fazla demokratik alanlar yarat\u0131labilece\u011fi, Filistin gibi \u00f6nemli uluslararas\u0131 sorunlar\u0131n \u00fczerine nas\u0131l gidilmesi gerekti\u011fi ve ordunun g\u00f6lgesinin siyasete d\u00fc\u015fmesiyle nas\u0131l ba\u015f etmek gerekti\u011fi konular\u0131nda sessizdi. G\u00fc\u00e7l\u00fc M\u0131s\u0131r Partisi\u2019ndeki liberal \u0130slamc\u0131lar, anar\u015fist ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc gruplar ve Marksist solda Devrimci Sosyalistler haricinde t\u00fcm muhalefet \u00f6rg\u00fctleri cepheye kat\u0131ld\u0131. Sonu\u00e7 t\u00fcm hareketi etkileyen bir ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 bilememe hali oldu. En militan i\u015f yerlerindeki aktivistler bile hareketin temel meselelerini ele alma konusunda g\u00fcvensizdi. Tart\u0131\u015fmak i\u00e7in ulusal bir forum, \u00f6rg\u00fctlenme merkezi ve etraf\u0131nda birle\u015febilecekleri bir g\u00fcndem yoktu. Tagammu\u2019nun stalinist kom\u00fcnizmi taraf\u0131ndan temsil edilen eski sol uzun y\u0131llard\u0131r M\u00fcbarek\u2019le ittifak halindeydi ve 2012 ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imlerinde eski d\u00fczenin aday\u0131 Ahmet \u015eefik\u2019i desteklediler. Sosyalist Halk\u00e7\u0131 \u0130ttifak ve Halk\u00e7\u0131 Ak\u0131m gibi daha yeni partiler resmi olarak ba\u011f\u0131ms\u0131z muhalefete ba\u011fl\u0131yd\u0131, ama Ulusal Kurtulu\u015f Cephesi i\u00e7inde kald\u0131. Tamarod, Ulusal Kurtulu\u015f Cephesi\u2019nin vitrin partisi olarak sahneye \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda 2013 Temmuzu\u2019ndaki darbe i\u00e7in sahneyi haz\u0131rlayarak askeri komutaya daha da yakla\u015ft\u0131.<\/p>\n Abd\u00fclfettah El-Sisi\u2019nin 2014 bahar\u0131nda yap\u0131lmas\u0131 planlanan cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imine kat\u0131lmas\u0131 bekleniyordu. T\u0131pk\u0131 kendisinden \u00f6nceki asker k\u00f6kenli \u015fah\u0131slar Ba\u015fkan M\u00fcbarek ve Muhammed H\u00fcseyin Tantawi gibi o da h\u0131zla y\u00fckseldi. Amerikan askeri akademilerinde okumu\u015f \u015fahsiyetsiz bir subay olarak sadece s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 gaddarl\u0131\u011f\u0131 ve Nas\u0131r\u2019\u0131n halefi Enver Sedat gibi s\u00fcsl\u00fc \u00fcniformalarla alt\u0131n \u015feritlere olan ilgisiyle \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131. Darbeden itibaren ulusal medya onu \u00fclkeyi ter\u00f6rizmden, kaostan ve yabanc\u0131 komplolardan kurtarmak i\u00e7in kafas\u0131 kar\u0131\u015f\u0131k M\u0131s\u0131rl\u0131 politikac\u0131lar\u0131n \u00fczerinden y\u00fckselen insan\u00fcst\u00fc bir fig\u00fcr olarak g\u00f6sterdi\u011fi yaltak\u00e7\u0131 bir kampanya y\u00fcr\u00fctt\u00fc. O haz\u0131rda bekleyen bir cumhurba\u015fkan\u0131 namzedidir; \u00fclke boyunca bir zamanlar Nas\u0131r, Sedat ve M\u00fcbarek\u2019in foto\u011fraflar\u0131n\u0131n sergilendi\u011fi kahvehanelere, d\u00fckk\u00e2nlara ve devlet dairelerine, ti\u015f\u00f6rtlere, bayraklara ve hatta \u00e7ikolatalara foto\u011fraflar\u0131 yerle\u015ftirildi. Lubna Abd\u00fclaziz (ayn\u0131 zamanda 1950\u2019lerde \u00fcnl\u00fc olan M\u0131s\u0131rl\u0131 bir aktrisin de ad\u0131) ad\u0131yla yazan Kahireli bir gazeteci ad\u0131 \u201ckaranl\u0131klar\u0131 ayd\u0131nlatan\u201d bu b\u00fcy\u00fck adam\u0131 takdir ediyor:<\/p>\n Tarihin y\u00fcce bir an\u0131nda, kaderin bir \u00e7e\u015fit gizemli randevusuna gelir gibi geldi. O benzeri olmayan bir kahramand\u0131r! Heyecan\u0131 t\u00fcketmeden ilgi uyand\u0131rd\u0131. \u00d6l\u00fcml\u00fclerin s\u0131radan ya\u015fant\u0131s\u0131yla ilgili hi\u00e7bir \u015feyin onun \u00fczerinde bir etkisi olmaz. Neticede neredeyse bir soylunun auras\u0131na sahip bir halk adam\u0131.