{"id":297,"date":"2014-03-31T04:01:53","date_gmt":"2014-03-31T00:01:53","guid":{"rendered":"http:\/\/marx-21.net\/?page_id=297"},"modified":"2014-03-31T04:01:53","modified_gmt":"2014-03-31T00:01:53","slug":"misir-demokratik-devrimin-gelisen-ruhu","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/marx-21.net\/?page_id=297","title":{"rendered":"M\u0131s\u0131r: Demokratik Devrimin Geli\u015fen Ruhu"},"content":{"rendered":"
Anne Alexander<\/strong><\/em><\/pre>\n
Bu makale, bitmemi\u015f bir devrimin giri\u015f niteli\u011finde ve tamamlanmam\u0131\u015f bir anlat\u0131s\u0131d\u0131r.1<\/sup> M\u00fcbarek’in iktidardan d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc \u00f6ncesinde meydana gelen ve devrimin ilk aylar\u0131n\u0131 belirleyen b\u00fcy\u00fck grevler dalgas\u0131n\u0131n ve toplumsal protestolar\u0131n i\u00e7eri\u00ad\u011fini anlamaya \u00e7al\u0131\u015fan ilk giri\u015fimi ifade etmektedir. Rosa L\u00fcksemburg’un 1905 Devrimi \u00fczerine yaz\u0131lar\u0131n\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 olarak alan makale, s\u0131n\u0131f m\u00fccadele\u00adsinin toplumsal ve siyasal y\u00f6nleri aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkinin g\u00fc\u00e7l\u00fc dinami\u011finin, devrimi derinle\u015ftirmesini ve devrimin “s\u0131\u00e7rama”s\u0131 i\u00e7in, Tro\u00e7ki’nin s\u00f6zleriyle ka\u00adpitalizm i\u00e7indeki siyasi m\u00fccadeleden kapitalizme kar\u015f\u0131 toplumsal ve siyasi bir m\u00fccadeleye do\u011fru, potansiyel yaratmaya ba\u015flamas\u0131n\u0131 tart\u0131\u015f\u0131yor.2<\/sup><\/p>\n
“Potansiyel” burada dikkatli bir bi\u00e7imde anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r: M\u0131s\u0131r Devrimi’nde var olan g\u00fc\u00e7ler dengesinin kapsaml\u0131 bir de\u011ferlendirmesini ortaya koymaya ya da burada tarif edilen s\u00fcre\u00e7lerin ne kadar yayg\u0131n oldu\u011fu konusunda yarg\u0131da bulun\u00admaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yorum. Devrimin gelinen a\u015famas\u0131n\u0131 siyasal \u00f6rg\u00fctlenmelerinin, m\u00fc\u00adcadele bi\u00e7imlerinin ve kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131n bilincinin karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve e\u015fitsizli\u011fi karakterize etmektedir. M\u0131s\u0131r’da M\u00fcbarek’in d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcnden y\u00fcz g\u00fcn sonra, eski re\u00adjim taraf\u0131ndan uygulanan\u0131n da \u00f6tesine ge\u00e7en bask\u0131 bi\u00e7imlerini artan \u015fekilde kul\u00adlanma e\u011filim g\u00f6steren bir askeri diktat\u00f6rl\u00fck alt\u0131nda ya\u015famak da, patronun halk ayaklanmas\u0131yla yerinden edildi\u011fi ve ka\u00e7maya zorlad\u0131\u011f\u0131, demokratik olarak se\u00e7il\u00admi\u015f sendika komiteleri taraf\u0131ndan y\u00f6netilen i\u015fyerlerinde \u00e7al\u0131\u015fmak da ayn\u0131 anda m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc.<\/p>\n
Bununla birlikte bu makalede tart\u0131\u015f\u0131lan \u00f6rneklerin \u00f6zelli\u011fi bunlar\u0131n, M\u00fcba- rek’e kar\u015f\u0131 ba\u015fkald\u0131r\u0131n\u0131n ayd\u0131nlatt\u0131\u011f\u0131 insan\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi vizyonunu ger\u00e7ekle\u015f\u00adtirecek devrim potansiyeli hakk\u0131nda yeni bir bi\u00e7imde d\u00fc\u015f\u00fcnmemize olanak sa\u011flamas\u0131d\u0131r. Ve m\u00fccadeleleri bize farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnme olana\u011f\u0131 sunan insanlar\u0131n Ka\u00adhire Kamu Ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 Kurumunun otob\u00fcs \u015fof\u00f6rleri ve tamircileri, Manshiyet al-Bakri Genel Hastanesi’nin hem\u015fireleri, m\u00fcstahdemleri ve doktorlar\u0131, Beni Sueif ve Fayyum’dan tren makinistleri, Shibin al-Kom’dan tekstil i\u015f\u00e7ileri ve M\u0131s\u0131r Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck gelirli memurlar\u0131 olmas\u0131 ger\u00e7e\u011fi, kendi i\u00e7inde L\u00fcksemburg ve Tro\u00e7ki’nin i\u00e7inde bulundu\u011fu devrimci sosyalist gelenekle devam e\u00adden ili\u015fkinin g\u00fc\u00e7l\u00fc kan\u0131t\u0131d\u0131r.<\/p>\n
A\u015famalar\u0131n ve B\u00f6l\u00fcmlerin \u00d6tesine<\/h5>\n
Hem L\u00fcksemburg hem de Tro\u00e7ki’nin Rusya’daki 1905 Devrimi \u00fczerine ya\u00adz\u0131lar\u0131, muntazam belirlenmi\u015f a\u015famalar ve b\u00f6l\u00fcmler dizisiyle devrim enerjisini kapana k\u0131st\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fan duvarlar\u0131 par\u00e7alamak i\u00e7in ayn\u0131 d\u00fcrt\u00fcy\u00fc ta\u015f\u0131rlar. L\u00fcksem- burg’un polemiklerinin hedefi, “ekonomik” ve “siyasal” a\u015famalardan ge\u00e7en s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin y\u00f6r\u00fcngesi konusundaki mekanik form\u00fclleri, onlar\u0131n devrimi red\u00addetmesi ve reformizmi kucaklamas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa vuran, Almanya’n\u0131n kitlesel sendika\u00adlar\u0131n\u0131n ve sosyal demokrat hareketin b\u00fcrokratik liderleriydi. L\u00fcksemburg’a g\u00f6re i\u015f\u00e7ilerin m\u00fccadelelerinin, sendika ve sosyal demokrat \u00f6rg\u00fctlerle uyumlu bir b\u00fc\u00ady\u00fcmenin e\u015fli\u011finde, otomatik olarak ekonomik a\u015famadan politik a\u015famaya ge\u00e7ece\u00ad\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesi temel olarak yanl\u0131\u015ft\u0131. Onun analizi, devrim s\u00fcrecinde, i\u015f\u00e7ilerin ekonomik m\u00fccadelelerinin siyasal m\u00fccadelelerden zorunlu olarak daha alt sevi\u00adyede ya da daha \u00f6nceki a\u015famada oldu\u011fu varsay\u0131m\u0131n\u0131, 1905 Devrimi’nin nas\u0131l ter\u00adsine \u00e7evirdi\u011fini g\u00f6sterir:<\/p>\n
Her b\u00fcy\u00fck siyasal kitle eylemi, siyasal tepe noktas\u0131na ula\u015ft\u0131ktan sonra eko\u00adnomik grevler kitlesi i\u00e7ine da\u011f\u0131l\u0131r. Ve bu durum, sadece her bir b\u00fcy\u00fck kitlesel grev i\u00e7in de\u011fil t\u00fcm\u00fcyle devrim i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Siyasi m\u00fccadelenin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131, berrakla\u015fmas\u0131 ve karma\u015f\u0131kla\u015fmas\u0131 ile birlikte ekonomik m\u00fccadele geri \u00e7ekilmemekle kalmaz, aksine geni\u015fler, \u00f6rg\u00fctlenir ve e\u015fit derecede i\u00e7erilir. Bu ikisi aras\u0131n\u00adda tam bir kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkile\u015fim vard\u0131r.<\/p><\/blockquote>\n
A\u015fa\u011f\u0131daki pasajda L\u00fcksemburg, sadece ekonomik ve siyasi a\u015famalar\u0131n \u00e7izgisel geli\u015fimini de\u011fil ayn\u0131 zamanda ayn\u0131 s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin farkl\u0131 y\u00f6nlerinin b\u00f6l\u00fcmlendirilmesini de y\u0131k\u0131yor:<\/p>\n
K\u0131saca: ekonomik m\u00fccadele bir siyasi merkezden di\u011ferine ge\u00e7i\u015fi sa\u011flayan a\u00adrac\u0131d\u0131r; siyasi m\u00fccadele, ekonomik m\u00fccadele i\u00e7in topra\u011f\u0131n d\u00f6nemsel g\u00fcbresidir. Neden ve sonu\u00e7 burada s\u00fcrekli yer de\u011fi\u015ftirir; ve sonu\u00e7ta kitlesel grev d\u00f6neminin ekonomik ve siyasal fakt\u00f6r\u00fc, \u015fimdi tamamen ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ya da dahas\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak birbirlerini d\u0131\u015flayan, teorik planda oldu\u011fu gibi Rusya’da proleter s\u0131n\u0131f m\u00fc\u00adcadelesini birle\u015ftiren iki y\u00f6n\u00fcn\u00fc olu\u015fturur. Ve bunlar\u0131n birli\u011fi kesinlikle kitle gre\u00advidir. E\u011fer sofistike bir teori, “saf bir siyasi kitle grevi” oldu\u011fu sonucuna varmak amac\u0131yla kitle grevinin zekice mant\u0131kl\u0131 bir analizini ortaya koyarsa, bu analizle, herhangi bir ba\u015fka analizle oldu\u011fu gibi, onun ya\u015fayan \u00f6z\u00fcn\u00fc alg\u0131lamayacak, onu t\u00fcm\u00fcyle \u00f6ld\u00fcrecektir.3<\/sup><\/p><\/blockquote>\n
Ayn\u0131 \u015fekilde Tro\u00e7ki, ilkin 1905 \u00fczerine yaz\u0131lar\u0131nda g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kan ve da\u00adha sonra Rus Devrim Tarihi ve 1930’lardaki di\u011fer yaz\u0131lar\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak ele ald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrekli devrim teorisinde, bir\u00e7ok \u00e7a\u011fda\u015f\u0131n\u0131n i\u00e7erisinde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n dev\u00adrimci enerjisini s\u0131n\u0131rlamaya kalk\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 farkl\u0131 bir a\u015famalar ve b\u00f6l\u00fcmler dizgesini yerle bir eder.4<\/sup> Onun kritik \u00f6nemdeki kavray\u0131\u015f\u0131, Rusya’n\u0131n e\u015fitsiz ve bile\u015fik eko\u00adnomik geli\u015fme \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn, \u00f6rg\u00fctl\u00fc i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00c7ar diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcne kar\u015f\u0131 dev\u00adrimci harekete liderlik etmesini gerekli ve bu y\u00fczden i\u015f\u00e7ilerin burjuva demokratik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm hedefinin \u00f6tesine ge\u00e7ecek sosyalist bir m\u00fccadeleyi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmesiydi. Tro\u00e7ki, kapitalizm gibi k\u00fcresel bir sisteme kar\u015f\u0131 bir i\u015f\u00e7i devriminin u\u00adlus devlet s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde ayr\u0131 olarak kalabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesinin ele\u015ftirisinde de e\u00ad\u015fit derecede \u0131srarl\u0131yd\u0131. Joseph Choonara’n\u0131n bu derginin ba\u015fka bir yerinde yazd\u0131\u011f\u0131 gibi bu kavray\u0131\u015f, Sonu\u00e7lar ve Olas\u0131l\u0131klar’da ve 1905’te zaten vard\u0131r; fakat Tro\u00e7- ki’nin Stalin ile m\u00fccadelesi ba\u011flam\u0131nda geli\u015ftirilmi\u015f ve daha b\u00fcy\u00fck etki ve \u00f6ne\u00adme sahip olmu\u015ftur.5<\/sup><\/p>\n
Rusya’n\u0131n e\u015fitsiz ve bile\u015fik ekonomik geli\u015fiminin -Neil Davison’\u0131n de\u011fi\u015fiyle ” imkan veren \u015fartlar\u0131n”6<\/sup> – s\u00fcrekli devrimi nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcn hale getirdi\u011fini a\u00e7\u0131k\u00adlayan Tro\u00e7ki’nin teorisi (L\u00fcksemburg Kitle Grevi’nde g\u00f6rece benzer sonu\u00e7lara ula\u015fm\u0131\u015f olsa da), pek\u00e7ok d\u00fczeyde L\u00fcksemburg’unkine g\u00f6re daha geli\u015fmi\u015ftir. Ve Almanya’daki yolda\u015flar\u0131ndan \u00f6nce devlet iktidar\u0131n\u0131 fethetmesi i\u015finin Rus i\u015f\u00e7ile\u00adrine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc sonucuna varan Tro\u00e7ki’nin arg\u00fcmanlar\u0131, s\u00fcrecin sonu sorusu konu\u00adsunda L\u00fcksemburg’a g\u00f6re daha radikaldir.<\/p>\n
Yukar\u0131ya ve \u0130\u00e7eriye Do\u011fru<\/h5>\n
S\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin ekonomik ve siyasal y\u00f6nleri aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkiyi L\u00fcksemburg, kapitalist toplumun kendi i\u00e7erisinde olu\u015fan ve devrim ba\u011flam\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan bir durum, sermayenin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 \u00fczerinde e\u015fzamanl\u0131 siyasal ve eko\u00adnomik egemenli\u011finin ifadesi olarak tan\u0131mlar. Her grev kendi i\u00e7erisinde daha de\u00adrin bir \u015feyi, sermayenin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn emek taraf\u0131ndan ge\u00e7ici olarak gasp edilmesini i\u00e7erir. Her grev ayr\u0131ca, gizil bile olsa, siyasi bir boyuta sahiptir. \u0130\u015fyerinde patro\u00adnun egemenli\u011finin kesintiye u\u011framas\u0131, mant\u0131ksal sonucuna g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, pat\u00adronlar\u0131n iktidar \u00fczerindeki egemenli\u011fine potansiyel bir meydan okumad\u0131r.<\/p>\n
Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etki, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin bir devrim s\u0131ras\u0131nda “i\u00e7i\u00e7e ge\u00e7en” y\u00f6nle\u00adrinin birbirini etkiledi\u011fi bir s\u00fcre\u00e7tir. Bir anlamda, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin ekonomik ve siyasi y\u00f6nlerinin g\u00f6reli a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ile sarka\u00e7 gibi bir hareket i\u00e7inde s\u00fcrekli olarak yer de\u011fi\u015ftiren bir yan harekettir. Fakat sonu\u00e7ta, e\u015f zamanl\u0131 olarak kapitalist \u00fcre\u00adtim s\u00fcrecinin kalbinin derinliklerine n\u00fcfuz eden ileriye ve devlet iktidar\u0131n\u0131n tepe\u00adsi y\u00f6n\u00fcnde yukar\u0131ya do\u011fru bir harekete sahip olmal\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, Rus Sovyet\u00adleri gibi i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctleri formlar\u0131, m\u00fccadelenin ekonomik ve siyasi y\u00f6nlerinin bir form i\u00e7inde birle\u015fmesi olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Bu form e\u015f zamanl\u0131 olarak, Tro\u00e7ki’nin “ikili iktidar” olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 durumdan bahsetmeyi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak d\u00fczey\u00adde, \u00fcretim noktas\u0131nda i\u015f\u00e7ilerin iktidar\u0131n\u0131 \u00f6rg\u00fctler ve kapitalist devletin siyasi ay\u00adr\u0131cal\u0131klar\u0131na el atar.7<\/sup><\/p>\n
