![\"mithat-sancar_site\"](\"http:\/\/marx-21.net\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/mithat-sancar_site.jpg\")
<\/a>Foto: http:\/\/etalks.tv\/<\/em><\/p>\nEvet otoriter bir h\u00fck\u00fcmetle de bar\u0131\u015f s\u00fcreci y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr!<\/b><\/h3>\n
Akil \u0130nsanlar heyetinin bir par\u00e7as\u0131 olan Prof. Mithat Sancar, Nuray Mert ve S\u0131rr\u0131 S\u00fcreyya \u00d6nder aras\u0131nda ba\u015flayan tart\u0131\u015fma \u00fczerinden s\u00fcreci de\u011ferlendirdi: ‘Bar\u0131\u015f s\u00fcre\u00e7leri esas itibariyle ger\u00e7ek\u00e7ilik \u00fczerine kurulur, idealizm \u00fczerine de\u011fil. K\u00fcrtler masadan kalks\u0131n demek demokrat T\u00fcrkler silahl\u0131 m\u00fccadeleye ba\u015flas\u0131n demek kadar abs\u00fcrt.’ <\/b><\/p>\n
NEDEN?<\/strong><\/p>\n K\u00fcrtlerle bar\u0131\u015f s\u00fcreci nas\u0131l yap\u0131lmal\u0131d\u0131r konusunda belki de ilk makalelerden birini 2000 y\u0131l\u0131nda Birikim dergisinde yazm\u0131\u015ft\u0131. Ortada ne \u00e7\u00f6z\u00fcm ne de s\u00fcre\u00e7 varken. Yine ayn\u0131 d\u00f6nemde \u2018\u00e7at\u0131\u015fmas\u0131zl\u0131k s\u00fcre\u00e7lerinde y\u00fczle\u015fme\u2019 konular\u0131nda \u00f6zel olarak \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Bir hukuk\u00e7u olan Prof. Mithat Sancar, anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere, K\u00fcrt sorunu hakk\u0131nda en yetkin ki\u015filerden biridir. T\u00fcrkiye\u2019nin \u00f6nemli ayd\u0131nlar\u0131ndand\u0131r. Prof. Sancar\u2019la ge\u00e7en hafta Nuray Mert ve S\u0131rr\u0131 S\u00fcreyya \u00d6nder aras\u0131nda ba\u015flayan ve \u00e7ok k\u0131ymetli buldu\u011fum \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcreci tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131, kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ele\u015ftirildi\u011fi son Akil \u0130nsanlar toplant\u0131s\u0131n\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcrecinin gidi\u015fat\u0131n\u0131 konu\u015ftuk.<\/em><\/p>\n Nuray Mert, kabaca \u2018\u015fimdiye kadar \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcrecine zeval gelmesin diye bir \u00e7ok laf\u0131m\u0131z\u0131 yuttuk ve sustuk ama art\u0131k a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k konu\u015fal\u0131m, otoriter e\u011filimli bu devletin bar\u0131\u015f ve demokrasi getirece\u011fi \u00e7ok \u015f\u00fcpheli\u2019 \u015feklinde \u00f6zetlenecek bir yaz\u0131 yazd\u0131. S\u0131rr\u0131 S\u00fcreyya \u00d6nder de Radikal\u2019e bir yaz\u0131 g\u00f6ndererek bu s\u00f6zlere yan\u0131t verdi. Siz bu konuda nerede duruyorsunuz?<\/b><\/p>\n -Kimsenin laf\u0131n\u0131 yuttu\u011funu ya da sustu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. Ne s\u00fcreci ne de h\u00fck\u00fcmeti ele\u015ftirmek konusunda. S\u00fcreci destekleyen bir \u00e7ok insan\u0131n s\u00fcrecin yap\u0131s\u0131yla, izlenen politikalarla ve gidi\u015fatla ilgili ciddi ele\u015ftirileri var. En \u00e7ok ele\u015ftirilen \u015feylerden biri h\u00fck\u00fcmetin bu s\u00fcreci y\u00f6netme bi\u00e7imi zaten. Dolay\u0131s\u0131yla kimsenin sustu\u011fu yok. \u00d6rne\u011fin benim yazd\u0131klar\u0131m\u0131n ve konu\u015ftuklar\u0131m\u0131n takriben y\u00fczde 70\u2019i s\u00fcrecin nas\u0131l y\u00fcr\u00fct\u00fclmemesi gerekti\u011fiyle ilgilidir. Aman konu\u015fmayal\u0131m da s\u00fcre\u00e7 zarar g\u00f6rmesin \u015feklindeki bir tutumun \u00e7ok egemen bir tutummu\u015f gibi sunulmas\u0131n\u0131 do\u011fru bulmuyorum.<\/p>\n Nuray\u2019\u0131n yaz\u0131s\u0131nda benim \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcrecinin t\u00fcm ar\u0131zalar\u0131na ra\u011fmen destekliyor olmam\u0131 \u00e7ok iyi \u00f6zetleyen bir ifade vard\u0131: \u2018K\u00fcrtler masada kal\u0131yorsa, s\u00fcreci devam ettiriyorsa, kimseye de pek laf d\u00fc\u015fmez.