<\/p>\n Sakin ve haval\u0131, aln\u0131nda a\u00e7\u0131k bir heybet ta\u015f\u0131yan El-Sisi s\u0131radan insanlar\u0131n adam\u0131. O bizi zafere ta\u015f\u0131yacak ve asla m\u00fccadeleden vazge\u00e7meyecek, hep yan\u0131m\u0131zda olacak.[25]<\/span><\/p><\/blockquote>\n Aral\u0131k 2013\u2019te bas\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki bir kampanya, y\u00fczbinlerce M\u0131s\u0131rl\u0131\u2019y\u0131 Time dergisinin Y\u0131l\u0131n Adam\u0131 anketinde El-Sisi\u2019ye oy vermeye te\u015fvik etti.[26]<\/span> Mare\u015fal, \u00fclkenin liderli\u011finin tarihsel g\u00f6revlerini devralmaya haz\u0131r yeni bir Nas\u0131r olarak pazarlan\u0131yor. Eski ba\u015fkan\u0131n k\u0131z\u0131 Huda Abd\u00fclnas\u0131r, El-Sisi\u2019ye bas\u0131nda yayg\u0131n olarak yer bulan bir a\u00e7\u0131k mektup yazd\u0131. Mektupta onu \u201c\u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131p kendi kaderinin sorumlu\u011funu almaya\u201d \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rken \u201cAllah\u2019tan onu sevgili M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n hat\u0131r\u0131na g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131lmas\u0131n\u0131<\/em>\u201d istiyor.[27]<\/span><\/p>\n Ulusal kurtulu\u015f projesine liderlik eden bir askerin \u00e7evresine toplanma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 pek \u00e7ok M\u0131s\u0131rl\u0131\u2019da yank\u0131s\u0131n\u0131 buluyor. Nas\u0131r d\u00f6neminde milyonlarca ki\u015fi toprak reformundan, e\u011fitim ve refah politikalar\u0131ndan, devletin tam istihdam sa\u011flamaya y\u00f6nelik kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan fayda sa\u011flad\u0131. M\u0131s\u0131rl\u0131lar ayn\u0131 zamanda s\u00f6m\u00fcrge kar\u015f\u0131t\u0131 hareketin ba\u015far\u0131lar\u0131yla da (\u0130ngiltere yanl\u0131s\u0131 monar\u015finin devrilmesi, \u0130ngiltere ordusunun kovulmas\u0131, S\u00fcvey\u015f kanal\u0131n\u0131n kamula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n Arap milliyet\u00e7i hareketiyle, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya \u00fclkelerinin Ba\u011flant\u0131s\u0131zlar Hareketi i\u00e7inde oynad\u0131\u011f\u0131 rol) gurur duydular. Bu ba\u015far\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu i\u00e7in resmi olarak takdir edilen Nas\u0131r oldu. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta Bat\u0131l\u0131 kapitalist modellere g\u00f6re tercih edilebilir bir d\u00fczeni kurmaya, \u201csosyalist, demokratik, kooperatif toplum\u201d ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi Sovyet tarz\u0131 bir kalk\u0131nma program\u0131na kalk\u0131\u015ft\u0131. Bu d\u00fczende halk ve devlet ortak bir ulusal kalk\u0131nma projesini y\u00fcr\u00fctecekti.