Bu tipteki i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlenmelerinin tam ad\u0131 ve bi\u00e7iminden ziyade yapt\u0131klar\u0131 i\u015f \u00f6nemlidir. Polonya’da Solidarnosc’un ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 esnas\u0131nda, grevleri y\u00f6net\u00admek \u00fczere ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan i\u015fletmeler aras\u0131 geni\u015f grev komiteleri bu tipteki \u00f6r\u00adg\u00fctlenme \u00f6rneklerinden biridir.8<\/sup> E\u011fer, \u0130ran Devrimi’nin i\u015fyeri temelli i\u015f\u00e7i konseyleri ulusal \u00e7apta, hatta farkl\u0131 i\u015fletmeler aras\u0131nda yerel d\u00fczeyde koordinas\u00adyon sa\u011flamay\u0131 ba\u015farabilmi\u015f olsayd\u0131, onlar da hem \u00fcretim noktas\u0131nda hem de dev\u00adletle do\u011frudan kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelme konusunda, kapitalist sisteme e\u015f zamanl\u0131 bir meydan okuman\u0131n baz\u0131 benzer niteliklerini elde etmeye ba\u015flayabilirdi.<\/p>\n
Kapitalist \u00fcretim ili\u015fkilerinin ve siyasi egemenli\u011finin ge\u00e7ici olarak par\u00e7alan\u00admas\u0131n\u0131n kal\u0131c\u0131 sistem de\u011fi\u015fikli\u011fine d\u00f6n\u00fc\u015febilmesi i\u00e7in ba\u015fka baz\u0131 \u015feyler daha ge\u00adreklidir: devlet iktidar\u0131n\u0131n i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 taraf\u0131ndan ele ge\u00e7irilmesi ve devrimin uluslararas\u0131la\u015fmas\u0131.<\/p>\n
Bununla birlikte, e\u011fer ikili iktidar durumu kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkinin ve s\u00fcrekli devri\u00admin birle\u015fmesi an\u0131 ise, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00f6nderlik etti\u011fi burjuva siyasal reformlar\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele ile sovyetlerdeki alternatif i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 iktidar\u0131 organlar\u0131n\u0131n e\u015f zamanl\u0131 o\u00adlu\u015fumu aras\u0131ndaki ili\u015fkinin, devlet iktidar\u0131n\u0131n ele ge\u00e7irilmesinden \u00f6nce i\u015f\u00e7ilerin bilin\u00e7 ve \u00f6rg\u00fctlenmelerinde meydana gelmesi gereken bir \u00e7e\u015fit “s\u0131\u00e7rama”y\u0131 ifa\u00adde etti\u011fi tart\u0131\u015f\u0131labilir.<\/p>\n
Tro\u00e7ki’nin Rusya’daki 1905 Devrimi analizinde a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 gibi: Daha 1905’te Petersburg i\u015f\u00e7ileri, sovyetlerini proletarya iktidar\u0131 olarak adlan\u00add\u0131r\u0131yorlard\u0131. Bu adland\u0131rma, d\u00f6nemin g\u00fcnl\u00fck diline ge\u00e7ti ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n iktidar i\u00e7in m\u00fccadele program\u0131nda b\u00fct\u00fcn\u00fcyle somutla\u015ft\u0131. Buna ra\u011fmen ayn\u0131 zamanda \u00c7arl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir siyasal demokrasi program\u0131 (evrensel oy hakk\u0131, cumhu\u00adriyet, milis ordusu vb.) ortaya koyduk. Ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc hareket edemezdik. Siyasal demokrasi, olduk\u00e7a \u00f6nemli \u00e7ekincelere sahip i\u015f\u00e7i kitlelerinin geli\u015fiminde gerek\u00adli bir a\u015famad\u0131r, bir olayda bu a\u015fama on y\u0131llarca s\u00fcrerken bir ba\u015fkas\u0131nda devrimci durum, kurumlar\u0131 olu\u015fmadan \u00f6nce bile kitlelerin siyasal demokrasi \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n\u00addan kurtulmalar\u0131na izin verir. 9<\/sup><\/p>\n
Daha spesifik olarak diyebiliriz ki; devrimci durumda s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin siyasal ve ekonomik y\u00f6nleri aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etki dinami\u011fi, i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlerini ve\u00a0onlar\u0131n bilin\u00e7lerini burjuva devletinin \u00f6tesine ge\u00e7ip i\u015f\u00e7i iktidar\u0131na do\u011fru gerekli s\u0131\u00e7ramay\u0131 yapmalar\u0131na olanak sa\u011flayacak noktaya kadar geli\u015ftirir. Elbette, devrim\u00adler basit bir aritmetik geli\u015fim izlemezler, bu nedenle daima ileriye s\u0131\u00e7ramalar ve geri ad\u0131m atmalar mevcuttur. Bu s\u00fcre\u00e7le ilgili herhangi bir ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131k da yok\u00adtur. E\u011fer kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkinin dinami\u011fi bir tarafta aksarsa, di\u011fer taraf\u0131 onu ileri ya da geriye g\u00f6t\u00fcrebilir. Yine de bu, i\u015f\u00e7ilerin ekonomik d\u00fczlemdeki eylemlerinin siya\u00adsal boyutunun geni\u015flemesinin ve i\u015f\u00e7ilerin siyasal m\u00fccadelesinin ekonomik so\u00adnu\u00e7lar\u0131n\u0131n derinle\u015fmesinin b\u00fct\u00fcnsel bir y\u00f6r\u00fcngesidir ki bu da s\u00fcrekli devrim olana\u011f\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda \u00f6nemlidir.<\/p>\n
Kitleler Tarihe Giriyor<\/h5>\n
25 Ocak ba\u015fkald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n ger\u00e7ek etkilerini de\u011ferlendirmek i\u00e7in hen\u00fcz \u00e7ok er\u00adken. A\u015fa\u011f\u0131dan kitlesel hareketlenmenin ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00e7ap\u0131 sadece YouTube video\u00adlar\u0131nda ya da tweetlerde iz b\u0131rakmad\u0131, ayn\u0131 zamanda onlarca y\u0131ld\u0131r a\u015fa\u011f\u0131lanma ve toplum d\u0131\u015f\u0131na itilmeden sonra, tarihin ana sahnesine yeniden d\u00f6nmeyi zorlayan milyonlarca insan\u0131n ya\u015fam\u0131na yaz\u0131ld\u0131. Polisle \u00e7at\u0131\u015fan, g\u00f6z ya\u015fart\u0131c\u0131 gazlara g\u00f6\u011f\u00fcs geren, grevler d\u00fczenleyen ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n, kom\u015fular\u0131n\u0131n sokaklarda vuruldu\u00ad\u011funu g\u00f6ren \u00e7ok say\u0131da M\u0131s\u0131rl\u0131, devrime as\u0131l g\u00fcc\u00fcn\u00fc, derinin b\u00fct\u00fcn g\u00f6zeneklerine n\u00fcfuz edebilme kabiliyetini verdi, g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n i\u00e7ine girmesini ve onu yapan\u00adlar\u0131n s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde d\u00f6n\u00fc\u015fmesini sa\u011flad\u0131. Ve elbette bu sadece kalabal\u0131\u011f\u0131n aritmeti- \u011fiyle ilgili de\u011fil, ama bu milyonlar\u0131n kim oldu\u011fuyla ilgilidir. Tabii ki bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 M\u0131s\u0131r’\u0131n orta s\u0131n\u0131f\u0131ndan geliyordu: \u00f6\u011frenciler, profesyonel meslek sahiple\u00adri, Google’da \u00e7al\u0131\u015fan \u0130ngilizce konu\u015fan y\u00f6neticiler ve liberal siyaset\u00e7iler. Onlar\u0131n eski rejimle kavgas\u0131 temel olarak siyasi marjinalle\u015ftirilmelerinde yat\u0131yor: M\u0131s\u0131r toplumunun pek \u00e7ok kesimini bir araya getiren polis-devlet gaddarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ortak de\u00adneyimi. Fakat ba\u015fkald\u0131r\u0131ya kat\u0131lanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu i\u00e7in siyasal d\u0131\u015flanma ve yoksulluk ayn\u0131 madalyonun iki y\u00fcz\u00fc. Onlar; i\u015f\u00e7iler, k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fyeri sahipleri, zana- atk\u00e2rlar, ailelerinin destekleyemedi\u011fi i\u015fsizler ve ge\u00e7ici \u00e7al\u0131\u015fanlar, i\u015fportac\u0131l\u0131k ve kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 i\u015flerin g\u00f6lge ekonomisinde didi\u015fenlerdi. Mustafa Bassiouny’nin ortaya koydu\u011fu gibi:<\/p>\n
Devrimin en \u00f6nemli kazan\u0131m\u0131, eski rejimin bast\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve marjinalize etti\u011fi, devrimde fantastik bir g\u00fc\u00e7 olarak kendi varl\u0131klar\u0131n\u0131 ke\u015ffeden toplumun geni\u015f ke\u00adsimlerinin g\u00fc\u00e7l\u00fc m\u00fccadelelerinin serbest kalmas\u0131 oldu.10<\/sup><\/p><\/blockquote>\n
Ba\u015fka bir yerde daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m gibi, ayaklanman\u0131n \u00e7ok \u00f6\u00adnemli bir \u00f6zelli\u011fi, M\u00fcbarek’in d\u00fc\u015fmesinden \u00f6nceki son haftada i\u015f\u00e7ilerin m\u00fccade- lesindeki patlamayd\u0131. Ba\u011f\u0131ms\u0131z sendika aktivistlerinin yeralt\u0131 a\u011flar\u0131n\u0131n, grev\u00a0\u00f6rg\u00fctleme konusunda zaten bir s\u00fcredir \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 devam ettirdikleri Posta \u0130\u015f\u00adletmesi, Kahire Kamu Ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 Kurumu otob\u00fcs garajlar\u0131, S\u00fcvey\u015f Kanal\u0131 hiz\u00admet \u015firketleri gibi stratejik ve sembolik i\u015fyerleriyle ba\u015flayan grev dalgas\u0131 h\u0131zla di\u011fer i\u015fyerlerine de yay\u0131ld\u0131; 9 \u015eubat’tan itibaren en az 300 bin i\u015f\u00e7i greve kat\u0131ld\u0131.11<\/sup><\/p>\n
Tahrir’den Tathire: Ulusun Temizlenmesi<\/h5>\n
11 \u015eubat’ta ayaklanma sonunda devletin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc – \u00fcst d\u00fczey askeri komutanlar\u0131- di\u011fer bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcne – M\u00fcbarek ve onun yak\u0131n \u00e7evresine- kar\u015f\u0131, top\u00adlam\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korumak i\u00e7in umutsuz bir giri\u015fimle eyleme ge\u00e7meye zorla\u00add\u0131. Diktat\u00f6r\u00fcn uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, devlette ve toplum genelinde eski rejimin taraftarlar\u0131n\u0131 yetkili pozisyonlar\u0131ndan ar\u0131nd\u0131rmaya d\u00f6n\u00fck Portekiz’in saneamen- to (temizlik)’suna benzer bir m\u00fccadele dalgas\u0131 i\u00e7in alan a\u00e7t\u0131. Arap\u00e7a’da bu s\u00fcre\u00e7 s\u0131kl\u0131kla tathir (ar\u0131nma) olarak tan\u0131mlan\u0131r.<\/p>\n
Bir d\u00fczeyde, yozla\u015fm\u0131\u015f patronlar\u0131 ve memurlar\u0131 iktidardan uzakla\u015ft\u0131rma m\u00fc\u00adcadelesi, ayaklanma oyununun kendisinin daha yak\u0131n bir \u00f6l\u00e7ekte -i\u015fyerinde, ma\u00adhallede, hastanede, okulda- sahnelenmesi olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Bu \u015fekilde g\u00f6r\u00fcnce devrimi, g\u00f6rkemli olaylar dizisi olarak de\u011fil de milyonlarca insan\u0131 etkin bir bi\u00e7im\u00adde i\u00e7ine alan bir s\u00fcre\u00e7 olarak anlamak daha kolayd\u0131r. Bununla birlikte Tony Cliff’in Portekiz Devrimi’ne ili\u015fkin belirtti\u011fi gibi:<\/p>\n
bq. Saneamento… yaln\u0131zca gizli polislerin i\u00e7eri at\u0131lmas\u0131ndan daha fazla \u015fey anlam\u0131na geliyordu. Etkin ve b\u00fct\u00fcnsel olarak y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, burjuva devlet ya\u00adp\u0131s\u0131n\u0131n neredeyse ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 demekti. Kurumsal devlet, toplumsal ha\u00adyat\u0131n t\u00fcm d\u00fczeyleri \u00fczerinde, bankalarda, kiliselerde, okullarda, \u00fcniversitelerde, b\u00fcro ve fabrika y\u00f6netimlerinde kontrol sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131ndan, b\u00fct\u00fcnsel bir sa- neamento y\u00f6netim kurullar\u0131ndan ustaba\u015flar\u0131na kadar t\u00fcm toplumsal hiyerar\u015fiyi y\u0131kmak anlam\u0131na gelirdi.12<\/sup><\/p><\/blockquote>\n
Tahrir s\u00fcreci, L\u00fcksemburg’un tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 siyasi ve ekonomik m\u00fccadeleler a\u00adras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkinin birbirlerini destekleyen dinami\u011fini g\u00f6stermeye zaten ba\u015flad\u0131. Daha \u00f6zel olarak, y\u00f6neticilerin ve devlet memurlar\u0131n\u0131, halk protestolar\u0131 ve grevler sayesinde g\u00f6revden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131, en az\u0131ndan ge\u00e7ici olarak “kontrol s\u0131n\u0131rlar\u0131”n\u0131 de\u011fi\u015ftirdi.13<\/sup> Daha da \u00f6nemlisi k\u00fc\u00e7\u00fck ama b\u00fcy\u00fcyen say\u0131da i\u015f\u00e7iler, se\u00ad\u00e7imler yoluyla eski rejimin tasfiye edilen memurlar\u0131 yerine yenilerini se\u00e7erek, ye\u00adni y\u00f6neticileri \u00fczerinde resmi demokratik kontrol uygulamay\u0131 ba\u015fard\u0131lar.<\/p>\n
Burada, tathir s\u00fcrecinin iki y\u00f6n\u00fc \u00f6nemlidir. Bir yandan, hem halk hareketi\u00adnin \u00e7ap\u0131 hem de devletle yap\u0131lan sava\u015f\u0131n vah\u015feti taraf\u0131ndan harekete ge\u00e7irilen tat- hir, tam olarak ayaklanma hikayesinin ufak \u00e7apta bir tekrar\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin\u00a0Mansura’da 13 \u015eubat’ta, M\u00fcbarek’in ay\u0131n 11’inde d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcnden sonraki ilk i\u015fg\u00fc- n\u00fcnde, bir gazete tek ba\u015f\u0131na iki \u015fehrin yerel y\u00f6netimlerinde, Birinci A\u011f\u0131r Ceza Mahlemesi’nde, Mansura International Hospital’da, Mansura General Hospital’da \u00e7al\u0131\u015fan personelin, \u00fcst d\u00fczey memurlar\u0131n g\u00f6revden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131n\u0131 talep eden grev ve protestolar\u0131n\u0131n ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 ve yolsuzluklar\u0131ndan dolay\u0131 yerel y\u00f6neticinin g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131n\u0131 talep eden eyalet merkez y\u00f6netimi i\u015f\u00e7ilerinin g\u00f6sterisini yaz- d\u0131.14<\/sup> M\u00fccadele dalgas\u0131, nefret edilen gizli polis memurlar\u0131n\u0131n kontrol\u00fcn\u00fc ele ge\u00ad\u00e7iren ve M\u00fcbarek taraf\u0131ndan atanm\u0131\u015f olan \u00fcniversite y\u00f6netimlerine kar\u015f\u0131 kitlesel protestolar \u00f6rg\u00fctleyen, \u00f6\u011frencileri ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131yla \u00fcniversite kamp\u00fcslerini de sard\u0131.15<\/sup> Bakanl\u0131klar, hastaneler, posta hizmetleri ve Mahalla-al-Kubra’daki deva\u00adsa iplik e\u011firme ve dokuma fabrikalar\u0131 gibi b\u00fcy\u00fck kamu sekt\u00f6r\u00fc i\u015fyerleri benzer protesto ve grevlere gittiler.16<\/sup><\/p>\n