\u2019 Yani benim kriterim \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcreci s\u00f6z konusu oldu\u011funda her zaman i\u00e7in K\u00fcrt siyasi hareketinin devam etme dirayetidir. Siz de b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnenlerden misiniz?<\/b><\/p>\n -Seni anl\u0131yorum fakat K\u00fcrtler tamam diyorsa ben de tamam derim tutumu s\u0131n\u0131rl\u0131 bir alanda bana mana ifade ediyor. K\u00fcrtler bu \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcrecinden \u00e7ekilmelidir diye a\u00e7\u0131k bir fikir beyan edilebilir. Onlar masadaysa benim konu\u015fmam do\u011fru olmaz tarz\u0131 bir tavr\u0131 temel edinmeyi anlaml\u0131 bulmam.<\/p>\n Hangi alanda anlaml\u0131 bulursunuz?<\/b><\/p>\n – \u00d6rne\u011fin en son ‘Akil \u0130nsanlar’ toplant\u0131s\u0131na gitmek\u2026<\/p>\n Evet \u2018h\u00fck\u00fcmet bu tarz g\u00fcvenlik\u00e7i politikalar pe\u015fine d\u00fc\u015ferken Akil Adamlar toplant\u0131s\u0131na gitmek olur mu\u2019 \u015feklinde ele\u015ftiriler oldu, siz de gitti\u011finize g\u00f6re bu ele\u015ftirilere maruz kald\u0131n\u0131z\u2026<\/b><\/p>\n -M\u00fcsaade edersen bunu biraz anlatay\u0131m. Akil \u0130nsanlar adl\u0131 yasal temeli olmayan, en fazla \u201cyar\u0131-resmi\u201d diyebilece\u011fimiz olu\u015fum h\u00fck\u00fcmetin ve K\u00fcrt taraf\u0131n\u0131n uzla\u015fmas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. 1.5 y\u0131l \u00f6nce Akil \u0130nsanlar heyetine kat\u0131lmam i\u00e7in beni h\u00fck\u00fcmetten \u00f6nce BDP yetkilileri aram\u0131\u015f, hocam \u015fu \u00e7er\u00e7evede bir yap\u0131 \u00fczerinde bir nevi mutabakat sa\u011fland\u0131, senin de bu olu\u015fumda yer alman\u0131 istiyoruz demi\u015fti. Esasen bu heyet, o d\u00f6nemde i\u015flevini yerine getirdi ve art\u0131k ayn\u0131 \u015fekilde devam etmesini do\u011fru ve faydal\u0131 bulmuyorum. Bunu da defalarca yazd\u0131m ve s\u00f6yledim. Yeni yap\u0131lara ihtiya\u00e7 var. Bunlar bir yana, \u015fimdi ben h\u00fck\u00fcmeti ele\u015ftiriyorum, s\u00fcreci y\u00fcr\u00fctme \u015feklini de s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131, hatta yer yer tehlikeli buluyorum. Diyelim ki bu olu\u015fum da devam ediyor. K\u00fcrt taraf\u0131 masadan kalkmam\u0131\u015fsa ve iki taraf bu olu\u015fumun devam\u0131nda mutab\u0131ksa, s\u0131rf bu nedenle bile ayr\u0131lmay\u0131 kendi ad\u0131ma do\u011fru bulmazd\u0131m. Ben o toplant\u0131ya sadece K\u00fcrt taraf\u0131 masada diye kat\u0131lmad\u0131m, s\u00fcre\u00e7te ciddi bir krizin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir ortamda ba\u015fbakandan b\u00f6yle bir davet gelmi\u015fse, gider g\u00f6r\u00fc\u015flerimi aktar\u0131r\u0131m, \u00f6yle de yapt\u0131m zaten. Ama sadece demin s\u00f6yledi\u011fim gerek\u00e7eyle toplant\u0131ya gelen arkada\u015flar\u0131m\u0131z da oldu. Bunlar\u0131n \u00f6tesinde bana kal\u0131rsa tart\u0131\u015fman\u0131n \u00e7atalland\u0131\u011f\u0131 bir yer var. Oras\u0131 hassas\u2026<\/p>\n Nedir o \u00e7atalland\u0131\u011f\u0131 yer?<\/b><\/p>\n -\u2018Bu h\u00fck\u00fcmetle, b\u00f6yle bir anlay\u0131\u015fla bir bar\u0131\u015f s\u00fcreci y\u00fcr\u00fct\u00fclemez\u2019 derseniz, a\u00e7\u0131k\u00e7a \u2018K\u00fcrt hareketi ne yaps\u0131n\u2019 hayati sorusunu da cevaplaman\u0131z gerekir. \u2018K\u00fcrt hareketi \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcrecinden \u00e7ekilsin\u2019 diyorsan\u0131z \u00e7ekilmenin de ne manaya geldi\u011fini daha a\u00e7\u0131k konu\u015fmak laz\u0131m. S\u00fcre\u00e7ten \u00e7ekilmek ne anlama gelir? Masadan kalks\u0131n da ne yaps\u0131n K\u00fcrt hareketi?<\/p>\n Ne gibi se\u00e7enekler olu\u015fur K\u00fcrt siyasi hareketinin \u00f6n\u00fcnde b\u00f6yle farazi bir durumda?