[28]<\/span><\/p>\n Nas\u0131r\u2019\u0131n kontrol rejimiyle ilgili ise daha az \u015fey hat\u0131rlan\u0131yor. Askeri pratiklere ve otoriter y\u00f6ntemlere al\u0131\u015fk\u0131n elitistler olarak Nas\u0131r ve subay yanda\u015flar\u0131 herhangi bir muhalefete tahamm\u00fcl\u00fc olmayan bir ordu-g\u00fcvenlik diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc kurdular. Ba\u011f\u0131ms\u0131z sendikalar ve partiler yasakland\u0131, grevler askerler taraf\u0131ndan bast\u0131r\u0131ld\u0131, militanlar idam edildi ve s\u00f6m\u00fcrgecilik kar\u015f\u0131t\u0131 m\u00fccadelenin merkezinde yer alan binlerce eylemci hapishaneye g\u00f6nderildi.[29]<\/span><\/p>\n 1967\u2019de \u0130srail ile olan sava\u015ftaki askeri felaketin ard\u0131ndan ekonomik kriz patlak verdi\u011finde, biriken \u00f6fke bir \u00f6\u011frenci eylemleri dalgas\u0131na ve uzun s\u00fcreli kitle grevlerine neden oldu. Eski kom\u00fcnist Anouar Abd\u00fclmalik kaleme ald\u0131\u011f\u0131 sert bir ele\u015ftiri yaz\u0131s\u0131nda M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n halk\u0131n \u201cotokrasinin serbest b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 \u00fclkeyi yiyip bitiren bir b\u00fcrokrasi\u201dnin eline d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc \u201caskeri bir toplum\u201da d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc savundu.<\/p>\n Abd\u00fclmalik, refah\u0131n artmas\u0131na ve ekonomik geli\u015fmeye ra\u011fmen rejimin \u00fclke kaynaklar\u0131n\u0131n orant\u0131s\u0131z bir k\u0131sm\u0131na el koyarak bunlar\u0131 halk\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funun \u00e7\u0131kar\u0131na olmayan \u015fekilde kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu:<\/p>\n \u0130ktidardaki grubun d\u00fc\u015f\u00fcnme \u015fekli sosyalist bir temele dayanm\u0131yor, diktat\u00f6rl\u00fc\u011fe \u00e7ok \u00f6fkeli olan kitleleri etkileyebilmek i\u00e7in yar\u0131 sosyalist \u015femalara ve form\u00fcllere ba\u015fvuruyor; bunu ger\u00e7ekte planlad\u0131klar\u0131n\u0131 ve t\u00fcm ayr\u0131cal\u0131klar\u0131yla devasa bir b\u00fcrokrasi ve g\u00fcvenlik ayg\u0131t\u0131 yaran devlet\u00e7iliklerini saklamak i\u00e7in kullan\u0131yorlar.[30]<\/span><\/p><\/blockquote>\n Nas\u0131r\u2019\u0131n 1970\u2019deki \u00f6l\u00fcm\u00fcyle birlikte \u201csosyalist-demokratik\u201d proje rafa kald\u0131r\u0131ld\u0131. [Bunun \u00fczerine] \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnyada neo-liberalizmin \u00f6nc\u00fclerinden biri olan [Enver] Sedat rejimine kar\u015f\u0131 kitlesel m\u00fccadeleler kald\u0131\u011f\u0131 yerden devam etti. Pek \u00e7ok M\u0131s\u0131rl\u0131 Nas\u0131r d\u00f6nemi g\u00f6receli olarak refah\u0131n ve uluslararas\u0131 alanda ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n egemen oldu\u011fu olumlu bir d\u00f6nem olarak g\u00f6r\u00fcyordu. 1981\u2019de M\u00fcbarek\u2019in iktidara gelip daha sald\u0131rgan bir neo-liberal politika dayatmas\u0131, polis-asker devleti uygulamalar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirilmesiyle birle\u015fti\u011finde 1950\u2019ler mutlu zamanlarm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnd\u00fc. Hem devlet hem de \u0130slamc\u0131 ak\u0131mlar taraf\u0131ndan \u00f6tekile\u015ftirilen Nas\u0131rc\u0131 ak\u0131mlar i\u00e7in o y\u0131llar, bollu\u011fun, ulusal gurur ve benli\u011fin, ordunun, devletin ve halk\u0131n yeniden bir olabilece\u011fi bir vizyonun d\u00f6nemiydi.