Bununla birlikte, \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde siyasal reform kavram\u0131 ile \u00e7er\u00e7evesi \u00e7izilmi\u015f olsa bile, yolsuz memurlar\u0131n “temizlenmesi”nin, a\u015fa\u011f\u0131dan gelen bask\u0131larla y\u00fcr\u00fc\u00adt\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, toplumsal boyutta potansiyel olarak \u00e7ok derin etkileri vard\u0131r. En az\u0131n\u00addan, a\u015fa\u011f\u0131dan kolektif eylem yoluyla y\u00f6neticinin yerinden edilmesi, i\u015f\u00e7iler ve patronlar aras\u0131ndaki normal ili\u015fkileri alt\u00fcst eder. Devrim ba\u011flam\u0131nda “temizlen\u00adme”, (her zaman solda yer alanlar\u0131n de\u011fil, \u00e7e\u015fitli siyasal g\u00fc\u00e7lerin etkinlik g\u00f6ster\u00addi\u011fi) b\u00fcy\u00fck bir siyasal kampanyadan derin bir toplumsal s\u00fcrece ge\u00e7me konusunda, \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck potansiyele sahiptir. M\u0131s\u0131r’da tathir, M\u00fcbarek’in d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcnden \u00f6n\u00adceki hafta patlayan grev dalgas\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131ndan bug\u00fcne kadar, \u00e7o\u011fu kez \u00fcc\u00adretlerin ve \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesini ama\u00e7layan toplumsal taleplerle \u00f6r\u00fcld\u00fc. Bir d\u00fczeyde “temizlenme” toplumsal m\u00fccadeleler i\u00e7in bir model sa\u011flaya\u00adbilir, ve her ikisi de s\u0131kl\u0131kla benzer ara\u00e7larla y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden, bunun tersi de do\u011f\u00adrudur. Bir ba\u015fka d\u00fczeyde, yozla\u015fm\u0131\u015f patronlar\u0131 ala\u015fa\u011f\u0131 etmek i\u00e7in yap\u0131lan grevlerin ve protestolar\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131 i\u015f\u00e7ileri yeni toplumsal talepler y\u00fckseltmeleri konusunda te\u015fvik edebilir (ve toplumsal hedefler i\u00e7in kolektif eylemin, i\u015f\u00e7ileri y\u00f6netimde de\u00ad\u011fi\u015fim talebi i\u00e7in cesaretlendirdi\u011fi yerde, benzer bir geribesleme d\u00f6ng\u00fcs\u00fc tersin\u00adden kurulabilir).<\/p>\n
Toplumsal Adalet \u0130\u00e7in M\u00fccadele Politikalar\u0131<\/h5>\n
Nas\u0131l ki i\u015fyerlerinde ve devlet kurumlar\u0131nda eski rejimin unsurlar\u0131n\u0131 yerinden eden “siyasal” m\u00fccadelenin a\u00e7\u0131k\u00e7a toplumsal boyutta \u00e7ok \u00f6nemli etkileri olduy\u00adsa, devrim de toplumsal adalet i\u00e7in sava\u015f\u0131n siyasal etkisini derinle\u015ftirdi. Toplum\u00adsal taleplerin y\u00fckselmesi kendi i\u00e7inde etkileyici bir siyasal ifadeydi. Yoksullar\u0131n kenar mahallelerine geri d\u00f6nmesini ve se\u00e7imleri beklemelerini dileyen liberalle\u00adrin kay\u0131ts\u0131zl\u0131\u011f\u0131nda gedik a\u00e7t\u0131. Dahas\u0131, i\u015f\u00e7i aktivistlerin bir az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, “\u0130\u015f\u00e7ilerin devrimdeki toplumsal talepleri”ni imzalayan 40 kadar grev lideri gibi ba\u011f\u0131ms\u0131z sendikac\u0131lar taraf\u0131ndan ana hatlar\u0131 belirlenen taleplerin siyasal do\u011fas\u0131, radikal top\u00adlumsal de\u011fi\u015fimin genel bir manifestosunda ifade edildi gibi, ba\u015f\u0131ndan itibaren net\u00adti. 17<\/sup><\/p>\n
Ba\u015fka bir d\u00fczeyde, m\u00fccadelenin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n kendisi, i\u015f\u00e7ilerin toplumsal a\u00addalet i\u00e7in sava\u015f\u0131n\u0131n siyasal etkisini derinle\u015ftiriyor. N\u00fcfusun geni\u015f kesimlerinden m\u00fcttefik ve destek kazanma ihtiyac\u0131 grevcileri, m\u00fccadelelerinin daha geni\u015f top\u00adlumsal yarar\u0131n\u0131 g\u00f6steren genel talepler form\u00fcle etmeye itiyor. Ulusal asgari \u00fccre\u00adtin y\u00fckseltilmesi talebi, baz\u0131 i\u015fyerleri taraf\u0131ndan ortaya konan spesifik \u00fccret talepleri ile eklemlenerek artan ve geni\u015fleyen \u015fekilde y\u00fckseldi. Di\u011fer genelle\u015fti\u00adrilmi\u015f talepler, ekonominin farkl\u0131 sekt\u00f6rlerinde en y\u00fcksek \u00fccretlerin a\u00e7\u0131klanmas\u0131\u00adn\u0131 i\u00e7eriyordu. Maksimum \u00fccret i\u00e7in \u00e7a\u011fr\u0131, kapitalist sistemin ba\u011fr\u0131nda yatan e\u015fitsizliklere odaklanan talepler yoluyla, daha iyi \u00fccret m\u00fccadelesinin politik i\u00e7e\u00adri\u011fini \u00e7arp\u0131c\u0131 bi\u00e7imde y\u00fckseltiyor.<\/p>\n
Toplumsal m\u00fccadeleyi ileriye iten ve etkisini derinle\u015ftiren en g\u00fc\u00e7l\u00fc objektif fakt\u00f6r ekonomik krizdir. Burada iki anahtar nokta var: ilki a\u015f\u0131r\u0131 e\u015fitsizlik ve yay\u00adg\u0131n yoksullukla karakterize edilen devrim \u00f6ncesi ekonomik durumun miras\u0131, i\u00adkincisi ise devrim-sonras\u0131 ekonomik kriz. Yoksullar a\u00e7\u0131s\u0131ndan, devrim sonras\u0131 ekonomik kriz, g\u0131da fiyatlar\u0131nda y\u00fckselme (y\u0131llar sonra g\u0131da fiyatlar\u0131 enflasyonu tarihindeki en y\u00fcksek d\u00fczeylere ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131 ve bu durum, ho\u015fnutsuzlu\u011fun \u00f6nemli nedeni olmu\u015ftu) ve ayaklanma s\u00fcresince maa\u015flar\u0131n\u0131 kaybetme (zaten hayatta kal\u00adma s\u0131n\u0131r\u0131nda ya\u015fayan insanlar\u0131n harcamalar\u0131ndaki herhangi bir bo\u015flu\u011fu kapatabi\u00adlecek birikimleri yoktur) olarak ya\u015fand\u0131. Nisan 2011 ‘de, g\u0131da fyatlar\u0131 bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n ayn\u0131 ay\u0131na g\u00f6re %20 artt\u0131.18<\/sup> M\u0131s\u0131r i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n en \u00f6rg\u00fctl\u00fc kesimlerinin bir k\u0131s\u00adm\u0131 i\u00e7in grevler, maa\u015f ve ikramiye \u00f6demelerini kabule zorlayarak k\u0131sa d\u00f6nemde bu bask\u0131lar\u0131n baz\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6teleyen ge\u00e7ici kazan\u0131mlar sa\u011flad\u0131. Y\u00f6netici s\u0131n\u0131f\u0131n perspek\u00adtifinden, devrim sonras\u0131 kriz sanayi \u00fcretimi kay\u0131plar\u0131na yol a\u00e7an ayaklanma ve grev dalgas\u0131n\u0131n ekonomik maliyetiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda turizmin d\u00f6\u00adnemsel \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc takip eden yabanc\u0131 d\u00f6viz gelirinde dramatik d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc de i\u00e7eri\u00adyor.19<\/sup><\/p>\n
Son olarak devletin tepkisi vard\u0131r: devrim ba\u011flam\u0131nda i\u015f\u00e7ilerin taleplerinin bast\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n da kabul edilmesinin de artan bir siyasi etkisi olmu\u015ftur. \u0130\u015fveren\u00adlerin ya da devletin i\u015f\u00e7i taleplerine, a\u015fa\u011f\u0131dan kendili\u011finden \u00f6rg\u00fctlenmelerin kar\u00adma\u015fas\u0131nda taviz verdi\u011fi yerde, bu ara\u00e7larla toplumsal talepleri s\u0131n\u0131rlama olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. Daha do\u011frusu tersine bir s\u00fcre\u00e7 i\u015fler, bir grup i\u015f\u00e7inin elde etti\u011fi za\u00adfer, di\u011fer i\u015f\u00e7i gruplar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131nda kendi taleplerini y\u00fckseltmek i\u00e7in cesaretlendirme\u00addir. Bu s\u00fcrecin devrim \u00f6ncesi d\u00f6nemde, 2006 sonras\u0131 grev dalgas\u0131 s\u00fcresince g\u00fc\u00e7\u00adl\u00fc bir \u015fekilde i\u015fledi\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Devrimin ba\u015flamas\u0131ndan itibaren i\u015f\u00e7ilerin \u00f6zg\u00fcvenleri ve \u00f6rg\u00fctlenmeleri \u00e7arp\u0131c\u0131 bi\u00e7imde, belirgin ve artan bir \u015feklide, s\u0131nai ve co\u011frafi alanlarda taleplerin genelle\u015ftirilmesi olanaklar\u0131n\u0131 artt\u0131rd\u0131.<\/p>\n
Di\u011fer taraftan devlet bask\u0131s\u0131n\u0131n politik olarak radikalle\u015ftirici bir etkisi olabi\u00adlir. Ayaklanma devletin y\u00fcz\u00fcndeki maskeleri, onun i\u00e7sel yap\u0131s\u0131n\u0131 daha fazla a\u00e7\u0131\u00ad\u011fa \u00e7\u0131kararak s\u00f6k\u00fcp att\u0131. Ordunun, grevleri ve toplumsal protestolar\u0131 ezme\u011fi de i\u00e7eren do\u011frudan bask\u0131 konusunda yeni bir rol\u00fc var. Bu rol i\u015f\u00e7ileri radikal siyasal sonu\u00e7lara g\u00f6t\u00fcrme potansiyeli ta\u015f\u0131yor. May\u0131s ba\u015f\u0131nda, \u00f6nde gelen grev liderleri\u00adne kar\u015f\u0131 davalar\u0131n ac\u0131mas\u0131zl\u0131\u011f\u0131, bu \u00e7at\u0131\u015fmada neyin tehlikede oldu\u011fu konusunda bir alg\u0131 olu\u015fturdu. Ba\u011f\u0131ms\u0131z sendika liderlerinden Ali Fattouh’a grev k\u0131\u015fk\u0131rtmak\u00adtan dava a\u00e7arak Kahire otob\u00fcs \u015fof\u00f6rlerini hizaya getirme konusunda devletin i\u015fe kar\u0131\u015fmas\u0131, duru\u015fma \u00f6ncesi g\u00fcnlerde onun su\u00e7lanmas\u0131na kar\u015f\u0131 siyasi bir grev d\u00fc\u00adzenlenmesine yol a\u00e7t\u0131.20<\/sup> Yine de davan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi temel talebi kabul edilmek\u00adsizin, grev boyunca otob\u00fcs \u015fof\u00f6rlerinin ortaya koydu\u011fu ekonomik talepler \u00fczerinde h\u0131zl\u0131 bir uzla\u015fmaya var\u0131lmas\u0131, a\u00e7\u0131k\u00e7a bir b\u00f6l ve y\u00f6net giri\u015fimiydi.<\/p>\n
Devlet ve Kar\u015f\u0131-Devrim<\/h5>\n
M\u0131s\u0131r Devrimi’nin ilk d\u00f6rt ay\u0131nda a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn sarho\u015f edici belirtileri t\u00fc\u00adm\u00fcyle hipnotize edici; \u00e7\u00fcnk\u00fc devlet \u00e7ekirde\u011finde hen\u00fcz \u00e7ok az \u015fey de\u011fi\u015fti. Ordu hiyerar\u015fisi, M\u00fcbarek devletinin demir omurgas\u0131, Marshal Tantawi’nin, Shashank Joshi’nin s\u00f6zleriyle “rejimin kalbine eklemlenen gerici g\u00fc\u00e7leri temsil eden, reji\u00admin \u00f6z\u00fcn\u00fc de\u011fil temsilcisini ala\u015fa\u011f\u0131 edebilecek”21<\/sup> bir adam\u0131n liderli\u011finde doku\u00adnulmadan kald\u0131.<\/p>\n
M\u00fcbarek’in eski generalleri iktidar partisinden eski sivil meslekta\u015flar\u0131n\u0131n yarg\u0131lanmalar\u0131na nezaret ediyor; fakat \u00e7ok az\u0131 onlar\u0131 sorguya \u00e7ekmeye c\u00fcret etti. Eski rejimden bu denli nefret edilmesine neden olan ayn\u0131 bask\u0131 tekniklerini onlar da kullan\u0131yor: i\u015fkence, askeri mahkemeler, muhaliflerin susturulmas\u0131 ve protes\u00adtolar\u0131n kriminalize edilmesi. Daha da \u00f6tesi makalenin yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada, bizzat ayak\u00adlanman\u0131n merkezi demokratik talepleri tamamen veya k\u0131smen kar\u015f\u0131lanmam\u0131\u015f durumda.22<\/sup> 19 Mart’taki referandum ba\u015fkanl\u0131k yetkilerinin bir\u00e7o\u011funun s\u0131n\u0131rlan\u00admas\u0131, ba\u015fkan\u0131n y\u00fcr\u00fctme g\u00fcc\u00fcn\u00fcn azalt\u0131lmas\u0131, se\u00e7imler \u00fczerinde yarg\u0131 denetimi\u00adnin d\u00fczenlenmesi ve ba\u015fkanl\u0131k adayl\u0131\u011f\u0131na uygunluk ko\u015fullar\u0131 \u00fczerindeki s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n hafifletilmesini i\u00e7eren anayasada bir dizi d\u00fczenleme yap\u0131lmas\u0131n\u0131 kabul etti. Fakat resmi demokrasi d\u00fczeyindeki bu g\u00f6reli s\u0131n\u0131rl\u0131 potansiyel kaza\u00adn\u0131mlar askeri y\u00f6netimin varl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 koymal\u0131yd\u0131. Ba\u011f\u0131ms\u0131z sendikalar sonun\u00adda yasal tan\u0131nma hakk\u0131 elde ettiler; fakat 23 Mart’ta kabul edilen yeni bir yasa, grevleri ve protestolar\u0131 su\u00e7 olarak kabul etmek suretiyle kolektif eylem \u00f6rg\u00fctle\u00adme hakk\u0131n\u0131 alelacele ortadan kald\u0131rd\u0131.23<\/sup><\/p>\n
Yukar\u0131da \u00e7er\u00e7evesi \u00e7izilen kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkinin dinami\u011fi halk hareketi ve devlet aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7ler dengesinin \u015fekillendirdi\u011fi bir ba\u011flamda yer al\u0131yor. Bununla bir\u00adlikte, ordunun kendisini de i\u00e7eren devletin b\u00fcy\u00fck kurumlar\u0131n\u0131n, ayaklanman\u0131n ha\u00adrekete ge\u00e7irdi\u011fi kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkiyle yo\u011fun bir bask\u0131 alt\u0131nda olmas\u0131 nedeniyle bu denge asla statik de\u011fil.<\/p>\n