<\/b><\/p>\n -\u0130ki se\u00e7enek olu\u015fur. Bir; s\u00fcre\u00e7ten \u00e7ekilir, fakat \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131zl\u0131k haline devam eder, silahl\u0131 g\u00fcc\u00fcn\u00fc yine de devreden \u00e7\u0131kar\u0131r, demokratik siyasetini y\u00fcr\u00fct\u00fcr. Bu ger\u00e7ek\u00e7i mi? Bug\u00fcnk\u00fc \u015fartlarda \u00f6yle g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Zaten s\u00fcre\u00e7ten \u00e7ekilsin dendi\u011finde, genel olarak kast edilenin bu oldu\u011funu da hi\u00e7 sanm\u0131yorum. K\u00fcrt siyasi hareketinin g\u00fcndeminde de \u00f6yle bir se\u00e7enek en az\u0131ndan \u015fu an i\u00e7in yok, bildi\u011fim kadar\u0131yla. \u00d6te yandan\u2026 \u0130kinci ve ger\u00e7ek\u00e7i se\u00e7ene\u011fin ne oldu\u011funu da hepimiz biliyoruz. Bu yeniden silahl\u0131 m\u00fccadeleye d\u00f6n\u00fclmesidir. Bana g\u00f6re masadan kalk\u0131l\u0131rsa olacak olan budur.<\/p>\n Sivil direni\u015f diye bir ihtimali hi\u00e7 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmad\u0131n\u0131z\u2026<\/b><\/p>\n – Az \u00f6nce bu ihtimalden de s\u00f6z ettim. Ben esasen bu ihtimali tercih ederim. Lakin PKK silahl\u0131 m\u00fccadeleden tamamen vazge\u00e7medi\u011fi ve tek tarafl\u0131 silah b\u0131rakmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, sivil direni\u015f de hep silahlar\u0131n g\u00f6lgesinde kalacakt\u0131r. Herhangi bir \u015feyin ters gitmesi durumunda bu silahl\u0131 g\u00fcc\u00fcn devreye girece\u011fi gibi bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ve hatta g\u00fcven duygusu, bir yerlerde bekliyor olacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bu \u015fartlarda masadan kalk\u0131p sivil direni\u015f y\u00f6ntemi se\u00e7ilsin denildi\u011finde de, yollar yine maalesef s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim ikinci se\u00e7ene\u011fe \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n Fakat devlet ortada \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcreci var diye haks\u0131zl\u0131k yapm\u0131yor, g\u00fcvenlik politikalar\u0131ndan vazge\u00e7iyor da denebilir mi?<\/b><\/p>\n -K\u00fcrt siyasi hareketi \u00e7evrelerinde, \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcreci var diye h\u00fck\u00fcmet ele\u015ftirilmesin, muhalefet yap\u0131lmas\u0131n, sivil direni\u015f eylemlerinden vazge\u00e7ilsin, mesela g\u00fcvenlik paketine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131n diyen mi var? Ki zaten K\u00fcrt siyasi hareketi bir yandan s\u00fcreci y\u00fcr\u00fct\u00fcyor, di\u011fer taraftan sokakta ve mecliste muhalefetini yap\u0131yor ve Ortado\u011fu\u2019da kendi politikas\u0131n\u0131 in\u015fa ediyor. K\u00fcrt siyasetine \u2018Bak\u0131n otoriterle\u015fen bir iktidar var, zaten bir i\u00e7 g\u00fcvenlik yasas\u0131 da \u00e7\u0131kard\u0131, art\u0131k bu s\u00fcre\u00e7ten \u00e7ekilin\u2019 deniyorsa ben de \u015fu mant\u0131\u011f\u0131 kurarak i\u015fin abs\u00fcrtl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlatmak isterim\u2026 K\u00fcrtlere masadan kalk\u0131n demek, T\u00fcrkiye\u2019deki sol ve demokrat muhalefete de \u2018Bu yasalar\u0131 engellemek i\u00e7in silahl\u0131 m\u00fccadeleye ba\u015flay\u0131n\u2019 demek gibi bir \u015feydir. \u0130\u00e7 g\u00fcvenlik yasas\u0131n\u0131 sivil muhalefetle \u00e7\u00f6zemiyorlarsa, sol ve demokrat T\u00fcrkler de silahl\u0131 m\u00fccadeleye mi ba\u015flas\u0131n?<\/p>\n Bu sahiden biraz abs\u00fcrt oldu\u2026<\/b><\/p>\n -Oldu tabii; ama bunu ben savunmuyorum, yukar\u0131daki mant\u0131\u011f\u0131 biraz daha ilerletirseniz, varaca\u011f\u0131n\u0131z yerin bu oldu\u011funu anlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Ayr\u0131ca meselenin bir de ba\u015fka y\u00f6n\u00fc var. Bu t\u00fcr s\u00fcre\u00e7lerin y\u00fczde y\u00fcz ba\u015far\u0131ya ula\u015faca\u011f\u0131na dair bir garanti yok. D\u00fcnyada da b\u00f6yle olmuyor. S\u0131rr\u0131, Radikal\u2019deki yaz\u0131s\u0131nda bunlar\u0131n bir d\u00f6k\u00fcm\u00fcn\u00fc