<\/p>\n El-Sisi bir Nas\u0131r de\u011fil. Emperyalizme kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaktansa, M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n Amerika Birle\u015fik Devletleri, \u0130srail ve K\u00f6rfez\u2019deki y\u00f6neticilerle ayn\u0131 b\u00f6lgesel ittifakta olmas\u0131n\u0131 kabul ediyor. Sosyal reformlara olanak tan\u0131maktansa g\u0131da s\u00fcbvansiyonlar\u0131ndan ve sosyal g\u00fcvenlik harcamalar\u0131ndan daha fazla kesinti yaparak IMF\u2019yi memnun etmeyi istiyor. Ancak t\u00fcm askeri y\u00f6neticiler gibi kitlelere olan derin g\u00fcvensizlik ve otoriter y\u00f6ntemlere olan ba\u011fl\u0131l\u0131k konular\u0131nda Nas\u0131r\u2019la ayn\u0131 safta yer al\u0131yor. Ba\u015flarda El-Sisi\u2019nin muhte\u015fem bir ba\u015fkan olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyip onu destekleyen Hamdin Sabbahi bile geri ad\u0131m atarak M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n askeri de\u011fil sivil bir lidere ihtiyac\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi ve ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imlerinde kendi adayl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n Her ne kadar bu durum El-Sisi\u2019den tiksinenler i\u00e7in se\u00e7imlerde bir se\u00e7enek sunuyor olsa da milliyet\u00e7i ak\u0131mlar\u0131n ve genel olarak reformist solun krizini derinle\u015ftirdi. Cevaplamalar\u0131 gereken yak\u0131c\u0131 sorular var: Ordu iyi bir g\u00fc\u00e7 m\u00fc? Halk\u0131n kolektif \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 ifade edebilir mi? Halk\u0131n temel \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler talebini kar\u015f\u0131layabilir mi? Sabbahi ve Abu Aita neden El-Sisi\u2019nin bask\u0131lar\u0131n\u0131 destekledi?<\/p>\n \u015eubat 2014\u2019te Tamarud b\u00f6l\u00fcnd\u00fc. Yeni \u201c2. Tamarud: \u00d6zg\u00fcrle\u015f\u201d grubunun lideri Muhammed Fevzi \u00e7o\u011fu \u00fcyenin El-Sisi\u2019ye kar\u015f\u0131 tavr\u0131n\u0131n silahl\u0131 kuvvetlerin ger\u00e7ek karakterini \u00f6\u011frendik\u00e7e de\u011fi\u015fti\u011fini s\u00f6yledi ve ekledi: \u201cOrdunun g\u00f6revi devleti korumak ve savunmakt\u0131r, y\u00f6netmek de\u011fil<\/em>\u201d.[31]<\/span> El-Sisi\u2019nin h\u00fck\u00fcmeti bu arada \u00e7\u00f6k\u00fcyordu. \u0130lk giden, bask\u0131dan g\u0131na geldi\u011fini ima eden ba\u015fbakan yard\u0131mc\u0131s\u0131 Bahaa El-Din oldu. Birka\u00e7 g\u00fcn sonra Beblavi ve t\u00fcm kabine, ba\u015fbakan\u0131n ekonomik bask\u0131yla ya da yeniden ortaya \u00e7\u0131kan grev hareketleriyle ifadesini bulan \u00f6fkeyle ba\u015fa \u00e7\u0131kma konusunda ba\u015far\u0131s\u0131z kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ima ederek g\u00f6revden \u00e7ekildi. Kabinenin \u00f6nemli g\u00f6revlerine \u00fcyelerini yerle\u015ftiren ESDP\u2019den Farid Zahran liberal ve reformist bakanlar\u0131n \u201cmedyadan ve kamuoyundan artan ele\u015ftiriler ald\u0131\u011f\u0131n\u0131<\/em>\u201d s\u00f6yledi.[32]<\/span> El-Sisi derhal \u201cfeloul\u201ddan ve onun politikalar\u0131 konusunda daha az titiz olacak gibi g\u00f6z\u00fcken g\u00f6revlilerden yeni bir y\u00f6netim atad\u0131. T\u00fcm bunlar silahl\u0131 kuvvetleri g\u00fc\u00e7lendirmedi; aksine ba\u015fta Temmuz darbesinden sonra K\u00f6rfez \u00fclkelerinden gelen yard\u0131m sayesinde gizlenen ekonomik sorunlar olmak \u00fczere kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131n ne kadar ciddi oldu\u011funu g\u00f6sterdi. Devam eden devrimin tehdidini hisseden ve M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler\u2019e son derece d\u00fc\u015fman olan K\u00f6rfez krall\u0131klar\u0131 El-Sisi\u2019yi 12 milyar dolarl\u0131k bir yard\u0131mla \u00f6d\u00fcllendirdiler.