Eski rejimin bask\u0131 ayg\u0131t\u0131 ile ili\u015fkili oldu\u011fu oranda, ayaklanma boyunca halk \u00f6fkesinin en a\u011f\u0131r y\u00fck\u00fcn\u00fc ta\u015f\u0131yan \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7leri idi. Merkezi G\u00fcvenlik G\u00fc\u00e7leri’nin \u00e7evik kuvvet polisleri, y\u00fczlerce polis merkezinin protestocular tara\u00adf\u0131ndan tahrip edildi\u011fi 25-28 Ocak aras\u0131ndaki sokak sava\u015flar\u0131nda yenilgiye u\u011fra\u00add\u0131. Dahas\u0131 \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n \u00f6nde gelenleri, \u00f6zellikle de bakan Habib al-Adly’nin kendisi, kitlesel \u00f6fkeyi yat\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in rejimin en sevilmeyen fig\u00fcr\u00adlerinden kendisini temizleme harek\u00e2t\u0131n\u0131n ilk kurban\u0131 oldu. Bununla birlikte rejim 28 Ocak’ta taktiksel bir geri \u00e7ekilmeyi idare etmeyi ve kendi i\u00e7 disiplinleri bozul\u00admadan \u00f6nce CSF birliklerini sokaklardan \u00e7ekmeyi ba\u015fard\u0131. Bunu takip eden haf\u00adta boyunca rejim farkl\u0131 bir stratejiyle, protestocular\u0131n maneviyat\u0131n\u0131 k\u0131rmak i\u00e7in se\u00e7ici ama a\u015f\u0131r\u0131 \u015fiddetli giri\u015fimlerde bulundu: Tahrir Meydan\u0131’nda ve di\u011fer yer\u00adlerdeki muhalif kamplar\u0131 da\u011f\u0131tma giri\u015fiminde CSF’nin askeri birliklerinden ziya\u00adde, olas\u0131l\u0131kla Devlet G\u00fcvenlik memurlar\u0131 ile kiral\u0131k haydutlar\u0131n kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 olan baltaciyya’y\u0131 harekete ge\u00e7irdi. Resmi polisin sokaklardan \u00e7ekilmesi ayr\u0131ca pek \u00e7ok ki\u015fi taraf\u0131ndan kaos duygusu yaratmak i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015f kasti bir hareket olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc ve g\u00fcvenli\u011fi yeniden sa\u011flamak i\u00e7in mahalle halk komitelerinin olu\u015fturul\u00admas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Tahrir’de baltaciyya, M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler’in gen\u00e7lik kanad\u0131ndan pek \u00e7ok ki\u015finin de i\u00e7inde bulundu\u011fu eylemciler taraf\u0131ndan p\u00fcsk\u00fcrt\u00fcld\u00fc. G\u00f6steri\u00adlerdeki kabaran say\u0131lar ve sonunda 8 \u015eubat’tan sonraki grev dalgas\u0131 M\u00fcbarek’in d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn yolunu a\u00e7t\u0131, bu da Devlet G\u00fcvenlik polisinin 4 ve 5 Mart’ta h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fclmesine olanak sa\u011flad\u0131. Bununla birlikte bu noktadan sonra polisi so\u00adkaklarla yeniden tan\u0131\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla, Mart boyunca resmi polislerin trafik kont\u00adrol\u00fc i\u00e7in geri d\u00f6nmesiyle ba\u015flayan, 15 May\u0131s’taki \u0130srail konsoloslu\u011fu d\u0131\u015f\u0131ndaki g\u00f6steriler s\u0131ras\u0131nda CSF’nin eski protestolar\u0131 bast\u0131rma rol\u00fcnde yeniden ortaya \u00e7\u0131k\u00admas\u0131na kadar uzanan \u00e7ok say\u0131da giri\u015fim oldu.<\/p>\n
Ge\u00e7ici olarak yenilgiye u\u011frat\u0131lm\u0131\u015f olan \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7lerinin aksine, ayaklanma, ilk olarak orduyu tarafs\u0131zla\u015ft\u0131rd\u0131 ve sonra ordu komutanlar\u0131n\u0131 kendi ar\u00adzular\u0131 hilaf\u0131na devrim ad\u0131na hareket etmeye zorlad\u0131. G\u00f6sterilerin g\u00fc\u00e7 kullan\u0131larak bast\u0131r\u0131lmas\u0131 konusundaki isteksizlikle, b\u00fcy\u00fck ihtimalle vur emrine uyulmayaca- \u011f\u0131 korkusu (ya da bilgisi) nedeniyle, ordu liderli\u011fi kendini sadece M\u00fcbarek’i ik\u00adtidardan d\u00fc\u015f\u00fcrmeye de\u011fil, ama ayr\u0131ca eski rejimin sivil liderli\u011fini temizleme i\u015fini de yerine getirmeye zorlan\u0131rken buldu. M\u00fcbarek’in d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc takip eden aylarda, eski rejim fig\u00fcrlerinin temizlenmesi konusunda yukar\u0131dan tavizler verilmesini zorlayan a\u015fa\u011f\u0131dan bas\u0131nc\u0131n dinami\u011fi, \u00f6zellikle Cuma g\u00fcnleri Tahrir Meydan\u0131’nda d\u00fczenli bir \u015feklide yap\u0131lan “bir milyon ki\u015fi” y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri devam etti. Bu arada, or\u00addunun bask\u0131 konusunda giderek artan a\u00e7\u0131k rol\u00fc, Y\u00fcksek Askeri Konsey’in kendi kendine ilan etti\u011fi devrimin bek\u00e7isi rol\u00fcn\u00fcn alt\u0131n\u0131 oymaya ve askerler ile halk\u0131 M\u00fcbarek’e kar\u015f\u0131 “bir el” olarak kutlayan sloganlar\u0131n cazibesini zay\u0131flatmaya ba\u015f\u00adlad\u0131. Yine de, ordu liderli\u011fi hala b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve i\u00e7 disiplinini koruyan bir kurumu kontrol ediyor (\u00e7ok \u00f6nemli bir istisna olan 8 Nisan’daki alt d\u00fczey su\u00adbaylar\u0131n protestosu ile beraber) ve May\u0131s sonuna do\u011fru ortaya \u00e7\u0131kan “ikinci \u00f6fke devrimi”ine ili\u015fkin y\u00fckselen \u00e7a\u011fr\u0131lar olmas\u0131na ra\u011fmen, sivil rakiplerin kitlesel bir hareketlenmesine \u015fimdiye kadar kar\u015f\u0131 durdu. 24<\/sup><\/p>\n
M\u00fcbarek’in devrilmesi sonras\u0131 siyasi manzara bu nedenle temel olarak ordu\u00adnun rol\u00fcn\u00fcn ifade etti\u011fi \u00e7eli\u015fki taraf\u0131ndan bi\u00e7imlendi: Generaller kar\u015f\u0131 devrime \u00f6n\u00adderlik etmeye giri\u015fen temel g\u00fc\u00e7 olurken, ayn\u0131 zamanda Y\u00fcksek Askeri Konsey kitle ayaklanmas\u0131 taraf\u0131ndan devrimin yan\u0131nda ve M\u00fcbarek’in d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi y\u00f6\u00adn\u00fcnde hareket etmeye zorland\u0131. Demokratik alan\u0131 geni\u015fleten ve askerleri k\u00f6\u015feye s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f durumda tutan \u015fey kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkinin derinle\u015fen dinami\u011finde toplum\u00adsal ve siyasal protestolar\u0131n devasa dalgas\u0131n\u0131n takip etti\u011fi a\u015fa\u011f\u0131dan hareketin b\u00fc\u00ady\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
Halk hareketi ile devlet aras\u0131ndaki denge ayn\u0131 zamanda kar\u015f\u0131 devrimi de ya\u00adp\u0131land\u0131r\u0131r. Alaa’ Awad’\u0131n hat\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, kar\u015f\u0131-devrim, “devrimin ilk an\u0131ndan itibaren ba\u015flayan bir s\u00fcre\u00e7tir ve onun taktikleri ve y\u00f6r\u00fcngesi, alandaki siyasal g\u00fc\u00e7\u00adlerin dengesi taraf\u0131ndan belirlenir”.25<\/sup> Awad, kar\u015f\u0131 devrime giden \u00fc\u00e7 temel eksen oldu\u011funu savunur: bunlardan ilki, askeri liderlik ile onun sivil m\u00fcttefiklerinin devrimi anayasal de\u011fi\u015fikliklerin dar alan\u0131yla s\u0131n\u0131rlamay\u0131 hedefleyen ortak giri\u015fi\u00admidir ki bu, 19 Mart referandumunda ortaya kondu. \u0130kincisi, hizipler aras\u0131 \u00e7at\u0131\u015f\u00admalar\u0131n bilin\u00e7li olarak k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131lmas\u0131d\u0131r. Son olarak da demokratik olmayan bir rejim i\u00e7in demokratik bir d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f yarat\u0131lmas\u0131na dayanan dura\u011fan bir devrim sonras\u0131 siyasal d\u00fczenin konsolide edilmesidir.26<\/sup><\/p>\n
Devrimi s\u0131n\u0131rlamak i\u00e7in verilen m\u00fccadelelerin ilk raundu, 19 Mart anayasa referandumu \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015fti ve Y\u00fcksek Askeri Konsey, M\u00fcsl\u00fcman Kar\u00adde\u015fler liderli\u011fi ve eski y\u00f6netici partiden arta kalanlarla, liberaller ve solun olduk\u00ad\u00e7a farkl\u0131l\u0131k i\u00e7eren koalisyonunu kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirdi. Devam eden toplumsal pro\u00adtestolar ve ba\u011f\u0131ms\u0131z i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlerinin yeni bi\u00e7imlerinin geli\u015fimi hem m\u00fccadelenin alan\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirdi, hem de m\u00fccadeleye angaje olan toplumsal ve siyasal g\u00fc\u00e7leri yeniden bi\u00e7imlendirdi. Grevleri “belli bir kesimin” \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n ifadesi olarak su\u00e7\u00adlamada ve i\u015f\u00e7ilerden “\u00fcretim \u00e7ark\u0131n\u0131” yeniden d\u00f6nd\u00fcrmelerini talep etmede, Y\u00fck\u00adsek Askeri Konsey ve Karde\u015fler’in liderli\u011fine liberaller, i\u015fadamlar\u0131 ve hatta ayaklanma s\u00fcrecinde \u00f6ne at\u0131lan devrimci gen\u00e7lik aktivistlerinin baz\u0131lar\u0131 da eklen\u00addi. Bunlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda hala zay\u0131f bir \u015fekilde \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f fakat devrimdeki bir g\u00fc\u00e7 olarak kendi rollerinin ilk kez bilincinde olan i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve kent yoksullar\u0131n\u0131n u\u00adyanan toplumsal g\u00fcc\u00fc ile beraber, solun k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6rg\u00fctleri ve ba\u011f\u0131ms\u0131z sendikalar konumland\u0131.<\/p>\n
Kar\u015f\u0131 devrimin ikinci ekseni ile ilgili olarak Sameh Naguib, Selefi hareketin, kendi kat\u0131 \u0130slam yorumlar\u0131na g\u00f6re do\u011fru ki\u015fisel davran\u0131\u015flara g\u00fc\u00e7l\u00fc vurgular orta\u00adya koyan \u0130slamc\u0131 aktivistlerin siyaset sahnesine giri\u015fini, kaos atmosferinin yara\u00adt\u0131lmas\u0131n\u0131n arac\u0131 olarak hizipler aras\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtmak i\u00e7in askeri liderli\u011fin \u00e7abalar\u0131n\u0131n bir ifadesi olarak de\u011ferlendirir. 27<\/sup><\/p>\n
Sonu\u00e7ta May\u0131s’ta pek \u00e7ok olay vard\u0131. Selefler, \u0130slam’\u0131 kabul etmi\u015f Hristiyan kad\u0131nlar\u0131n Hristiyan K\u0131pti kiliseleri taraf\u0131ndan ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131yla harekete ge\u00e7\u00adtiler, bu gerilim ortam\u0131 8 May\u0131s’ta \u0130mbaba’daki kiliselere ve Hristiyan mallar\u0131na sald\u0131r\u0131lara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc ve 12 ki\u015fi \u00f6ld\u00fc, y\u00fczlerce ki\u015fi yaraland\u0131.28<\/sup> “\u0130slam’a y\u00f6nelen teh\u00addit” varsay\u0131m\u0131yla manevi panikten K\u0131pti Hristiyanlar’a sald\u0131r\u0131ya y\u00f6nelen bu y\u00f6\u00adr\u00fcnge, Mart’taki anayasal referandum \u00fczerine yap\u0131lan tart\u0131\u015fmalar\u0131n \u00fcslubu taraf\u0131ndan zaten \u00f6nceden olu\u015fturulmu\u015ftu. Bu tart\u0131\u015fmalarda baz\u0131 \u0130slamc\u0131lar, anaya\u00adsa de\u011fi\u015fikliklerini kabul ya da reddetme sorunsal\u0131n\u0131, \u0130slam’\u0131 devletin dini olarak g\u00fcvence alt\u0131na alan anayasan\u0131n 2. maddesini koruma m\u00fccadelesi ba\u011flam\u0131nda or\u00adtaya koydular. Dahas\u0131, Awad’\u0131n belirtti\u011fi gibi, hiziple\u015fme sorunu Nisan’da Qena eyaletinin yeni valisinin atanmas\u0131na kar\u015f\u0131 verilen kitlesel m\u00fccadeleyi g\u00f6lgeledi ve sapt\u0131rd\u0131.29<\/sup> H\u0131ristiyan bir valinin atanmas\u0131, valinin geri \u00e7ekilmesini isteyen b\u00fc\u00ady\u00fck kitlesel protestolar\u0131 tetikledi. G\u00f6sterilerin arkas\u0131ndaki ilk ivme, merkezi ola\u00adrak atanan y\u00f6neticilerin prensip olarak reddedilmesi oldu\u011fu halde (\u00f6zellikle bunlar basit\u00e7e en yozla\u015fm\u0131\u015f ve gaddar olanlar\u0131n yerine ikinci ya da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc derecede yet\u00adkili ki\u015filerin getirilmesiydi) Selefiler’in i\u015fin i\u00e7ine girmesiyle protestolar\u0131n oda\u011f\u0131, yeni valinin dini nedeniyle reddedilmesine kayd\u0131.<\/p>\n
Askeri komuta ve onun sivil ittifaklar\u0131n\u0131n baz\u0131 bi\u00e7imlerinin burjuva demok\u00adrasisi g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc nereye kadar konsolide edece\u011fi, devrim-\u00f6ncesi durumla kar\u00ad\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131l\u0131nca geni\u015fletilmi\u015f bir demokratik alan\u0131n kapsam\u0131n\u0131n ne olaca\u011f\u0131 sorusunu burada cevaplamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Ku\u015fkusuz, e\u011fer yeni siyasi d\u00fczenin as\u0131l mi\u00admarlar\u0131 Y\u00fcksek Askeri Konsey’in generalleri olursa, muhtemelen bu stabilize “demokratik” sistemin s\u0131n\u0131rlar\u0131, onu a\u00e7\u0131k tutma m\u00fccadelesinde kitlelerin haz\u0131r ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc olma d\u00fczeyi taraf\u0131ndan belirlenecektir.<\/p>\n
Bir a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, devrimi s\u0131n\u0131rlamak hatta tersine \u00e7evirmek i\u00e7in eski rejimin \u00e7ekirde\u011finin esnekli\u011fi, kar\u015f\u0131-devrimi harekete ge\u00e7irme kapasitesi ve M\u00fcs\u00adl\u00fcman Karde\u015fler gibi kitlesel sivil \u00f6rg\u00fctlerle ittifaklar kurma becerisi, hi\u00e7 de i\u00e7 a\u00ad\u00e7\u0131c\u0131 olmayan bir manzara sunar. Yine de \u015funu anlamak \u00e7ok \u00f6nemlidir ki, daha geni\u015f toplumda devrede olan kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkinin ayn\u0131 dinamikleri ayn\u0131 zamanda hem devletin kitle \u00f6rg\u00fctleri i\u00e7inde hem de ba\u015fta M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler olmak \u00fczere on\u00adlar\u0131n kitle temelli siyasi \u00f6rg\u00fctlerinde bask\u0131y\u0131 artt\u0131rarak, onlar\u0131n umutlar\u0131n\u0131n k\u0131r\u0131l\u00adganl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettiriyor. Naguib’in M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler’e ili\u015fkin olarak tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 gibi:<\/p>\n