vermi\u015f. San\u0131r\u0131m son elli y\u0131l\u0131n verileri onlar. M\u00fczakere y\u00f6nteminin egemen hale geldi\u011fi 1990\u2019dan bu yana olan\u0131 da ben s\u00f6yleyeyim. \u00c7at\u0131\u015fmas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ve g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin\/m\u00fczakerelerin oldu\u011fu s\u00fcre\u00e7lerde, yani bir s\u00fcre\u00e7 ba\u015flad\u0131ktan sonra silahlar susmu\u015fsa ve be\u015f y\u0131l i\u00e7inde bir sonuca ula\u015f\u0131lmam\u0131\u015fsa, s\u00fcre\u00e7lerin y\u00fczde 48\u2019i yeniden \u015fiddete d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcr. Evet ba\u015far\u0131n\u0131n garantisi yok. Fakat, nas\u0131l olsa sonu\u00e7ta ba\u015far\u0131ya ula\u015f\u0131lmayacak, \u00f6yleyse s\u00fcreci \u015fimdi bitirin telkini de bana son derece yanl\u0131\u015f geliyor. K\u00fcrt siyasi hareketini, eli kolu ba\u011fl\u0131, saf ve kand\u0131r\u0131lmaya m\u00fcsait bir yap\u0131 ve kitle olarak g\u00f6rmek de hem do\u011fru de\u011fil, hem de b\u00fcy\u00fck haks\u0131zl\u0131k.<\/p>\n Eli kolu ba\u011fl\u0131 de\u011fil derken\u2026 Ba\u015far\u0131l\u0131 bar\u0131\u015f s\u00fcre\u00e7leri y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015f uluslararas\u0131 arabulucular\u0131n hep s\u00f6yledi\u011fi \u015fey \u2018g\u00f6r\u00fc\u015fme ve m\u00fczakerelerin ana ekseninin hapisteki liderle yap\u0131lmas\u0131 \u2018el kol ba\u011flayan\u2019 bir \u015feye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr\u2019 idi. Buna kat\u0131lmaz m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/b><\/p>\n -\u00d6rg\u00fct\u00fcn karar mekanizmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca 4 odak \u00fczerinden i\u015fledi\u011fi malum: Kandil, Avrupa, \u0130mral\u0131 ve Diyarbak\u0131r. \u0130mral\u0131 hi\u00e7bir zaman bu s\u00fcrecin b\u00fct\u00fcn di\u011fer akt\u00f6rler d\u0131\u015flanarak y\u00fcr\u00fcyece\u011fini s\u00f6ylemedi, benim bildi\u011fim. \u00d6zellikle Kandil\u2019den gelen mesajlar\u0131 dikkate ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir s\u00fcr\u00fc \u00f6rnek s\u0131ralayabiliriz. Ayr\u0131ca K\u00fcrt siyasi hareketinin di\u011fer karar odaklar\u0131 da, \u00d6calan\u2019\u0131n s\u00fcrecin merkezinde olmas\u0131n\u0131 kabul ettiklerini defalarca s\u00f6ylediler. Bug\u00fcne gelindi\u011finde, evet, art\u0131k \u00d6calan\u2019\u0131n rahat m\u00fczakere edece\u011fi ortam\u0131 yaratmak gerekir. Ama \u201c\u00d6calan i\u00e7erdeyken s\u00fcre\u00e7 olmaz\u201d derseniz, \u2018\u00f6nce \u00d6calan serbest b\u0131rak\u0131ls\u0131n, sonra s\u00fcre\u00e7 ba\u015flas\u0131n\u2019 demeye getirirsiniz ve b\u00f6ylece yine i\u015fi yoku\u015fa s\u00fcrm\u00fc\u015f olursunuz. Bunu ne h\u00fck\u00fcmete ne de T\u00fcrk kamuoyuna kabul ettirebilirsiniz. Ayr\u0131ca bir b\u00fct\u00fcn olarak K\u00fcrt siyasi hareketinin iradesini de hi\u00e7e saym\u0131\u015f olursunuz. Yap\u0131lmas\u0131 gereken \u015fudur: S\u00fcre\u00e7 kurumsalla\u015fmal\u0131 ve K\u00fcrt siyasi hareketinin di\u011fer akt\u00f6rleri ile \u00d6calan aras\u0131nda ileti\u015fim kanallar\u0131 a\u00e7\u0131lmal\u0131 ve i\u015fletilmeli. Bunu talep etmek ba\u015fka, hapisteki biriyle s\u00fcre\u00e7 y\u00fcr\u00fcmez demek ba\u015fka. Mandela ile s\u00fcre\u00e7 o hapisteyken ba\u015flad\u0131, 1985\u2019ten 1990\u2019a kadar da o hapisteyken devam etti. Serbest kalmadan bir s\u00fcre \u00f6nce bir eve \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131 ve hareketinin di\u011fer \u00fcyeleriyle g\u00f6r\u00fc\u015fmesi sa\u011fland\u0131.<\/p>\n \u00d6calan i\u00e7in de b\u00f6yle bir \u015feyin olma ihtimali var m\u0131?