[33]<\/span> Resmi olarak bu para kitlesel eylemler, gen\u00e7 n\u00fcfusun i\u015fsizli\u011fi ve asgari \u00fccret gibi sorunlar\u0131 d\u00fczeltmesi i\u00e7in verilmi\u015fti. Ger\u00e7ekte ise K\u00f6rfez\u2019den gelen para k\u00fcresel d\u00f6viz pazar\u0131nda M\u0131s\u0131r Poundu\u2019nun desteklenmesi ve \u00f6zel sekt\u00f6rde kamusal maliyetlerin s\u00fcbvanse edilmesi i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131. Devrimin ilk a\u015famalar\u0131nda maliye bakan\u0131 olan Samir Radwan, K\u00f6rfez paras\u0131n\u0131n \u201cg\u00fcn\u00fc kurtarmaktan\u201d ba\u015fka bir i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.[34]<\/span> 2014\u2019\u00fcn Mart ay\u0131nda turizm bakan\u0131 Hisham Zaazou turizm sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn \u201ctamamen \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc\u201d duyurdu.[35]<\/span> 2010\u2019da M\u0131s\u0131r turizmden son derece kritik \u00f6neme sahip 12 milyar dolarl\u0131k bir kazan\u00e7 elde etmi\u015fti.[36]<\/span><\/p>\n K\u00f6rfez yard\u0131mlar\u0131 azald\u0131\u011f\u0131nda ne olacak? Mursi\u2019nin cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na b\u00fcy\u00fck hasar verdi\u011fi a\u015fik\u00e2r olan yak\u0131t s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ve enerji kesintilerinin \u00fcstesinden nas\u0131l gelinecek? Temel g\u0131da yard\u0131mlar\u0131na nas\u0131l kaynak sa\u011flanacak? Asgari \u00fccret, ikramiyeler, emekli maa\u015flar\u0131 ve yerel s\u00f6zle\u015fmeler konusunda patronlar\u0131n ve devletin \u00f6nce verip sonra unuttu\u011fu s\u00f6zler konusunda ne yap\u0131lacak? Sanayideki durumun dengesizli\u011fi, h\u00fck\u00fcmetin istikrar\u0131 ve askeri rejimin otoritesi konusunda soru i\u015faretlerine neden oluyor. El-Sisi nas\u0131l devam edecek; askeri bir y\u00f6netici mi sivil bir ba\u015fkan olarak m\u0131? E\u011fer ikincisiyse ordu, emniyet kurumlar\u0131 ve sald\u0131rgan M\u0131s\u0131rl\u0131 patronlar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 koordine edebilecek bir politik mekanizmay\u0131 (M\u00fcbarek\u2019in Ulusal Demokratik Partisi gibi) nas\u0131l in\u015fa edecek? [37]<\/span> \u00dclkenin c\u0131l\u0131z ve da\u011f\u0131n\u0131k liberal kapitalistlerinin rol\u00fc ne olacak? Milyonlarca insan\u0131n sadakatini elinde tutan bir \u00f6rg\u00fct olan M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler sorunu nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fclecek?<\/p>\n Kar\u015f\u0131 devrim 25 Ocak hareketine b\u00fcy\u00fck zarar verdi. Sokaklarda m\u00fccadele eden pek \u00e7ok eylemci yorgun ve son derece y\u0131lg\u0131n olsa da \u00f6nde gelen siyasi ak\u0131mlar kendi g\u00fcndemlerini \u00f6ne \u00e7\u0131kard\u0131lar ve al\u0131c\u0131lar\u0131 oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131; b\u00f6ylece eylemciler ayn\u0131 zamanda yo\u011fun bir \u00f6\u011frenme s\u00fcrecinden ge\u00e7tiler. \u0130\u015f\u00e7i hareketi meydan okumaya devam ediyor, ancak sadece i\u015fyeri ve sendikal \u00f6rg\u00fctlenme sorunlar\u0131yla de\u011fil koordinasyon, tutarl\u0131l\u0131k ve siyasi liderlik gibi daha geni\u015f siyasal strateji sorunlar\u0131yla da kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. Kitlelerin \u00e7\u0131karlar\u0131na odaklanan, milliyet\u00e7i ve stalinist geleneklerden ba\u011f\u0131ms\u0131z, i\u015fyerlerinde k\u00f6kleri bulunan devrimci bir parti \u00f6nemli bir ihtiya\u00e7. Sokaklarda aktivistlerin enerjisi ve \u00f6zverileri devrimin yolunu a\u00e7t\u0131; s\u00fcreci ilerletmek i\u00e7in \u00fcretim yerlerinde \u00f6rg\u00fctl\u00fc i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcne ihtiya\u00e7 var. Devrimci Marksistler\u2019in \u00f6n\u00fcnde ger\u00e7ek bir f\u0131rsat var ve g\u00f6rev acil.<\/p>\n \u00c7eviren: Simin G\u00fcrdal<\/em><\/strong><\/p>\n \n Bu yaz\u0131 International Socialism dergisinin 142. say\u0131s\u0131nda (Bahar-2014) yer alan Egypt: After The Coup adl\u0131 makalenin \u00e7evirisidir.<\/p>\n 1. Taslak makaleye dair yorumlar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc M\u0131s\u0131r Devrimci Sosyalist \u00fcyelerine ve Anne Alexander, Alex Callinicos, Charlie Kimber, Judith Orr ve John Rose\u2019a te\u015fekk\u00fcrler. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Phillip Marfleet’in Marx21’in 6. say\u0131s\u0131nda yay\u0131mlanm\u0131\u015f makalesi..<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":878,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[378],"tags":[101,100,102,464,17,49,50,43,48,25,152,312,133,114,151,12,8,7,6,13,46,47,157,465,11,21,28,22,9,24],"class_list":["post-877","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ortadogu-makaleyaz","tag-arap-bahari","tag-arap-devrimi","tag-arap-devrimleri","tag-askeri-darbe","tag-bolsevik","tag-darbe","tag-devrim","tag-ekonomik-kriz","tag-el-sisi","tag-enternasyonel","tag-filistin","tag-grev","tag-isci-sinifi","tag-islami-hareket","tag-israil","tag-komunizm","tag-lenin","tag-marksizm","tag-marx","tag-marx21","tag-misir","tag-mursi","tag-musluman-kardesler","tag-ordu","tag-sosyalizm","tag-stalin","tag-stalinist","tag-stalinizm","tag-trocki","tag-trockist"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marx-21.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/877","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marx-21.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marx-21.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marx-21.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marx-21.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=877"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/marx-21.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/877\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":881,"href":"https:\/\/marx-21.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/877\/revisions\/881"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marx-21.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/878"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marx-21.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=877"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marx-21.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=877"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marx-21.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=877"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Darbe ve bask\u0131<\/h4>\n
Ordu ve halk<\/h4>\n
Muhalefetin krizi<\/h4>\n
M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n \u201cs\u0131radan adam\u0131\u201d<\/h4>\n
Kriz ve f\u0131rsat<\/h4>\n
Notlar<\/h2>\n
\n2. Hendawi, 2014.