Direni\u015fle uzla\u015fma, gerilim ve sakinle\u015fme aras\u0131ndaki s\u00fcrekli gelgit, \u015fehir bur\u00adjuvazisi kesimleriyle yanyana geleneksel ve modern k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvaziyi (\u00f6\u011frenci\u00adler ve \u00fcniversite mezunlar\u0131), i\u015fsizleri ve yoksullar\u0131n geni\u015f kesimlerini i\u00e7ine alan kitlesel dini bir \u00f6rg\u00fct olan M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler’in tabiat\u0131n\u0131n bir sonucudur. Bu ya\u00adp\u0131, siyasi ve toplumsal s\u00fckunet d\u00f6nemlerinde istikrarl\u0131 kal\u0131rken, \u00e7at\u0131\u015fan \u00e7e\u015fitli top\u00adlumsal \u00e7\u0131karlar\u0131n geni\u015f ve belirsiz dini bir mesaj alt\u0131nda uzla\u015fmas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck oranda m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm anlar\u0131nda, saatli bir bombaya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.30<\/p><\/blockquote>\n
Bu yaz\u0131n\u0131n yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u0131ralarda, ordunun taban\u0131 ve g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri aras\u0131nda sa\u00addece \u00e7ok k\u0131sa gerilim belirtileri g\u00f6r\u00fcn\u00fcr durumdayd\u0131; fakat bunlara Merkezi G\u00fc\u00advenlik G\u00fc\u00e7leri taraf\u0131ndan rapor edilen, Gabal al-Ahmar kamp\u0131nda 1 May\u0131s’ta barakalar\u0131ndaki ko\u015fullar nedeniyle yap\u0131lan grev gibi \u00f6nemli olaylar dahildir. Ga\u00adzetelerin bildirdi\u011fine g\u00f6re polisler amirlerini kovdular, kamp\u0131 ele ge\u00e7irdiler ve \u0130\u00ad\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile g\u00f6r\u00fc\u015fme yapmak \u00fczere bir grev komitesi se\u00e7tiler.31<\/sup> Daha da \u00f6nemli olan, 8 Nisan’da Tahrir Meydan\u0131n’daki kitlesel g\u00f6steride yer alan ve a\u00ad\u00e7\u0131ktan Y\u00fcksek Askeri Konsey’in tasfiyesi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunan alt d\u00fczeydeki subay\u00adlar aras\u0131nda beliren kollektif muhalefet i\u015faretleriydi.32<\/sup><\/p>\n
M\u00fccadeleyi Derinle\u015ftiren \u00d6rg\u00fctler<\/h5>\n
Devrimci sosyalistlerin oynad\u0131\u011f\u0131 hayati rollerden biri, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin si\u00adyasi ve ekonomik y\u00f6nleri aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etki s\u00fcrecini derinle\u015ftirmeye muk\u00adtedir olan bu \u00f6rg\u00fctler \u00fczerinde siyasi hegemonya kazanmaya \u00e7al\u0131\u015fmakta\u00a0yatmaktad\u0131r. Bununla birlikte, yukar\u0131da \u00e7er\u00e7evesi \u00e7izildi\u011fi \u00fczere, siyaset ve eko\u00adnomi ve tersi aras\u0131ndaki sarka\u00e7 hareketinin, yukar\u0131ya, devletin tepesine do\u011fru ve i\u00e7eriye, kapitalist \u00fcretim d\u00fczeninin kalbine do\u011fru birle\u015fmesi gerekir. En y\u00fcksek noktas\u0131nda, o halde, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkinin dinami\u011fi s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin siyasi ve eko\u00adnomik y\u00f6nleri aras\u0131nda bir birle\u015fme \u00fcretir: i\u015fyerinde kapitalizmin i\u015fleyi\u015fini boza\u00adcak i\u015f\u00e7ilerin kolektif sosyal g\u00fcc\u00fcne dayal\u0131, var olan burjuva devletini y\u0131kmaya ve onun yerine bir i\u015f\u00e7i devleti koymaya muktedir bir kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7 olu\u015fumu i\u00e7erisinde, var olan devlete bir meydan okuma.<\/p>\n
Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkinin dinami\u011fi, devrimci az\u0131nl\u0131k taraf\u0131ndan iradi eylemle hareke\u00adte ge\u00e7irilecek bir \u015fey de\u011fildir: bu, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 \u00fczerinde sermayenin ekonomik ve si\u00adyasi hegemonyas\u0131n\u0131n birle\u015fiminin bir ifadesi oldu\u011fu gibi, devrimci krize i\u00e7kin mant\u0131klardan biridir. Bununla birlikte m\u00fccadelenin kritik anlar\u0131nda devrimcilerin eylemleri, olaylar\u0131n geli\u015fme bi\u00e7iminde \u00f6nemli bir fark yarat\u0131r. Hangi arg\u00fcmanla\u00adr\u0131n ortaya konaca\u011f\u0131 ve i\u015f\u00e7ilerin ama\u00e7lar\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in hangi takti\u011fi benimseye\u00adcekleri konusunda fark yarat\u0131rlar. Olaylar\u0131n s\u0131ralan\u0131\u015f\u0131 ve zamanlamas\u0131, devrimci s\u00fcrecin bi\u00e7imlenmesinde kritik bir rol oynar. Dahas\u0131, \u00f6rg\u00fct sadece kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etki\u00adnin olumlu dinami\u011fi \u00fczerinde etkinlik g\u00f6stermek i\u00e7in de\u011fil, ayn\u0131 zamanda, tersin\u00adden bir \u015fekilde, hiziple\u015fme vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn i\u015f\u00e7i hareketine bula\u015fmas\u0131n\u0131 ve \u00f6rne\u011fin patronu yenilgiye u\u011fratmak i\u00e7in gerekli birlikteli\u011fin alt\u0131n\u0131 oymas\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in de gereklidir.<\/p>\n
Bir \u00f6l\u00e7\u00fcde solun insiyatifinde olan \u00f6rg\u00fctler kurmak da tek \u00f6nemli \u015fey de\u011fil\u00addir. Tersine, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkide etkinlik g\u00f6sterecek mekanizmalar bulmak, her \u015fey\u00adden \u00f6nce kitlelerin oldu\u011fu yerde olmak demektir. Sonu\u00e7 olarak, a\u015fa\u011f\u0131da da a\u00e7\u0131klanaca\u011f\u0131 gibi, sosyalistler hem sa\u011fl\u0131k i\u015f\u00e7ileri aras\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131z sendikalar ku\u00adruyorlar, hem de var olan doktorlar sendikas\u0131ndaki a\u015fa\u011f\u0131dan m\u00fccadelelere \u00f6nder\u00adlik ediyorlar.<\/p>\n
Ba\u011f\u0131ms\u0131z Sendikalar<\/h5>\n
Ba\u011f\u0131ms\u0131z sendikalar h\u00e2lihaz\u0131rda, i\u015f\u00e7ilerin kendili\u011finden toplumsal protesto\u00adlar\u0131n\u0131, i\u015fyerleri aras\u0131nda ve hatta ulusal \u00f6l\u00e7ekte \u00e7e\u015fitli b\u00f6l\u00fcmlerin koordinasyonu\u00adnu sa\u011flayabilecek \u00f6rg\u00fctl\u00fc kolektif eyleme d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in bir mekanizmad\u0131r. Bunlar, e\u011fer uygulan\u0131rsa, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fc i\u00e7in fayda sa\u011flayacak olan ulusal asgari \u00fccretin y\u00fckseltilmesi gibi i\u015f\u00e7ilerin genel taleplerini yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131p pop\u00fcler- le\u015ftiriyorlar. Ba\u011f\u0131ms\u0131z sendikalar b\u00fcy\u00fcy\u00fcp g\u00fc\u00e7lendik\u00e7e, devleti ve patronlar\u0131 bu talepleri kabule zorlayacak mekanizmalar haline gelme potansiyeli g\u00f6steriyorlar. Dahas\u0131 ger\u00e7ekten devletten ba\u011f\u0131ms\u0131z sendikal hareketin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve konso\u00adlide olmas\u0131, elli y\u0131ldan fazlad\u0131r b\u00fct\u00fcn kitlesel siyasal ve sosyal hareketleri kendi bayra\u011f\u0131 alt\u0131nda toplamaya \u00e7al\u0131\u015fan M\u0131s\u0131r y\u00f6netici s\u0131n\u0131f\u0131na kar\u015f\u0131 \u00f6nemli bir mey\u00addan okuma ortaya koydu (tabii ki M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler’le bunu yapmak m\u00fcm\u00adk\u00fcn olmad\u0131; fakat 1940’lardan beri de sek\u00fcler ama\u00e7lar i\u00e7in organize olan bir kitle hareketinin meydan okumas\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131). M\u00fcbarek, neoliberal projeyi onay\u00adlayarak g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte Nas\u0131rizmi terketmi\u015f olsa da, sonuna kadar en sad\u0131k m\u00fcttefikle\u00adri, devlet g\u00fcd\u00fcml\u00fc yozla\u015fm\u0131\u015f sendika federasyonunun liderleriydi.<\/p>\n
Beni Sueif demiryolu i\u015f\u00e7ilerinin deneyimi yeni sendikalar\u0131n i\u015f\u00e7iler aras\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131z s\u0131n\u0131f \u00f6rg\u00fctlenmesi konusunda, M\u0131s\u0131r’\u0131n nesillerdir g\u00f6rmedi\u011fi \u00e7apta na\u00ads\u0131l bir heyecan ve co\u015fku yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6rnekliyor. M\u0131s\u0131r Devlet Demiryollar\u0131 a\u011f\u0131n\u0131n Beni Sueif b\u00f6lgesi i\u015f\u00e7ileri, M\u00fcbarek’in d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn hemen ard\u0131ndan her d\u00fczeyde demiryolu \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 birle\u015ftiren ba\u011f\u0131ms\u0131z sendika \u00f6rg\u00fctleme kampanyas\u0131na ba\u015f\u00adlad\u0131lar. Demiryolu istasyonlar\u0131na pankartlar\u0131n\u0131 ast\u0131lar ve \u00e7ok ge\u00e7meden yeni sen\u00addika hakk\u0131nda bilgi almaya gelen insanlar\u0131n ak\u0131n\u0131na u\u011frad\u0131lar. Y\u00fczlerce demiryolu i\u015f\u00e7isi sendikaya kat\u0131lmak i\u00e7in ba\u015fvurdu ve yak\u0131n \u015fehirlerden i\u015f\u00e7iler kendilerinin de nas\u0131l \u00f6rg\u00fctlenebilece\u011fini sormaya ba\u015flad\u0131lar. Kurulu\u015f konferans\u0131 4 May\u0131s’ta Beni Sueifte yap\u0131ld\u0131. Konferansa demiryolu a\u011f\u0131n\u0131n oldu\u011fu her yerden ve yerel b\u00f6lgelerden geni\u015f bir i\u015f\u00e7i delegasyonu, toplamda yakla\u015f\u0131k 5000 i\u015f\u00e7i kat\u0131ld\u0131 -Mer\u00adkez B\u00f6l\u00fcm’\u00fcn 1200 \u00fcyesinden \u00e7ok daha fazlas\u0131.33<\/sup><\/p>\n
Kahire’deki Manshiyet al-Bakri hastanesindeki hastane i\u015f\u00e7ileri sendikas\u0131 de\u00adneyimi, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na tamamen yeni ufuklar a\u00e7an siyasi ve toplumsal m\u00fccadelenin birle\u015fme potansiyelini kan\u0131tl\u0131yor. Ayn\u0131 zamanda bu s\u00fcre\u00e7te sosyalist aktivistlerin m\u00fcdahalesinin yapabilece\u011fi fark\u0131 somut bir \u015fekilde g\u00f6steriyor. Devrimci sosyalist olmak, i\u015fin ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc \u00f6rg\u00fctlenebilece\u011fi ve s\u0131radan insanlar\u0131n kendi hayatlar\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme kapasiteleri ve isteklerinin oldu\u011fu ba\u015fka bir d\u00fcnyay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi ve teorik d\u00fczeyde tasar\u0131m yapmay\u0131 zorunlu olarak gerektirir. Teoriyi ger\u00e7e\u011fe \u00e7evir\u00adme sanat\u0131, bu d\u00fc\u015f\u00fcnceyi i\u015f\u00e7ilerin kendisinin, kendi m\u00fccadeleleri yoluyla farket- mesini sa\u011flayacak ara\u00e7lar\u0131 bulmakta yat\u0131yor -ba\u015fka bir ifadeyle, halihaz\u0131rda varolandan, kurmak i\u00e7in sava\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f topluma organik olarak ba\u011flanan m\u00fccadele y\u00f6ntemlerini, \u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7imlerini ve siyasi arg\u00fcmanlar\u0131 bulmakta.<\/p>\n
Hikaye Tahrir Meydan\u0131nda, Kahire Manshiyet al-Bakri devlet hastanesinde doktor olan Mohamed Shafiq ile ba\u015flar. Sosyalist bir aktivist olan Shafiq, M\u00fcba\u00adrek’in d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcnden birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce hastaneye nas\u0131l d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlat\u0131r:<\/p>\n
\u015eubat’\u0131n 7’sinde ba\u015flad\u0131. Ben, Tahrir meydan\u0131nda seyyar bir hastanede \u00e7al\u0131\u00ad\u015f\u0131yordum. Hastaneme d\u00f6nd\u00fcm ve devrimci bir ruh haliyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. M\u00fcbarek’i destekleyen insanlar bile hastanedeki ko\u015fullar\u0131n bu \u015fekilde devam edemeyece\u00ad\u011finden s\u00f6z ediyordu. Bu y\u00fczden doktorlar\u0131n taleplerini anlatan bir bildiri haz\u0131rla\u00add\u0131m. Daha \u00f6nceki dilek\u00e7e deneyimlerinin aksine, doktorlar\u0131n hemen hepsi imza\u00adlad\u0131. Bu heyecan vericiydi. Bir \u00e7ok hem\u015fire imzalamak istedi. \u0130lkin hay\u0131r dedim. Doktorlar ve hem\u015fireler aras\u0131nda daima g\u00f6r\u00fcnmez bir bariyer vard\u0131r. Fakat o ka\u00addar \u00e7ok istek oldu ki “Neden olmas\u0131n?” diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm.<\/p>\n
Bu talepleri nereye g\u00f6t\u00fcrece\u011fiz sorusuyla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelince, Shafiq ve ar\u00adkada\u015flar\u0131 bu dilek\u00e7eyi bir ad\u0131m daha \u00f6teye g\u00f6t\u00fcrmeyi ve kendilerini ba\u011f\u0131ms\u0131z bir sendika olarak \u00f6rg\u00fctlemeye ba\u015flamay\u0131 tart\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131lar. Yine, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir ilgi vard\u0131. Her d\u00fczeyden y\u00fczlerce \u00e7al\u0131\u015fan dahil olmak istedi.<\/p>\n