<\/b><\/p>\n – Son \u0130mral\u0131 ziyaretinden ard\u0131ndan Pervin Buldan, bir sonraki \u0130mral\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmesine bir sekreteryayla gidilmesi ihtimalinden s\u00f6z etti. Bir de \u00d6calan\u2019la g\u00f6r\u00fc\u015fecek heyetin geni\u015fletilece\u011fine dair haberler \u00e7\u0131k\u0131yor. Bunlar\u0131 yetersiz bulanlar vard\u0131r. Olabilir, daha fazlas\u0131 da istenebilir, isteniyor da zaten. Ama her ele\u015ftirinin ucunun \u2018S\u00fcre\u00e7 bitsin\u2019e gelmesini \u00e7ok garip buluyorum. O zaman s\u0131k\u00e7a dile getirilen \u2018S\u00fcre\u00e7le ilgili aksakl\u0131klar m\u0131d\u0131r as\u0131l dert, yoksa m\u00fcnhas\u0131ran AKP midir\u2019 \u015f\u00fcphesi kuvvetleniyor.<\/p>\n Sol cenahta \u2018Biz mutlu olamad\u0131k bari K\u00fcrtler mutlu olsun dememizi bekliyorlar\u2019 diye d\u00fc\u015f\u00fcnenler ve bunu dile getirenler var. Bu hissiyata ne dersiniz?<\/b><\/p>\n -100 y\u0131ll\u0131k bu K\u00fcrt sorununda, inkar ve zul\u00fcm politikalar\u0131nda kimin hangi sorumlulu\u011funun oldu\u011fuyla y\u00fczle\u015filmeden, bu s\u00f6ylem \u00e7ok \u00fcst perdede kal\u0131yor. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce, cumhuriyet tarihi boyunca, son birka\u00e7 y\u0131la kadar hakim olmu\u015f ve h\u00fck\u00fcm s\u00fcrm\u00fc\u015f k\u00fclt\u00fcrel s\u0131n\u0131f\u0131n s\u00f6ylemini yans\u0131t\u0131yor. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 kentli laik kesimin ruh haline denk d\u00fc\u015f\u00fcyor. E\u011fer \u2018K\u00fcrtler sadece kendilerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor, art\u0131k bizi dikkate alm\u0131yor\u2019 derseniz K\u00fcrtler\u2019in size verece\u011fi \u00e7ok fazla cevap ve alt\u0131ndan kolayca kalkamayaca\u011f\u0131n\u0131z a\u011f\u0131r sorumluluklar ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n Ne gibi? \u2018Siz ne zaman bizim yan\u0131m\u0131zdayd\u0131n\u0131z ki\u2019 mi derler?<\/b><\/p>\n -Mesela… \u2018Biz bug\u00fcne kadar ne zaman ortak y\u00fcr\u00fcd\u00fck ki, \u015fimdi ortakl\u0131k bozuldu diye bizi su\u00e7luyorsunuz\u2019 derler. K\u00fcrt siyasi hareketi 1999\u2019dan beri t\u00fcm se\u00e7imlere T\u00fcrk sol g\u00fc\u00e7lere kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7arak girdi. Yine 1999\u2019dan sonra ayr\u0131l\u0131ktan, ulus devletten vazge\u00e7ti\u011fini duyurdu, demokratik konfederalizm dedi, demokratik cumhuriyet dedi, demokratik ulus dedi, bu yap\u0131lar i\u00e7inde birlikte ya\u015famak istiyoruz dedi. Bu \u00e7abalar ve \u00e7a\u011fr\u0131lar, birka\u00e7 sol \u00f6rg\u00fct d\u0131\u015f\u0131nda ne kadar kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00f6rd\u00fc? Mesela K\u00fcrt siyasi hareketinin AKP\u2019yle ittifak yaparak kendilerini satt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen kentli laik T\u00fcrklerden ciddi bir onay, bir destek alabildi mi? Tam tersine, K\u00fcrtlerin kimlik ve stat\u00fc talebine en fazla tepki g\u00f6sterenler aras\u0131nda bu kesim \u00e7ok geni\u015f yer tutuyor. Hal b\u00f6yleyken s\u00fcre\u00e7 y\u00fcr\u00fct\u00fcyor diye bizi satt\u0131n\u0131z deniyorsa, bunun alt\u0131nda ba\u015fka \u015feyler aramak gerekir. Mesela burada kibir var, \u201cbizi veya bizim derdimizi esas almadan bir \u015fey yapmaya hakk\u0131n\u0131z yok\u201d noktas\u0131na kadar uzanabilecek bir benmerkezcilik var. Bu s\u00fcrecin varl\u0131\u011f\u0131 AKP\u2019nin g\u00fc\u00e7lenmesine neden oluyor d\u00fc\u015f\u00fcncesini de bu \u00e7er\u00e7evede ele alabiliriz.<\/p>\n Sizce g\u00fc\u00e7lenmesine neden oluyor mu?