\n3. Sosyalist bir aktivistle r\u00f6portaj, Mart 2014.
\n4. Enein, 2013.
\n5. \u015eubat 2014\u2019te, d\u00fc\u015f k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011frayarak hareketten ayr\u0131lan Tamarod \u00fcyeleri erken bir a\u015famada istihbarat b\u00fcrosunun i\u00e7ine s\u0131zd\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul ettiler-Saleh,2014.
\n6. Burjuva liberal \u00d6zg\u00fcr M\u0131s\u0131rl\u0131lar Partisi\u2019nin lideri ve milyarder medya devi Necip Saviris \u00f6nemli bir itirafta bulunarak t\u00fcm ki\u015fisel n\u00fcfuzunu darbe projesi i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Blair ve di\u011ferleri, 2013
\n7. Ahram Online, 2013a.
\n8. Ahram Online, 2013a.
\n9. \u00d6rne\u011fin bak\u0131n, Chalcraft, 2012 and Hardt and Negri, 2012.
\n10. Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fc, 2014, s27.
\n11. Kandil, 2012, s60.
\n12. Abd\u00fcl-Nas\u0131r, 1972, s103.
\n13. Wheelock, 1960, s69.
\n14. M\u0131s\u0131r Silahl\u0131 Kuvvetleri Y\u00fcksek Konseyi, 2011.
\n15. Carr, 2011.
\n16. El-Sisi, 2013.
\n17. El-Fiqi, 2013.
\n18. Ahram Online, 2013b.
\n19. Ahram Online, 2013c.
\n20. Charbel, 2013.
\n21. Charbel, 2013.
\n22. Fleishmann, 2013.
\n23. Ahram Online, 2013c.
\n24. Taylor ve Saleh, 2013.
\n25. Abd\u00fcl-Aziz, 2013.
\n26. \u015eubat 2011\u2019de ayn\u0131 dergi Tahrir Meydan\u0131\u2019n\u0131ndaki be\u015f gen\u00e7 eylemciyi kapak yapm\u0131\u015ft\u0131. Bak\u0131n\u0131z Kingsley, 2013.
\n27. Abd\u00fcl-Nas\u0131r, 2013.
\n28. Abd\u00fcl-Nas\u0131r, 1961, s389.
\n29. Bak\u0131n\u0131z Baker, 1978.
\n30. Abd\u00fcl-Malek, 1968,ss368-369.
\n31. Saleh, 2014.
\n32. Al-Tawy, 2014.
\n33. Suudi Arabistan 5 milyar$, Kuveyt 4 milyar$ ve Birle\u015fik Arap Emirlikleri 1 milyar$ ile 2 milyar dolar faizsiz kredi-Kotb, 2014.
\n34. Kotb, 2014.
\n35. Aswat Masria, 2013.
\n36. Shoueikhy, 2013.
\n37. Nas\u0131r\u2019dan M\u00fcbarek\u2019e silahl\u0131 kuvvetler, g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri ve \u00f6zel sermaye gruplar\u0131 aras\u0131nda koordinasyon ve \u00e7at\u0131\u015fma \u00fczerine bak\u0131n\u0131z Kandil, 2012.<\/p>\nKaynaklar<\/h2>\n
\n