Kendi hastanemiz i\u00e7in bir sendika kurmaya karar verdik. \u0130ki hafta i\u00e7inde se\u00ad\u00e7imleri yapt\u0131k. Baz\u0131lar\u0131 doktorlar\u0131n, hizmetlilerin ve hem\u015firelerin e\u015fit s\u00f6z hakk\u0131\u00adna sahip olmas\u0131ndan rahats\u0131zd\u0131. Ancak bu tart\u0131\u015fmay\u0131 kazand\u0131k.<\/p><\/blockquote>\n
Hastane \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n \u015fu an sendika \u00fcyesi olmas\u0131 ve M\u0131s\u0131r boyunca yay\u0131lan tathirin daha geni\u015f s\u00fcrecinin perde arkas\u0131ndakilere kar\u015f\u0131 ol\u00admalar\u0131 nedeniyle, hastane y\u00f6netimiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelinmesi \u00e7ok s\u00fcrmedi:<\/p>\n
Hastaneyi ve b\u00fct\u00e7eyi yeniden d\u00fczenledik. M\u00fcd\u00fcr\u00fcm\u00fcz bu de\u011fi\u015fikleri uygu\u00adlamay\u0131 reddetti. Hastane m\u00fcd\u00fcrleri k\u00fc\u00e7\u00fck diktat\u00f6rler -M\u00fcbareklerdir. Bunun \u00fcze\u00adrine biz de ona, gidip bir daha geri d\u00f6nmemesini s\u00f6yledik.<\/p>\n
Bu temizlenme eylemini farkl\u0131 k\u0131lan, hastane \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n zaten \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f olmas\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla m\u00fcd\u00fcr\u00fcn yerine yenisini se\u00e7ecek yeni bir demokratik me\u00adkanizmay\u0131 tasarlayabilmeleri ve uygulayabilmeleriydi.<\/p>\n
Sendika konseyi hastaneyi y\u00f6netti; fakat problemler \u00e7\u0131kabilece\u011fini biliyorduk – \u00e7ekler imzalanmal\u0131yd\u0131 ve h\u00fck\u00fcmetle ve yerel y\u00f6neticilerle \u00e7al\u0131\u015fmak zorunday\u00add\u0131k. Dolay\u0131s\u0131yla bir m\u00fcd\u00fcr se\u00e7tik. Yeni kamu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 sendikas\u0131 bu s\u00fcrece ne\u00adzaret etti. Teknisyenler oy sand\u0131klar\u0131 yapt\u0131 ve taklit edilemeyecek \u00f6zel formlar\u0131m\u0131z vard\u0131. Baz\u0131 i\u015f\u00e7iler okuryazar de\u011fildi, bu nedenle adaylar\u0131n resimlerini kulland\u0131k. Yakla\u015f\u0131k 500 ki\u015fi oy kulland\u0131. Se\u00e7im haberleri gazetelerde \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce Sa\u011fl\u0131k Bakan\u0131 vekilinden m\u00fcd\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc atamas\u0131n\u0131 istedik. Tart\u0131\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 – ama anla\u015f\u00admaya varmak iki saatimizi ald\u0131.<\/p><\/blockquote>\n
Buradaki ilk kritik nokta her \u015feyin kitle hareketine dayand\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Dok\u00adtorlar\u0131n ko\u015fullar\u0131n\u0131n ve hastanenin durumunun iyile\u015ftirilmesi y\u00f6n\u00fcndeki basit, so\u00admut talepler ayaklanma ba\u011flam\u0131nda, bir elektrik f\u0131rt\u0131nas\u0131na benzeyen a\u015fa\u011f\u0131dan gelen \u00f6fkeyi toplayan bir paratoner haline geldi. Bununla birlikte yeni sendika, y\u00f6\u00adnetim \u00fczerinde i\u015f\u00e7i kontrol\u00fcn\u00fc dayatmakta bir ara\u00e7 oldu. Bu sadece hastane \u00e7al\u0131\u00ad\u015fanlar\u0131n\u0131n M\u00fcbarek’in g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde devrilmesi nedeniyle bir modele sahip olmalar\u0131ndan de\u011fil, ayn\u0131 zamanda hastanenin kendi i\u00e7inde kitle hareketinin belli\u00a0bir e\u015fi\u011finin a\u015f\u0131lmas\u0131 nedeniyle oluyor. Ba\u011f\u0131ms\u0131z sendikaya kitlesel \u00fcyelik, M\u00fcba- rek’in d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc takip eden heyecanl\u0131 bir siyasi ortamda, i\u015fyerlerini kim kontrol etmeli sorusunu somut bir bi\u00e7imde y\u00fckseltti.<\/p>\n
Bununla birlikte, bu durumda ikinci nokta, \u00f6rg\u00fct formunun kendisinin kar\u00ad\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etki dinami\u011finin derinle\u015fmesine yard\u0131m etmesiydi. \u00d6zellikle, hastanede \u00f6n\u00adceden mevcut olan hiyerar\u015fiyi y\u0131kmak i\u00e7in \u00f6rg\u00fctlenen ba\u011f\u0131ms\u0131z sendikan\u0131n asl\u0131nda \u00f6nemli etkileri oldu: h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde y\u00f6netimle i\u015fg\u00fcc\u00fc aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 dengesini sarst\u0131; \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticiler d\u0131\u015f\u0131nda hemen herkesi birle\u015ftirdi. Sendikan\u0131n kendi i\u00e7 demokrasisi hem\u015firelerin, idari personelin ve hizmetlilerin deste\u011fini ka\u00adzanmada g\u00fc\u00e7l\u00fc bir fakt\u00f6rd\u00fc; \u00e7\u00fcnk\u00fc onlara hastanenin i\u015fleyi\u015finde ger\u00e7ek bir s\u00f6z hakk\u0131 sundu.<\/p>\n
Manshiyet al-Bakri hastanesi \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n deneyimi, \u00e7ok somut bir \u015fekilde liderlik sorununu ortaya \u00e7\u0131kartt\u0131. Olay\u0131n bir\u00e7ok d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131nda sosyalistlerin i\u015fe kar\u0131\u015fmas\u0131 dilek\u00e7enin olu\u015fturulmas\u0131 ilk ad\u0131m\u0131ndan, genel bir sendika tart\u0131\u015fma\u00ads\u0131na, i\u00e7 demokrasi \u00fczerine tart\u0131\u015fman\u0131n kazan\u0131lmas\u0131na yard\u0131m edilmesine, m\u00fcca\u00addeledeki di\u011fer i\u015f\u00e7ilerle ba\u011flant\u0131lar kurulmas\u0131na ve hastane s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00f6tesinde ulusal \u00e7apta sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesine kadar kritik bir rol oynad\u0131. Yine de bu, sendikan\u0131n in\u015fas\u0131 i\u00e7inde yer alan hastane \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n geni\u015f katmanlar\u0131y- la diyalog i\u00e7inde yap\u0131ld\u0131. Mohamed Shafiq’in yukardaki a\u00e7\u0131klamas\u0131nda da vurgu\u00adlad\u0131\u011f\u0131 gibi, ba\u015flang\u0131\u00e7ta hem\u015firelerle birlikte \u00f6rg\u00fctlenmeye giri\u015fmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnen kendisi de\u011fildi, bunu talep eden ve onun yan\u0131nda hararetli bir demokrasi m\u00fcca\u00addelesi veren hem\u015firelerdi. Demokratik \u00f6rg\u00fct ve liderlik meselesi bu nedenle do\u011f\u00adrudan kitle siyaseti sorununa gider. A\u015fa\u011f\u0131dan canl\u0131 bir m\u00fccadele ile organik ba\u011flar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n demokratik \u00f6rg\u00fct kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etki dinami\u011fini derinle\u015ftirme kapasitesini kaybeder. Benzer bir \u015fekilde, i\u015f\u00e7ilerin m\u00fccadeleleri \u00fczerine d\u0131\u015far\u0131dan yans\u0131t\u0131lan te\u00adorik olarak do\u011fru talep ve programlardan ibaret olan sosyalist liderlik, asla lider\u00adlik de\u011fildir.<\/p>\n
Ba\u011f\u0131ms\u0131z sendikalar\u0131n, devrimci s\u00fcreci derinle\u015ftirecek kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkinin dina\u00admikleri \u00fczerinde hareket etme yeteneklerinin derecesi, kendi liderliklerinin do\u011fa\u00ads\u0131na ya da i\u00e7 \u00f6rg\u00fctsel d\u00fczenlemelerine de\u011fil, bunlar\u0131n i\u015f\u00e7ilerin m\u00fccadeleleri ve devrimdeki t\u00fcm g\u00fc\u00e7ler aras\u0131ndaki dengeyle olan ba\u011flar\u0131na dayan\u0131r. Demokratik ol\u00admayan, b\u00fcrokratik sendikalar bile h\u0131zla yerel s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 y\u0131kmaya muktedir, en dar talepler do\u011frultusunda m\u00fccadeleler i\u00e7in bir f\u0131rlatma rampas\u0131 olabilir. 34<\/sup><\/p>\n
M\u0131s\u0131r’da 10 ve 17 May\u0131s’taki ulusal doktorlar grevleri, bu noktaya \u00f6rnektir\u00adler. Grevin \u00f6rg\u00fctlenme merkezinde, British Medical Association (\u0130ngiliz T\u0131p Der- ne\u011fi)’\u0131n M\u0131s\u0131rl\u0131 muadili olan eski Doktorlar Sendikas\u0131 i\u00e7indeki aktivistler a\u011f\u0131\u00a0bulunuyor. Devrimden sonra, a\u015fa\u011f\u0131dan gelen \u00f6fkeyi ifade edebilme kapasitesine sahip olmayan ya da s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi i\u00e7in herhangi bir \u00f6rg\u00fctsel ara\u00e7 sunmayan, fossille\u015fmi\u015f liderlik yap\u0131lar\u0131yla eski sendikay\u0131 silip atmak kolay olabilirdi. Asl\u0131n\u00adda doktorlar\u0131n daha geni\u015f bir i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclebilmesi, tek ba\u015f\u0131\u00adna ulusal grev eylemi \u00f6rg\u00fctleyebilmesi d\u00fc\u015f\u00fcncesi devrimden \u00f6nce, \u0130ngiltere’de oldu\u011fu kadar M\u0131s\u0131r’da da s\u0131rad\u0131\u015f\u0131yd\u0131. Ancak a\u015fa\u011f\u0131dan kitle hareketinin bask\u0131s\u0131, hastane y\u00f6netiminin temizlenmesi talebiyle hastanelerdeki kendili\u011finden grev ve protestolar dalgas\u0131, ayn\u0131 zamanda Doktorlar Sendikas\u0131’n\u0131 da temizliyordu. 25 Mart’ta doktorlar\u0131n \u00fccretlerinin, ko\u015fullar\u0131n\u0131n ve mesleki durumlar\u0131n\u0131n nas\u0131l iyile\u015f\u00adtirebilece\u011finin tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve talepleri ortaya koyan temel bir program\u0131n olu\u015fturul\u00addu\u011fu Doktorlar Sendikas\u0131 genel kuruluna 4000 doktor kat\u0131ld\u0131. 1 May\u0131s’ta ba\u015fka bir genel kurulda yakla\u015f\u0131k 3000 doktor, 10 May\u0131s’taki grev \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 oylad\u0131lar ve bir grev komitesi se\u00e7tiler. Her iki toplant\u0131 da f\u0131rt\u0131nal\u0131 ge\u00e7ti ve grev eylemi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmamas\u0131 konusunda sol kanat, sek\u00fcler aktivistler ve M\u00fcsl\u00fcman Kar\u00adde\u015flerin \u00f6nde gelen fig\u00fcrleri aras\u0131nda zaman zaman fiziksel \u00e7at\u0131\u015fmalar ya\u015fand\u0131.<\/p>\n
Grevin kendisi son derece \u00f6nemli bir olayd\u0131. Sadece 1951’den bu yana ilk doktorlar grevi de\u011fildi, ayn\u0131 zamanda Kahire ve Giza’daki hastalerin %65-75’i- nin, eyaletlerdeki hastanelerin %90’\u0131n\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131, devrimden beri yap\u0131lan koordi- neli ulusal grev eylemleri i\u00e7inde en b\u00fcy\u00fck m\u00fcnferit olayd\u0131. 35<\/sup> Grevin en ba\u015ftaki motoru, doktorlar\u0131n daha iyi \u00fccret ve \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 talepleri olmas\u0131na ra\u011fmen (i\u00e7inde eylem komitesinin kilit \u00fcyesi Manshiyet al-Bakri Hastanesi Sendika- s\u0131’ndan Mohamed Shafiq’in bulundu\u011fu) greve \u00f6nc\u00fcl\u00fck eden aktivistler, grevin sa\u011fl\u0131k sisteminin iyile\u015ftirilmesi i\u00e7in daha geni\u015f talepleri eklemesi gereklili\u011fini tar\u00adt\u0131\u015fmaya a\u00e7t\u0131lar ve g\u00f6r\u00fc\u015flerini kabul ettirdiler. 36<\/sup><\/p>\n
Devrimi Savunma Halk Komiteleri<\/h5>\n
Devrimi Savunma Halk Komiteleri, devrimci sosyalistlerin, siyasal alanda\u00adki kollektif hareketin etkilerini toplumsal alana ve tersine aktararak devrimci s\u00fc\u00adreci derinle\u015ftirmek amac\u0131yla aktif olarak in\u015fa ettikleri \u00f6rg\u00fctlenmelere ba\u015fka bir \u00f6rnektir. Halk Komiteleri, 28 Ocak’ta b\u00fcy\u00fck sokak \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131nda polisin yenil\u00admesinin ard\u0131ndan \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n geri \u00e7ekilmesi s\u00fcrecinde kurulan “koru\u00adma komiteleri”nin kendili\u011finden patlak vermesine dayan\u0131r. Bununla birlikte Halk Komitelerinin \u015fu andaki bi\u00e7imi ba\u015flang\u0131\u00e7takinden farkl\u0131 olarak, n\u00fcfusun devri\u00admin radikalle\u015ftirdi\u011fi geni\u015f ve nispeten da\u011f\u0131n\u0131k katmanlar\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00f6r\u00adg\u00fctleme projesiyle bi\u00e7imleniyor. Ama\u00e7 a\u00e7\u0131k\u00e7a, yerellerde devrimi derinle\u015ftiren toplumsal ve siyasal m\u00fccadelelere m\u00fcdahil olabilmek i\u00e7in bir mekanizmaya sa\u00adhip olmak. Somut olarak bu Halk Komitelerinin, yerel hizmet da\u011f\u0131t\u0131mlar\u0131n\u0131n iyi\u00adle\u015ftirilmesi talepleri etraf\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flamas\u0131 ve harekete ge\u00e7mesi, yerel y\u00f6\u00adneticilerin se\u00e7imi veya fiyatlar\u0131n y\u00fckselmesine kar\u015f\u0131 kampanyalar \u00f6rg\u00fctlemesi anlam\u0131na geliyor. Halk Komitelerinin di\u011fer i\u015fleri aras\u0131nda, ilk kitlesel siyasal top\u00adlant\u0131 deneyimlerini ya\u015fayan fakir b\u00f6lgelerdeki insanlar i\u00e7in yerel “halk konferans\u00adlar\u0131” ve hizip\u00e7ili\u011fe kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak gibi yerel ve ulusal \u00e7aptaki konular \u00fczerinden g\u00f6steriler d\u00fczenlemek de bulunuyor. 37<\/sup><\/p>\n