<\/b><\/p>\n -Olabilir. Ama AKP\u2019nin se\u00e7im ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131 sadece bununla a\u00e7\u0131klamak, \u00e7ok fazla kolayc\u0131l\u0131k olur ve kendiyle y\u00fczle\u015fmekten ka\u00e7mak anlam\u0131na gelir. Bir de \u015fu var\u2026 S\u00fcre\u00e7 bug\u00fcne kadar fiili mutabakatlarla ve taraflar\u0131n birbirine paralel giden hedefleri \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcd\u00fc. Herkes kendi hesaplar\u0131n\u0131 ve hedeflerini \u00f6ncelikle g\u00f6zetti, ki bu anla\u015f\u0131l\u0131r bir \u015feydir. AKP\u2019nin \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131zl\u0131k ortam\u0131 yaratmak ve iktidar\u0131n\u0131 daha rahat devam ettirmek gibi bir hesab\u0131 var. Bu a\u00e7\u0131k. Ama PKK\u2019nin de kendi hedefleri var, bu da a\u00e7\u0131k. \u00d6ncelikle Rojava\u2019da stabil bir konum yaratmak istiyordu ve burada \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek o cepheyi korumay\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftirecekti. \u0130kincisi T\u00fcrkiye i\u00e7inde demokratik siyaset yoluyla g\u00fc\u00e7l\u00fc bir siyasi merkez haline gelmek, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc de d\u00fcnyada Ortado\u011fu denkleminde bir siyasi akt\u00f6r olarak kabul g\u00f6rmekti. Bu hedeflere de b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ula\u015ft\u0131. Lakin s\u00fcrecin bu \u015fekilde i\u015flemesi art\u0131k m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor, \u00e7\u00fcnk\u00fc hedeflerin \u00e7at\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 noktalar \u00e7ok belirginle\u015fti. Rojava ve Kobane meselesi, bunun en yak\u0131c\u0131 \u00f6rne\u011fidir. Hedefler aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fma derinle\u015firse, s\u00fcre\u00e7te b\u00fcy\u00fck krizler ya\u015fan\u0131r, \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f ihtimali de artar. Bunu \u00f6nlemek i\u00e7in, ger\u00e7ek anlamda bir m\u00fczakereye ihtiya\u00e7 var. S\u00fcrecin hedeflerini i\u00e7eren, bunlara hangi yap\u0131larla ve nas\u0131l gidilece\u011fini g\u00f6steren mutabakatlar ancak bu \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kabilir. Bunlar da art\u0131k fiili de\u011fil, a\u00e7\u0131k ve resmi nitelikte olmak zorundad\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00fct\u00fcn dertlerine \u00e7are bulma ve geli\u015fmi\u015f bir demokrasi getirme g\u00f6revini sadece bu s\u00fcrece ba\u011flamak ve b\u00fct\u00fcn\u00fcyle K\u00fcrt hareketine y\u00fcklemek tuhaf oluyor. Daha da tuhaf olan\u0131, h\u00fck\u00fcmetin otoriterle\u015fme hamlelerinin faturas\u0131n\u0131 K\u00fcrt siyasi hareketine \u00e7\u0131karmakt\u0131r. S\u00fcre\u00e7 \u015fu an bitse ve PKK silahl\u0131 m\u00fccadeleye yeniden ba\u015flasa, T\u00fcrkiye daha demokratik bir hale mi gelecek?<\/p>\n Otoriter bir h\u00fck\u00fcmetle bar\u0131\u015f s\u00fcreci y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr m\u00fc?<\/b><\/p>\n – Y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr tabii. Bu s\u00fcrecin ba\u015flamas\u0131ndaki temel sebep iki taraf i\u00e7in de \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez hale gelmi\u015f olmas\u0131yd\u0131. Yoksa h\u00fck\u00fcmetin hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, K\u00fcrtleri sevmesi sevmemesi, iyi niyeti k\u00f6t\u00fc niyeti, belirleyici olan bunlar de\u011fildi. 2012\u2019de iki taraf da \u015fiddeti olabilecek en \u00fcst noktalara kadar denedi. O \u015fiddet zirvesinden yukar\u0131ya iki taraf\u0131n da \u00e7\u0131kma \u015fans\u0131 bence yoktu. E\u011fer AKP g\u00fcvenlik\u00e7i politikalarda devam etseydi Suriye benzeri bir durum ya\u015famam\u0131z, kitlesel \u00f6l\u00fcmlerle kar\u015f\u0131la\u015fmam\u0131z hi\u00e7 uzak de\u011fildi. Bar\u0131\u015f s\u00fcre\u00e7leri esas olarak ger\u00e7ek\u00e7ilik \u00fczerine kurulur, bu s\u00fcre\u00e7lerin m\u00fcnhas\u0131ran idealizmle ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc iddia etmek inand\u0131r\u0131c\u0131 olmaz. Ge\u00e7en sene gitti\u011fimiz G\u00fcney Afrika\u2019da g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz isimlerden biri Ulusal Meclis Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131, ANC\u2019li politikac\u0131 Nomandia Mfeketo\u2019ydu. Mfeketo, \u0131rk\u00e7\u0131 rejime kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede ve bar\u0131\u015f s\u00fcrecinde \u00f6nemli rol alm\u0131\u015ft\u0131. O g\u00f6r\u00fc\u015fmede demi\u015fti ki: \u2018De Klerk\u2019i (G\u00fcney Afrika Cumhuriyeti\u2019nin Mandela ile m\u00fczakere eden son devlet ba\u015fkan\u0131yd\u0131) hi\u00e7 bir zaman sevmedim. \u015eimdi de sevmiyorum. Ona o zaman da inanmad\u0131m, \u015fimdi de inanm\u0131yorum. De Klerk\u2019in \u015fu an eski \u0131rk\u00e7\u0131 rejimi \u00f6zlemle and\u0131\u011f\u0131na eminim. Asla demokrat olmad\u0131, \u015fimdi de de\u011fildir. Ama ger\u00e7ek\u00e7iydi. \u00c7at\u0131\u015fman\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in bar\u0131\u015f s\u00fcrecini ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131.\u2019 Bar\u0131\u015f s\u00fcre\u00e7lerinin demokratik rejimlerde s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcne iki \u00f6rnek (Britanya ve \u0130spanya) d\u0131\u015f\u0131nda rastlayamazs\u0131n\u0131z zaten. A\u00e7e sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in bir bar\u0131\u015f s\u00fcrecinin y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc Endonezya demokratik bir \u00fclke mi mesela? Mindanau sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde sonlara yakla\u015fan bar\u0131\u015f s\u00fcrecinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 Filipinler ne kadar demokratik? Keza Kolombiya? G\u00fcney Afrika\u2019da bar\u0131\u015f s\u00fcreci bir \u0131rk\u00e7\u0131 rejimle y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc. Bar\u0131\u015f s\u00fcre\u00e7leri iki taraf i\u00e7in de biraz ser\u00fcvendir ve risklidir. Genellikle \u00e7at\u0131\u015fma s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez hale gelince, taraflar o riskin alt\u0131na giriyorlar.<\/p>\n Bu i\u015fin do\u011fas\u0131nda var diyorsunuz?<\/b><\/p>\n -Evet. Ayr\u0131ca bu h\u00fck\u00fcmetle s\u00fcre\u00e7 y\u00fcr\u00fct\u00fclemez ise kimle y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr? Bug\u00fcne kadar hangi h\u00fck\u00fcmet gelip \u015fimdikine benzer bir s\u00fcre\u00e7 ba\u015flatmak istemi\u015f de K\u00fcrt siyasi hareketi hay\u0131r demi\u015f? Askerle de, Erbakan dahil ba\u015fka h\u00fck\u00fcmetlerle de g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc. K\u00fcrt siyasi hareketinin kar\u015f\u0131 taraf\u0131 belirleme gibi bir g\u00fcc\u00fc ve imkan\u0131, \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in g\u00f6r\u00fc\u015fmek istiyorum diyene de \u201cistemem kals\u0131n\u201d deme l\u00fcks\u00fc yok ki. Ayr\u0131ca K\u00fcrt siyasi hareketinin bu s\u00fcre\u00e7te AKP\u2019ye nas\u0131l bir destek verdi\u011fini de kimse a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde anlatam\u0131yor. Yok \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6yle bir \u015fey.<\/p>\n Siz ge\u00e7en g\u00fcn bir televizyon program\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015flerinizi ifade ederken sans\u00fcre u\u011frad\u0131n\u0131z, yay\u0131n kesildi. B\u00f6yle bir iklimde K\u00fcrtlere haklar\u0131 verilir mi?<\/b><\/p>\n – Yay\u0131n\u0131n kesilmesi olay\u0131nda \u015funu mu demeliydim yani: Bak\u0131n, i\u015fte \u015f\u00f6yle \u015f\u00f6yle sans\u00fcr var, bu \u015fartlarda s\u00fcre\u00e7 y\u00fcr\u00fct\u00fclemez, K\u00fcrtler s\u00fcre\u00e7ten \u00e7ekilsin! Bunu ge\u00e7elim. \u015eimdi \u015fu me\u015fhur kli\u015feyi tekrarlamak zorunda hissettim kendimi: Haklar verilmiyor, al\u0131n\u0131yor. Mesele iktidar\u0131n veya devletin insafa gelerek, y\u00fcce g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck g\u00f6stererek haklar bah\u015fetmesi meselesi de\u011fil Ezgi, bunu anlamak bu kadar zor mu? AKP bug\u00fcne kadar bu \u00e7er\u00e7evede yapt\u0131\u011f\u0131 d\u00fczenlemeleri idealizmi nedeniyle mi