Bir proje olarak Halk Komiteleri, t\u00fcm devrimci s\u00fcreci derinle\u015ftirmek ve u\u00adlusal \u00e7apta daha ileri siyasal ve sosyal kazan\u0131mlar elde etmek i\u00e7in \u00f6zellikle, M\u00fcbarek’e kar\u015f\u0131 ayaklanman\u0131n a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 siyasal enerjileri ulusal ama\u00e7lardan yerel d\u00fczeyde s\u0131radan insanlar i\u00e7in toplumsal ve siyasal kazan\u0131mlara \u00e7evirmeye odaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n ilk birka\u00e7 ay\u0131nda komiteler, Kahire’de d\u00fczenli o\u00adlarak toplanan ve ulusal stratejiyi ile ulusal bir gazete olan Misr al-Thawriyya’y\u0131 koordine eden yerel komitelerden gelen ulusal komite delegasyonlar\u0131 yoluyla i\u00adleri derecede ulusal koordinasyon sa\u011flad\u0131lar. Halk Komiteleri’nin kurulu\u015f konfe\u00adrans\u0131 22 Nisan’da Tahrir Meydan\u0131’nda, 30 yerel komiteyi temsil eden 4-5 bin ki\u015finin kat\u0131l\u0131m\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fti ve yerel y\u00f6neticilerle mahalle ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n se\u00e7imi, memur atama sisteminin ilgas\u0131 ve i\u015fsiz emek\u00e7ilerin ulusal birli\u011finin kurulmas\u0131 ta\u00adleplerini i\u00e7eren bir program kabul edildi.38<\/sup><\/p>\n
\u0130\u015f\u00e7ilerin Partisine Do\u011fru<\/h5>\n
Her yerlerdeki sendikalar gibi M\u0131s\u0131r’daki ba\u011f\u0131ms\u0131z sendikalar da a\u015fa\u011f\u0131dan ve yukar\u0131dan gelen rakip bask\u0131lara maruz kal\u0131yorlar. Emlak Vergisi Tahsildarlar\u0131 Sendikas\u0131 ve Sa\u011fl\u0131k Teknisyenleri Sendikas\u0131 gibi daha iyi \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f sendikala\u00adr\u0131n liderleri \u015fimdiden kendi \u00fcyeleri ad\u0131na bakanlarla d\u00fczenli olarak do\u011frudan m\u00fc\u00adzakerelere \u00e7ekildiler ve bu nedenle ba\u015fka yerlerdeki sendika liderleri gibi, devletle uzla\u015fma ve uyum y\u00f6n\u00fcnde benzer bask\u0131lar alt\u0131nda kalacaklar. Siyasi ve ekonomik m\u00fccadeleler aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkiyi derinle\u015ftirmek i\u00e7in hareket etmek yerine, mutlaka baz\u0131 sendika liderleri bu ikisini birbirinden ay\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015facak ve pat\u00adronlarla siyaset\u00e7ilerin, i\u015f\u00e7ilerin \u00fcretimi artt\u0131rmayla ilgilenmesi ve siyasete bula\u015f\u00admamas\u0131 mesajlar\u0131n\u0131 aktarmak \u00fczere hareket edeceklerdir.<\/p>\n
Bu durum, i\u015f\u00e7ileri ba\u011f\u0131ms\u0131z siyasal bir g\u00fc\u00e7 olarak \u00f6rg\u00fctlemek i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6s\u00adtermenin ya\u015famsal \u00f6neminin nedenlerinden biridir. Demokratik \u0130\u015f\u00e7i Partisi tam da bunu yapma giri\u015fimidir ve devrimci sosyalist aktivistlerle i\u015f\u00e7i hareketinin \u00f6nde ge\u00adlen simalar\u0131 aras\u0131ndaki \u00f6nemli bir i\u015fbirli\u011fini temsil eder. \u0130lk birka\u00e7 ay\u0131nda parti Ka\u00adhire Toplu Ta\u015f\u0131ma \u015eirketi, demiryollar\u0131, Mahalla al-Kubra ve Shibin al-Kom’daki\u00a0tekstil fabrikalar\u0131, \u0130skenderiye’deki postaneyi i\u00e7ine alan bir\u00e7ok kilit ekonomik sekt\u00f6rdeki i\u015f\u00e7i gruplar\u0131n\u0131 \u00fcye yapt\u0131.39<\/sup> Bu \u00fcyelerin \u00e7o\u011fu, ortaya \u00e7\u0131kan ba\u011f\u0131ms\u0131z sendikalar\u0131n \u00f6nde gelen aktivistleridir ve M\u00fcbarek’in d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcnden \u00f6nce ve sonra\u00adki grev dalgalar\u0131nda merkezi rol oynam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
Partinin kurulu\u015f bildirgesi alt\u0131 temel ilke s\u0131ralar:<\/p>\n
1. Partimiz, toplumdaki t\u00fcm \u00fcreticileri kapsar: i\u015f\u00e7ileri, k\u00f6yl\u00fcleri, profesyonel\u00adleri, memurlar ve \u00f6\u011frencileri ve adalete, vatanda\u015fl\u0131\u011fa ve b\u00f6lgedeki Siyonist-Amerikan projelerinin kar\u015f\u0131s\u0131nda ulusal sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 onarmaya inanan herkesi.<\/p>\n
2. Ya\u011fmalanan \u015firketlerin ve topraklar\u0131n yeniden kamula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, halk\u0131n g\u00f6zetiminde bunlar\u0131n y\u00f6netiminin geli\u015ftirilmesi.<\/p>\n
3. Kapsaml\u0131 bir sosyal ve ba\u011f\u0131ms\u0131z geli\u015fmenin lokomotifi olacak stratejik projelere yat\u0131r\u0131m yap\u0131lmas\u0131 yoluyla kamu sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn geni\u015fletilmesi.<\/p>\n
4. \u0130nsan haklar\u0131na, vatanda\u015fl\u0131k ve ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne hizmet eden kurumla\u00adr\u0131n yarat\u0131lmas\u0131, siyasi parti, i\u015f\u00e7i sendikalar\u0131 ve bas\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tan\u0131yan ve ye\u00adrel idareden ba\u015flayarak (k\u00f6y y\u00f6neticileri, kasaba y\u00f6neticileri ve valiler) b\u00fct\u00fcn e\u011fitim ve ara\u015ft\u0131rma enstit\u00fcleri ve kamu hizmetlerine kadar b\u00fct\u00fcn liderlik pozisyon\u00adlar\u0131na se\u00e7imle gelinmesine dayanan parlamenter bir cumhuriyetin kurulmas\u0131 yo\u00adluyla demokrasinin sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131.<\/p>\n
5. Sa\u011fl\u0131k hizmetinin, e\u011fitim ve bar\u0131nman\u0131n, toplumsal haklar olarak ve top\u00adlumun enerjisini ve geli\u015fme kabiliyetini ileriye ta\u015f\u0131yacak haklar olarak ele al\u0131na\u00adrak, kar mant\u0131\u011f\u0131ndan uzak bir \u015fekilde geli\u015ftirilmesi.<\/p>\n
6. Asgari \u00fccretin, fiyatlarla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak temel ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131layacak d\u00fczeye y\u00fckseltilmesi (en az 1,500 pound).<\/p><\/blockquote>\n
Taslak program\u0131n tamam\u0131, k\u00f6yl\u00fclerin ve i\u015fsizlerin m\u00fccadelesine destek olma\u00ady\u0131 dahil etmenin yan\u0131nda; cinsiyet, din ya da etnik k\u00f6ken fark\u0131 g\u00f6zetmeksizin t\u00fcm vatanda\u015flara b\u00fct\u00fcn haklar\u0131n tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131 sivil bir devletin in\u015fas\u0131 sorununu ve ba\u015fka sorunlar\u0131 ele almak i\u00e7in bu noktalarda geni\u015flemektedir.40<\/sup><\/p>\n
Zorluk bir program meydana getirmekte de\u011fil, i\u015f\u00e7i kitlelerinin bu programa deste\u011fini kazanmakta yat\u0131yor. M\u0131s\u0131r solu i\u00e7inde, s\u00fcrekli yeni partilerin t\u00fcredi\u011fi ve eski partilerin yeniden ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 keskin bir rekabet var. Tahrir Meydan\u0131’nda- ki 1 may\u0131s kutlamalar\u0131na kat\u0131lan i\u015f\u00e7iler, \u0130\u015f\u00e7i Partisi’nin sahiplendikleriyle g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00adte ayn\u0131 olan bir dizi prensibi savunduklar\u0131n\u0131 iddia eden en az yar\u0131m d\u00fczine parti aras\u0131ndan se\u00e7im yapabildiler. Birbiri ile rekabet i\u00e7inde olan bu \u00f6rg\u00fctleri birbirin\u00adden ay\u0131ran fakt\u00f6rlerden biri, b\u00fcy\u00fck i\u015f\u00e7i kitlelerini siyasal ve ekonomik m\u00fccade\u00adleler aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etki dinami\u011fini derinle\u015ftirecek bir \u015fekilde eyleme ge\u00e7meye ikna etme ve devrimci hareketi daha ileriye ta\u015f\u0131ma kabiliyetinin olup\u00a0olmamas\u0131nda yat\u0131yor.<\/p>\n
Ghazl Shibin dokuma fabrikas\u0131n\u0131n yeniden kamula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan kampanya, sosyalist aktivistlerin nas\u0131l tam olarak bu \u015fekilde duruma m\u00fcdahale edebileceklerinin somut bir \u00f6rne\u011fini sunuyor. Daha \u00f6nce kamu i\u015fletmesi olan fab\u00adrika, 2007 y\u0131l\u0131nda \u00f6zelle\u015ftirilerek Endonezyal\u0131 bir giri\u015fimciye sat\u0131ld\u0131. Buras\u0131 y\u0131l\u00adlarca i\u015fg\u00fcc\u00fc aras\u0131nda yeniden kamula\u015ft\u0131rma talebine artan destekle birlikte, \u00fccret ve \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 i\u00e7in grev ve protesto dalgas\u0131n\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir yer oldu. Dev\u00adrimin ba\u015f\u0131ndan itibaren ortaya \u00e7\u0131kan yeniden kamula\u015ft\u0131rma talebi i\u015f\u00e7ilerin Nisan’da \u00f6rg\u00fctledikleri, i\u015ften at\u0131lan i\u015f\u00e7ilerin yeniden i\u015fe al\u0131nmas\u0131 gibi bir dizi ba\u015fka talebin de y\u00fckseltildi\u011fi iki haftal\u0131k bir grev boyunca daha b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem kazand\u0131.41<\/sup><\/p>\n
Kamal Khalil’in ifade etti\u011fi gibi, \u0130\u015f\u00e7i Partisi aktivistleri grev boyunca, i\u015f\u00e7i\u00adlerin m\u00fccadelelerinde geni\u015f i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 kilit m\u00fcttefikler olarak g\u00f6rmeleri ve par\u00adtiye kat\u0131lmalar\u0131 konusunda te\u015fvik ederek, Shibin i\u015f\u00e7ilerinin m\u00fccadelesinin siyasi etkilerini en \u00fcst noktaya ta\u015f\u0131may\u0131 ama\u00e7layan bir\u00e7ok inisiyatif ald\u0131lar:<\/p>\n
\u0130\u015f\u00e7i Partisi’nden Shibin’den ve Mahalla’dan i\u015f\u00e7ilerden, fabrika i\u00e7in ortak bir delegasyon olu\u015fturduk. Fabrikan\u0131n i\u00e7inde b\u00fcy\u00fck bir toplant\u0131 yapt\u0131k ve sonra b\u00fc\u00ady\u00fck bir g\u00f6steri i\u00e7in fabrikadan 4 kilometre uzakl\u0131ktaki Shibin al-Kom’a gittik. O\u00adradaki kaymakaml\u0131k binas\u0131na vard\u0131k ve yerel ve askeri y\u00f6neticilerle m\u00fczakere yapacak bir i\u015f\u00e7i delegasyonu olu\u015fturduk. Mahalla i\u015f\u00e7ileri Shibin i\u015f\u00e7ileri ile birlik\u00adte m\u00fczakereye gittiklerinde askeri y\u00f6netici, “Burada ne yap\u0131yorsunuz? Biz sade\u00adce Ghazl Shibin ile m\u00fczakere ediyoruz” dedi. Fakat Mahalla i\u015f\u00e7ileri \u015f\u00f6yle cevap verdi, “Shibin’i ilgilendiren her \u015fey bizi de ilgilendirir.”42<\/sup><\/p><\/blockquote>\n
Menoufiyya Valilik binalar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda devam eden g\u00f6sterilere iki z\u0131rhl\u0131 ara\u00e7 g\u00f6z da\u011f\u0131 verirken bile Mahalla i\u015f\u00e7ilerinin ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde askeri y\u00f6neticiyi alt etmeleri, M\u0131s\u0131rl\u0131 i\u015f\u00e7ilerin y\u00fckselen \u00f6zg\u00fcvenini ve devlet \u00fczerindeki a\u015fa\u011f\u0131dan s\u00fc\u00adrekli bask\u0131y\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermektedir. Khalil \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor:<\/p>\n
M\u00fczakereler [i\u015ften at\u0131lan 95 i\u015f\u00e7inin i\u015fe geri d\u00f6nmesi \u00fczerine yap\u0131lan] ba\u015fa\u00adr\u0131l\u0131 oldu ve bir anla\u015fmaya var\u0131ld\u0131; yerel y\u00f6netici ve askeri y\u00f6netici “Tamam, an\u00adla\u015ft\u0131k o halde” dedi. Fakat Mahalla i\u015f\u00e7ileri b\u00f6yle \u015feylerde deneyimlilerdi ve \u015f\u00f6yle dediler; “Bu sadece s\u00f6zl\u00fc bir anla\u015fmad\u0131r. Usul\u00fcne uygun anla\u015fma yaz\u0131lmal\u0131d\u0131r ve y\u00f6neticiler bunu imzalamal\u0131d\u0131r.” Anla\u015fman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131ndan biri i\u015ften at\u0131lanlar\u0131n i\u015fe geri d\u00f6nmesiydi. Sonra tekrar soka\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131k ve g\u00f6steriyi tamamlad\u0131k.<\/p>\n
\u0130\u015f\u00e7i Partisi aktivistleri i\u00e7in at\u0131lacak kritik bir ad\u0131m daha vard\u0131: Shibin i\u015f\u00e7ile\u00adrinden partiye kat\u0131lmalar\u0131n\u0131 istemek.<\/p>\n
Sonra gidip Shibin i\u015f\u00e7ileri ile oturduk ve onlardan \u0130\u015f\u00e7i Parti’sine kat\u0131lmala\u00adr\u0131n\u0131 istedik. “Evet, kat\u0131l\u0131r\u0131z” dediler. Biz de “G\u00fczel, \u015fimdi program\u0131 tart\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z” dedik. Onlar “Hay\u0131r, biz program\u0131n ne anlama geldi\u011fini g\u00f6rebiliyoruz. O, bizim biraz \u00f6nce i\u00e7inde oldu\u011fumuz g\u00f6steridir.” dediler. Di\u011fer b\u00f6lgelerde de ayn\u0131 mode\u00adli takip ediyoruz.<\/p><\/blockquote>\n
Ghaza Shibin m\u00fccadelesinin pek \u00e7ok d\u00fczeyde geni\u015f yank\u0131lar\u0131 oldu. M\u00fcbarek y\u00f6netiminin son y\u0131llar\u0131nda Ahmad Nazif h\u00fck\u00fcmeti arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc t\u00fcm \u00f6\u00adzelle\u015ftirme program\u0131na kar\u015f\u0131, i\u015f\u00e7ilerin direni\u015finin sembol\u00fc haline geliyor. Yeniden kamula\u015ft\u0131rma talebi i\u015f\u00e7ilerin m\u00fccadelesinin oldu\u011fu yerlerde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ve ana a\u00adk\u0131m siyasal g\u00fc\u00e7lerden hi\u00e7biri, t\u00fcm bir neoliberal programa do\u011frudan meydan o\u00adkuyan bu talebi sahiplenmedi. Mahalla i\u015f\u00e7ilerinin m\u00fczakere delegasyonlar\u0131na giri\u015flerinin bile, iki d\u00fczeyde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck politik \u00f6nemi var. Uzun diktat\u00f6rl\u00fck y\u0131lla\u00adr\u0131 boyunca zay\u0131flam\u0131\u015f olan i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 i\u00e7indeki dayan\u0131\u015fma k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn yeniden in\u00ad\u015fas\u0131 yolunda \u00f6nemli bir ad\u0131md\u0131r. 2006 y\u0131l\u0131ndan beri yap\u0131lan grevler ve i\u015f\u00e7i protestolar\u0131 farkl\u0131 i\u015fyerlerindeki i\u015f\u00e7iler aras\u0131nda nadiren somut bir dayan\u0131\u015fma ifa\u00adde etti ve hatta bu ifade \u00e7ok daha nadir bir \u015fekilde dayan\u0131\u015fma grevi eylemine d\u00f6\u00adn\u00fc\u015ft\u00fc. \u0130\u015f\u00e7ilerin di\u011fer i\u015fyerlerindeki meslekta\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan y\u00fckseltilen talepleri benimsemesi ve di\u011fer grevleri kendilerininki i\u00e7in model olarak g\u00f6rmesi yayg\u0131n bir durumdur; ancak i\u015f\u00e7ileri fabrikalar veya co\u011frafi alanlar boyunca birbirlerine ba\u011f\u00adlayan ba\u011f\u0131ms\u0131z sendikalar olmad\u0131\u011f\u0131nda, onlara, grevlerinin bireysel i\u015fyerlerinin duvarlar\u0131n\u0131 a\u015farak t\u00fcm i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli oldu\u011fu hissini verebilmek \u00e7ok zor\u00addur.<\/p>\n