yapt\u0131? Evet dersek, y\u00fcz y\u0131ll\u0131k ve bilhassa son otuz y\u0131ll\u0131k m\u00fccadele ve bedel birikimini yok saym\u0131\u015f olmaz m\u0131y\u0131z? Siyasetin ve toplumsal geli\u015fmelerin karma\u015f\u0131k dinamiklerini g\u00f6z ard\u0131 etmi\u015f olmaz m\u0131y\u0131z? AKP, ilk h\u00fck\u00fcmet oldu\u011fu d\u00f6nemin iki y\u0131l\u0131nda AB yasalar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131rken ve demokratikle\u015fme reformlar\u0131 yaparken de ard\u0131nda bir idealizm yoktu. Orada esas itibariyle reel politik hesaplard\u0131 belirleyici olan.<\/p>\n Yani?<\/b><\/p>\n -\u00c7\u00f6z\u00fcm s\u00fcre\u00e7leri \u00fclkelerin b\u00fct\u00fcn sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fi platformlar de\u011fildir. Bir \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131zl\u0131\u011f\u0131 kal\u0131c\u0131 hale getirip buradan haklar ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler, adalet ve e\u015fitlik temelinde bir yere y\u00fcr\u00fcmeye \u00e7al\u0131\u015fmak \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc m\u00fccadele ve u\u011fra\u015f gerektirir. As\u0131l eksiklik T\u00fcrkiye\u2019nin Bat\u0131s\u0131ndan K\u00fcrtlerin taleplerine gelen destektedir. Demokrasi m\u00fccadelesindeki zaaflar ve zay\u0131fl\u0131k da bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 \u00f6nemli bir meseledir. Kentli laik orta s\u0131n\u0131f\u0131n K\u00fcrtlerin demokratik \u00f6zerklik, e\u015fitlik, hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck taleplerine ne kadar duyarl\u0131 oldu\u011fu sorusunu bir kez daha \u00f6n\u00fcm\u00fcze koyal\u0131m ve bununla derinlemesine y\u00fczle\u015felim. B\u00fct\u00fcn bunlar ortadayken niye hep sopan\u0131n sivri ucu K\u00fcrtlere bat\u0131yor, bunu da yeniden ve yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnelim, sorgulayal\u0131m\u2026<\/p>\n “http:\/\/www.radikal.com.tr\/yazarlar\/ezgi_basaran\/evet_otoriter_bir_hukumetle_de_baris_sureci_yurutulur-1221367?utm_content=buffera5fc8&utm_medium=social&utm_source=twitter.com&utm_campaign=buffer<\/em>” adresinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":677,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[56,341,298,342,58,343,38,35,347,346,86,7,6,13,319,340,337,345,338,344,339],"class_list":["post-669","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","tag-akp","tag-baris-sureci","tag-bdp","tag-cozum-sureci","tag-erdogan","tag-ezgi-basaran","tag-halklarin-demokratik-partisi","tag-hdp","tag-imrali","tag-kandil","tag-kurt-sorunu","tag-marksizm","tag-marx","tag-marx21","tag-mithat-sancar","tag-nuray-mert","tag-ocalan","tag-otoriter-akp","tag-pkk","tag-radikal","tag-sirri-sureyya-onder"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marx-21.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/669","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marx-21.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marx-21.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marx-21.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marx-21.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=669"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/marx-21.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/669\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":686,"href":"https:\/\/marx-21.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/669\/revisions\/686"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marx-21.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marx-21.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=669"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marx-21.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=669"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marx-21.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=669"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n