Mezhep\u00e7ilik ve kar\u015f\u0131-devrime kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyle ili\u015fkili olarak sendikalar\u0131n \u00f6tesinde i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlerine ihtiya\u00e7 olmas\u0131, kendisini var olan durumda \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde g\u00f6steriyor. 8 May\u0131s’ta \u0130mbaba’daki kiliselere yap\u0131lan sald\u0131r\u0131n\u0131n ard\u0131ndan binlerce Kipti H\u0131ristiyan, Tahrir Meydan\u0131’n\u0131n g\u00fcneyinde bulunan Maspero’da rad\u00adyo ve televizyon binalar\u0131 \u00f6n\u00fcnde, devletin kiliseleri k\u00f6kten dincilerin sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u00addan korumadaki beceriksizli\u011fini protesto eden oturma eylemi yapt\u0131. \u0130\u015f\u00e7i Partisi’nden bir heyet K\u0131pti talepleri ile dayan\u0131\u015fma i\u00e7in protestoya kat\u0131ld\u0131, bura\u00addan binlerce g\u00f6stericinin sahiplendi\u011fi yeni bir slogan ortaya \u00e7\u0131kt\u0131: “M\u00fcsl\u00fcman H\u0131ristiyan elele, birlikte yeni bir \u015fafak in\u015fa etmeye.”43<\/sup><\/p>\n
\u0130n\u015faat i\u015f\u00e7ilerinin, K\u0131pti’lere y\u00f6nelik bask\u0131lara kar\u015f\u0131 dayan\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n manas\u0131, gericili\u011fe kar\u015f\u0131 refleksif eylemin \u00f6tesine ge\u00e7er, ki bu da \u00f6nemlidir. \u0130mbaba \u00e7at\u0131\u015f\u00admalar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ulusal birlik duygusunu yeniden in\u015fa etmek i\u00e7in liberal siya\u00adsal fig\u00fcrler taraf\u0131ndan ortaya konan, Wael Ghoneim dahil \u00f6nde gelen liberal ki\u015filerin y\u00f6netti\u011fi y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc de i\u00e7eren, pek \u00e7ok inisiyatif oldu.44<\/sup> \u0130\u015f\u00e7i partisinin bu t\u00fcrden inisiyatiflerden farkl\u0131 olarak potansiyel olarak sundu\u011fu \u015fey, sosyal adalet<\/p>\n
i\u00e7in ortak bir m\u00fccadelede birle\u015fen M\u00fcsl\u00fcman ve H\u0131ristiyan kitlelerin a\u015fa\u011f\u0131dan devrimci birli\u011finin in\u015fas\u0131 projesidir. Burada toplumsal ve siyasal m\u00fccadelelerin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkile\u015fiminin solun bir k\u0131sm\u0131n\u0131n halihaz\u0131rda laikli\u011fin korunmas\u0131 konu\u00adsunda bir dizi soyut tart\u0131\u015fman\u0131n i\u00e7ine \u00e7ekilmi\u015f oldu\u011fu ko\u015fullarda, hayati \u00f6neme sahiptir. Sameh Naguib’in do\u011fru bir \u015fekilde belirtti\u011fi gibi:<\/p>\n
Laikli\u011fin kendisi, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ve yoksullar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131 ile ba\u011flant\u0131s\u0131 olmayan soyut bir ilke olarak anlams\u0131zd\u0131r ve ger\u00e7ekte bu temelde bir laiklik savunusu sa\u00addece \u0130slamc\u0131lara hizmet eder.45<\/sup><\/p><\/blockquote>\n
M\u0131s\u0131r Demokratik Devriminin \u0130ki Ruhu<\/h5>\n
\u00d6rg\u00fctl\u00fc i\u015f\u00e7ilerin merkezinde oldu\u011fu yoksullar\u0131n m\u00fccadeleleri, M\u0131s\u0131r Devri\u00adminin \u015fu anki safhas\u0131n\u0131 bi\u00e7imlendiren esas g\u00fc\u00e7t\u00fcr ve onun gelece\u011fini belirleyecek\u00adtir. M\u00fcbarek’in d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcnden \u00f6nce ba\u015flayan (ve onun d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcnde hayati rol oynayan) b\u00fcy\u00fck grevler ve protestolar dalgas\u0131, diktat\u00f6rl\u00fc\u011fe kar\u015f\u0131 liberal demok\u00adratik devrimden ekonomik adaletsizli\u011fe kar\u015f\u0131 \u00f6fkesinin “toplumsal ruhu”nu ayr\u0131l\u00adman\u0131n imk\u00e2ns\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. 12 \u015eubat’ta kitlelerin fakir mahallelerine geri d\u00f6neceklerini ve a\u00e7 \u00e7ocuklar\u0131na minnetle gelecek se\u00e7imleri beklemelerini s\u00f6yle\u00adyeceklerini d\u00fc\u015f\u00fcnen liberal siyaset\u00e7iler \u00e7ok b\u00fcy\u00fck hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011frad\u0131.<\/p>\n
Dahas\u0131, \u015eubat ve May\u0131s aylar\u0131ndaki toplumsal m\u00fccadeleler dalgas\u0131 ile birle\u00ad\u015fen a\u015fa\u011f\u0131dan \u00f6rg\u00fctlenmenin mayas\u0131, farkl\u0131 t\u00fcrden bir demokrasinin canland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. Ba\u011f\u0131ms\u0131z sendikalar\u0131n y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc i\u015fyerlerini temizleme s\u00fcrecinde \u015fekil\u00adlenen taahh\u00fcd\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fip ger\u00e7ekle\u015fmeyece\u011fini ve devlete, \u0130slamc\u0131lara ve libe\u00adrallere kar\u015f\u0131 siyasal liderlik kutbu sa\u011flamak i\u00e7in sol inisiyatiflerin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n geni\u015f kesimleri \u00fczerinde yeterli bir \u00e7ekicili\u011fe sahip olup olamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek i\u00e7in hen\u00fcz \u00e7ok erken. Yine de bu makalede tart\u0131\u015f\u0131lan k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6rnekler bile g\u00f6steri\u00adyor ki devrimin, diktat\u00f6rl\u00fc\u011fe kar\u015f\u0131 ayaklanmadan kapitalizme kar\u015f\u0131 bir devrime “s\u0131\u00e7ramas\u0131” sorunsal\u0131 art\u0131k basit bir teorik spek\u00fclasyon meselesi de\u011fildir. Mesele M\u0131s\u0131rl\u0131 i\u015f\u00e7ilerin, parlamento yoluyla burjuva partilerin rotasyonuyla s\u0131n\u0131rlanan\u0131n \u00f6tesinde, kendi m\u00fccadeleleri yoluyla i\u015fyerlerine geni\u015fleyen daha geli\u015fmi\u015f ve da\u00adha tam bir demokrasi bi\u00e7iminin tohumlar\u0131n\u0131 yaratma kabiliyetinin olup olmama\u00ads\u0131 de\u011fildir. Mesele, bu deneyimlerin genelle\u015fece\u011fi mi yoksa umut vadeden ancak ge\u00e7ici \u015feyler olarak m\u0131 kalaca\u011f\u0131d\u0131r. Devrimci solun kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etki dinami\u011fini te\u00adkil i\u015fyerlerinin \u00f6tesinde ve i\u015fyerleri aras\u0131nda derinle\u015ftirme kapasitesine sahip ye\u00adterli a\u011f\u0131rl\u0131kta \u00f6rg\u00fctlenmeler in\u015fa etmedeki ba\u015far\u0131s\u0131, devrimin gidi\u015fat\u0131n\u0131 bi\u00e7imlendirecek kritik bir test olacak.<\/p>\n
Bununla birlikte demokrasi m\u00fccadelesi ile sosyal adalet m\u00fccadelesinin ayr\u0131l\u00admazl\u0131\u011f\u0131 ve kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirilemezli\u011finin en g\u00fc\u00e7l\u00fc sebebi, \u015eubat devriminin ta- marnlanmam\u0131\u015f do\u011fas\u0131d\u0131r. Ayaklanma, devleti \u00e7ekirde\u011fine kadar sarst\u0131 ve baz\u0131 d\u0131\u015f katmanlar\u0131n\u0131 par\u00e7alad\u0131; fakat rejimin kalbi sa\u011flam kald\u0131. Bundan da \u00f6te general\u00adler, grevleri ve g\u00f6sterileri yasal a\u00e7\u0131dan su\u00e7 kapsam\u0131na almak gibi yeni bask\u0131 ara\u00e7\u00adlar\u0131n\u0131 devreye sokmakta kesinlikle teredd\u00fct etmediler. Bu bask\u0131lar\u0131n daha geni\u015f bir \u015fekilde uygulanmas\u0131n\u0131 engelleyen ana g\u00fc\u00e7, devam eden a\u015fa\u011f\u0131dan protesto dalga- s\u0131d\u0131r. Devlet \u00e7ekirde\u011finin direncini ancak, ulusal asgari \u00fccretin y\u00fckseltilmesi gi\u00adbi sosyal reformlar i\u00e7in m\u00fccadele ile i\u015fyerleri ve mahalleler yoluyla a\u015fa\u011f\u0131dan demokrasiyi in\u015fa etme m\u00fccadelesini ve ayaklanma boyunca elde edilen siyasal de\u00admokrasi kazan\u0131mlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve geni\u015fletilmesi m\u00fccadelesini i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7iren, yeni bir kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etki s\u00fcreci k\u0131rabilir.<\/p>\n
\u00c7eviren Haydar Temur<\/strong><\/em><\/pre>\n
Notlar<\/h4>\n
    \n
  1. 2011 y\u0131l\u0131n\u0131n \u015eubat ve May\u0131s aylar\u0131 aras\u0131nda M\u0131s\u0131r’a yapt\u0131\u011f\u0131m \u00fc\u00e7 ziyaret bana M\u0131s\u0131r devrimini do\u011frudan g\u00f6zleme ve \u00f6nde gelen ba\u011f\u0131ms\u0131z sendikac\u0131larla g\u00f6r\u00fc\u015fme yapma olana\u011f\u0131 sa\u011flad\u0131. Burada\u00adki baz\u0131 fikirler \u00fczerine yolda\u015flar\u0131n ve di\u011fer arkada\u015flar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lmalardan da yararland\u0131m. Mustafa Bassiouny, Dina Samak, Hisham Fouad, Haitham Muhammedian, Sameh Naguib, \u0130brahim al-Sahary, Dave Renton, Joseph Choonara, Charlie Kimber, Unjum Mirza, John Molyneux, Phil Marfleet, Alex Collinicos, John Rose ve John Chalcraft’a \u00f6zellikle te\u015fekk\u00fcr etmek isterim.<\/li>\n
  2. Bu makalede, Tro\u00e7ki’nin devrimin geli\u015fmesi i\u00e7in kritik \u00f6nemde oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131, devrim ko\u00ad\u015fullar\u0131n\u0131 yarat\u0131lmas\u0131nda e\u015fitsiz ve bile\u015fik geli\u015fmenin rol\u00fc ve devrimin uluslararas\u0131la\u015fmas\u0131 gibi Tro\u00e7\u00adki’nin s\u00fcrekli devrim teorisinin di\u011fer \u00f6nemli y\u00f6nleri konu d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca makale, bu devrimi, Ben Ali’nin d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc takip eden, s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015farak Tunus’tan M\u0131s\u0131r’a s\u0131\u00e7rayan bir olgu ol\u00admaktan ziyade, tamamen bir M\u0131s\u0131r olay\u0131 olarak ele almaktad\u0131r. Bu a\u00e7\u0131k\u00e7a sorunlu bir durumdur, devrimin b\u00f6lgesel ve uluslararas\u0131 y\u00f6nlerini ileride ba\u015fka bir makalelerde ele almay\u0131 umut ediyo\u00adrum.<\/li>\n
  3. Luxemburg, 1906.<\/li>\n
  4. Tro\u00e7ki, 1907, 1931, 1932.<\/li>\n
  5. Choonara, 2011.<\/span><\/li>\n
  6. Davidson, 2010.<\/li>\n
  7. Tro\u00e7ki, 1932, b\u00f6l\u00fcm 11.<\/li>\n
  8. Barker, 2002.<\/li>\n
  9. Tro\u00e7ki, 1907, \u00d6ns\u00f6z.<\/li>\n
  10. Bassiouny, 2011.<\/li>\n
  11. Alexander, 2011a.<\/li>\n
  12. Cliff, 1975.<\/span><\/li>\n
  13. Bayat, 1987.<\/li>\n
  14. Salih ve Al-Dib, 2011.<\/li>\n
  15. Ahmad, 2011.<\/li>\n
  16. AFP, 2011; Fouad 2011a<\/li>\n
  17. Socialist Worker, 26 \u015eubat 2011. Bkz. www.socialistworker.co.uk\/art.php?id=23984<\/li>\n
  18. AP Kahire, 11 May\u0131s 2011.<\/li>\n
  19. Khalaf, 2011.<\/li>\n
  20. Haitham Muhammadain ile Rop\u00f6rtaj, Kahire, Arap\u00e7a, 2 May\u0131s 2011.<\/li>\n
  21. Knell, 2011’den.<\/li>\n
  22. Temel ama\u00e7lar, H\u00fcsn\u00fc M\u00fcbarek’in iktidardan d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi ve onun ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131 \u00d6mer S\u00fcleyman’n\u0131n n\u00f6tralize edilmesi, hileli bir \u015fekilde se\u00e7ilmi\u015f alt ve \u00fcst parlamento kanatlar\u0131n\u0131n tatil edilmesi, Devlet G\u00fcvenlik ayg\u0131tlar\u0131n\u0131n da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131, S\u0131k\u0131y\u00f6netim Kanunu’nun feshedilmesi, yeni bir anayasan\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131, siyasi parti ve ba\u011f\u0131ms\u0131z sendika kurma hakk\u0131, ayaklanmada g\u00f6zalt\u0131na a\u00adl\u0131nanlar\u0131n sal\u0131verilmesi, \u015fiddetle bast\u0131rman\u0131n sorumlular\u0131n\u0131n yarg\u0131lanmas\u0131 ve ulusal asgari \u00fccretin ay\u00adl\u0131k 1200 M\u0131s\u0131r liretine \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kanuni d\u00fczenlemenin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 i\u00e7eriyordu. Bak\u0131n\u0131z Khalil, 2011.<\/span><\/li>\n
  23. El-Wardani, 2011a.<\/li>\n
  24. \u00d6rne\u011fin Thawra al-Ghadab, 2011<\/span><\/li>\n
  25. Awad, 2011.<\/li>\n
  26. Awad, 2011.<\/li>\n
  27. Naguib, 2011.<\/li>\n
  28. El-Elyan, 2011.<\/li>\n
  29. Awad, 2011.<\/li>\n
  30. Naguib, 2011.<\/li>\n
  31. Al-Marsaqawi, 2011.<\/li>\n
  32. Alexander, 2011b.<\/li>\n
  33. Muhammadain, 2011.<\/li>\n
  34. Cliff, 1985.<\/li>\n
  35. Fathi, 2011.<\/li>\n
  36. Doktorlar Y\u00fcksek Komitesi Grevi, 2011.<\/li>\n
  37. Halk Komiteleri’nin gazetesi Misr al-Thawriyya’dan se\u00e7me makaleler, Tahrir Belgeleri proje\u00adsi taraf\u0131ndan \u0130ngilizceye \u00e7evrilmi\u015ftir, www.tahrirdocuments.org\/category\/revolutionary-egypt\/<\/li>\n
  38. Al-Wardani, 2011.<\/li>\n
  39. Khalil, 2011.<\/li>\n
  40. Hizb al-Ummal al-Dimuqraty, 2011.<\/li>\n
  41. Barthe, 2011.<\/li>\n
  42. G\u00f6sterinin bir videosu YouTube’da \u015fu adreste bulunmaktad\u0131r: www.youtube.com\/watch?v=ixxixLVfzw0<\/span><\/li>\n
  43. Fouad, 2011b.<\/li>\n
  44. El-Wardani, 2011b.<\/span><\/li>\n
  45. Naguib, 2011.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n
    Kaynaklar<\/h4>\n